Vuletiq: Për shumë në rajon, rezoluta për Srebrenicën do të jetë një "erë pas shpine"

Sociologu Vladimir Vuletiq vlerësoi se Rezoluta për Srebrenicën do të jetë një erë në shpinën për shumë njerëzve dhe se gjëja më e rrezikshme është se të gjithë janë të vetëdijshëm se miratimi i saj do të çojë në një ashpërsim të marrëdhënieve në rajon.

“Fatkeqësisht, rezoluta për Srebrenicën do të jetë një erë në shpinë për shumë njerëz. Unë besoj se ka disa lloje të sinkronizimit kur bëhet fjalë për votimin në Këshillin e Evropës dhe kur është fjala për rezolutën për Srebrenicën. Dhe përsëri, kjo nuk është asgjë e re. Edhe sa ekzistonte një shtet i përbashkët, Serbia ishte vazhdimisht në një lloj klinçi. Kjo ndjenjë se vendi më i madh në rajon, dhe më pas republika më e madhe, është më i fortë, ka bashkuar gjithmonë të gjithë të tjerët. Tani kemi një problem shtesë”, thotë Vuletiq për Kosovo online.

Ai thekson se problemi më i madh është se miratimi i një dokumenti të tillë mund të çojë në një ashpërsim të marrëdhënieve në rajon dhe se rreziku më i madh qëndron në faktin se të gjithë janë të vetëdijshëm.

“Kjo është ajo që më frikëson. Nëse të gjithë janë të vetëdijshëm, atëherë lind pyetja nëse ata vërtet e deshirojn atë. Sepse nëse në fillim të konfliktit në Ukrainë çështja më e rëndësishme ishte stabilizimi i rajonit, shmangia e çdo konflikti, tani nuk është kështu”, tha Vuletiq.

Ai shtoi se interesat e dikurshme politike ishin vendimtare në marrjen e vendimeve të fuqive të mëdha dhe se aktualisht “kerri po thyhen” për shkak të zgjedhjeve në SHBA, luftës në Ukrainë, por edhe pozicionit të Izraelit, i cili, siç thekson ai, po humbet mbështetjen morale në botë.

“Është e mundur që një lloj konflikti që do të sillte një fitore të menjëhershme dhe të lehtë mund t'i përshtatet Bidenit. Kujtojmë se në fund të fundit, edhe para zgjedhjeve, Trump inicioi një zgjidhje, ai e portretizoi veten si dikush që zgjidhi një konflikt që kishte zgjatur për dekada me një takim të vetëm. Nuk do të habitesha nëse në ato skuadra do të kishte disa mendime që do të ishin vërtet katastrofike për rajonin. Jo vetëm për Serbinë, por për të gjitha vendet e rajonit. Por ndonjëherë interesat ditore-politike, megjithëse ka një konflikt të madh mes dy blloqeve në SHBA, mund të shkaktojnë dëme kolaterale. Prandaj të gjithë ne këtu duhet të jemi shumë të kujdesshëm dhe të jemi të vetëdijshëm për këtë”, thotë Vuletiq.

Si shembull, ai citon informacionin se Rezoluta për Srebrenicën ishte përgatitur në fshehtësi dhe se ajo u bë e ditur vetëm kur iu propozua Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së.

I pyetur se sa e shqetësuar duhet të jetë Serbia për qëndrimin e fqinjëve të saj që pa mëdyshje e mbështetën atë dokument, Vuletiq thekson se problemi kryesor me të cilin përballet Serbia është se, ndryshe nga të tjerët, ajo po përpiqet të udhëheqë një politikë të pavarur dhe kjo është treguar gjatë historisë se strategjia e fuqive të mëdha është që vazhdimisht “të mbajnë nën kontroll shtetet e vogla”.

“Serbia gjatë historisë së saj ka treguar se gjithmonë është përpjekur të kujdeset për veten dhe të mbrojë interesat e saj dhe nëse do të ndodhte që të binte ndesh me interesat e ndonjë fuqie të madhe, atëherë do të binte në konflikt”, kujton ai.

Megjithatë, thekson ai, më së shumti shqetësues duhet të jetë fakti që bashkë-sponsorizues të dokumentit janë edhe vendet me të cilat Serbia nuk është në konflikt të drejtpërdrejtë.

“Dhe ky është problemi. Shohim që Maqedonia e Veriut dhe Sllovenia, këto dy vende, pa dyshim, janë nën presion për të treguar se ka një konsensus për marrëdhëniet me Serbinë, në mënyrë që presioni ndaj Serbisë të jetë më i madh. Dhe tani, kur përballemi me një situatë të tillë, sigurisht që mund të reagojmë ndaj saj në mënyra të ndryshme, por sigurisht për ne është plotësisht e qartë se është më e thjeshtë, më e lehtë për fqinjët tanë të fajësojnë Serbinë sesa të fajësojnë SHBA”, ka thënë Vuletiq.

Sipas fjalëve të tij, nuk ka dyshim se situata e re rreth Rezolutës për Srebrenicën do të ndikojë edhe në marrëdhëniet dhe bashkëpunimin në rajon.

Megjithatë, ai nuk beson se Serbia do të ndërmarrë hapa radikalë që mund të interpretohen si “hakmarrje”.

“Serbia nuk është e interesuar për këtë, sepse ajo ka treguar që në fillim se dëshiron bashkëpunim ekonomik dhe është plotësisht e qartë dhe plotësisht e vetëdijshme se ky rajoni i yni është aq i vogël në aspektin botëror, saqë pa hapje dhe treg të përbashkët ne jemi thjesht më pak interesant për botën”, beson Vuletiq.

Si shembull të marrëdhënieve të dëmtuara në rajon, ai përmend kundërshtimin në rritje të politikanëve nga rajoni ndaj anëtarësimit në Ballkanin e Hapur, apo siç thanë së fundmi kandidatët për president shqiptarë në zgjedhjet në Maqedoninë e Veriut, Bujar Osmani apo Arben Taravari, ata do të kërkojnë një rrugëdalje nga kjo nismë.

“Në përgjithësi, që në fillim, Ballkani i Hapur u minua nga aktorë të ndryshëm politikë, të cilët për një arsye apo për një tjetër, me arsye apo jo, kishin frikë se Serbia do të bëhej disi ai hegjemon rajonal. Por nuk mendoj se është diçka që është problem për ato vende aq sa është problem për hegjemonin e vërtetë i cili e ka të qartë se forcimi i pozitës së një Serbie të tillë në fakt do t'i kërcënonte edhe më shumë interesat e saj”, përfundon Vuletiq.