Zikaj: Surpriza të mundshme në zgjedhjen e kreut të ri të KE-së, Pllenkoviqi do të përshpejtonte dialogun mes Beogradit dhe Prishtinës

Korrespondentja e disa mediave shqiptare nga Brukseli, Eris Zikaj, vlerëson se janë të mundshme surpriza në zgjedhjen e kreut të ri të Komisionit Evropian, sepse kryeministrat e Kroacisë dhe Greqisë, Andrej Pllenkoviq dhe Kiriakos Micotakis, janë konkurrentët më seriozë të kryetares aktuale të Komisionit Evropian, Ursula fon der Lajen, por vetëm me zgjedhjen e Pllenkoviqit dialogu midis Beogradit dhe Prishtinës do të përshpejtohej dhe do të çonte në nje zgjidhje.

“Ose do të ketë një mandat të dytë për Ursula fon der Lajen ose do të kemi kandidatë të tjerë si Pllenkoviq ose kryeministri grek, megjithëse ka më shumë kandidatë. Por, krahasuar me zgjedhjet e mëparshme, këta dy emra janë kandidatë të mundshëm që mund të kenë sukses dhe të zëvendësojnë Ursula fon der Lajen. Kjo do të ishte e mundur sepse gjithmonë kemi surpriza të mëdha në zgjedhjet evropiane. Më duhet t'ju kujtoj se askush nuk e dinte dhe nuk e kishte menduar që Ursula fon der Lajen do të ishte Presidente e Komisionit Evropian. Ishte një surprizë e madhe për të gjithë sepse varej nga negociatat e grupeve politike në Parlamentin Evropian, por edhe nga negociatat e shteteve dhe qeverive në Komisionin Evropian”, tha Zikaj për Kosovo online.

Ajo tha se zgjedhja e Pllenkoviqit apo Micotakis në postin e Presidentit të Komisionit Evropian do të ndikojë pjesërisht në marrëdhëniet e BE-së me Ballkanin Perëndimor, sepse ata janë përfaqësues të vendeve që i kuptojnë plotësisht problemet dhe nevojat e rajonit, por do të ketë ndikimin më të madh në procesin e normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, sepse bëhet fjalë për përfaqësuesit e vendeve që kanë qëndrime kontradiktore për çështjen e pavarësisë së Kosovës.

“Nëse njëri prej tyre bëhet president i Komisionit Evropian, kjo do të ndikojë në proces, jo tërësisht, por pjesërisht”, thekson Zikaj.

Sipas Pllenkoviqit, kjo do ta përshpejtonte procesin e dialogut.

“Nëse marrim Andrej Pllenkoviqin, i cili është i përkushtuar qartë për Ballkanin Perëndimor, ai do ta shtyjë këtë rajon dhe do ta përshpejtojë dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës. Ne do të angazhohemi plotësisht për ta përfunduar atë proces sa më shpejt të jetë e mundur. Pllenkoviq e njeh shumë mirë rajonin. Ai e di këtë jo vetëm sepse është nga Kroacia, por ka qenë deputet i Parlamentit Evropian, gjë që e bën edhe më të lehtë të njohë çdo vend të Ballkanit Perëndimor dhe çfarë problemesh hasin. Unë si kryetar i Komisionit Evropian nuk shoh rrugë tjetër përveç se dialogu Beograd-Prishtinë të përshpejtohet dhe të ketë një fund shumë konstruktiv”, thotë Zikaj.

Sipas saj, kryeministri grek Micotakis i di mirë të gjitha çështjet e hapura në rajonin e Ballkanit Perëndimor, por ai vjen nga një vend që nuk e njeh Kosovën.

“Dhe kjo mund të jetë problem sepse nëse presidenti i Komisionit Evropian vjen nga një grup vendesh që nuk e njohin Kosovën, si mund të presim që ai proces të përshpejtohet dhe të përfundojë”, thekson ajo.

Ajo thekson se kjo më së miri shihet në çështjen e heqjes së masave kufizuese ndaj Kosovës, e cila aktualisht është e bllokuar në Komisionin Evropian.

“Kur i pyesim anëtarët pse është kështu, ata thonë se do të donin t'i hiqnin ato masa kufizuese, por kjo është në dorë të Komisionerit Evropian dhe ne nuk e dimë nëse është Përfaqësuesja e Lartë apo dikush tjetër që po e ndalon. Ky është një shembull konkret se si një lojtar në Komisionin Evropian mund të bllokojë diçka ose të përshpejtojë një proces. Nëse keni vendim të mazhorancës për heqjen e masave kufizuese ndaj Kosovës, mjafton që një nga lojtarët ta bllokojë dhe kjo do ta vonojë të gjithë procesin”, thotë Zikaj.

Megjithatë, ajo shton se shembulli i Dora Bakojanit tregoi se përfaqësuesit e vendeve anëtare të BE-së apo Këshillit të Evropës nuk veprojnë gjithmonë në përputhje me politikat kombëtare të vendeve të tyre, por më shumë me interesat e Unionit.

“Kemi parë që në Këshillin e Evropës shumica e deputetëve e duan Kosovën anëtare të re, përfshirë edhe greken Dora Bakojanin. Prandaj, keni ende shembuj të dikujt që vjen nga vendet që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës, por janë ende shumë konstruktiv”, thekson Zikaj.

Ajo shton se në mesin e kandidatëve potencialë për postin e kreut të Komisionit Evropian përmenden kryetarja aktuale e Parlamentit Evropian, Roberta Mecoli dhe kryeministri i Italisë, Mario Drago, por është më e sigurt se dikush nga radhët e Partisë Popullore Evropiane, e cila përfshin jo vetëm von der Lajen, por edhe Pllenkoviq dhe Micotakis.

“Jemi në mes të zgjedhjeve europiane dhe sipas të gjithë treguesve të deritanishëm e dimë se Partia Popullore Europiane do të mbetet grupi politik kryesor në Parlamentin Europian dhe nuk do të heqin dorë nga përfaqësuesi i tyre në krye të Komisionit Europian“, thotë Zikaj.

Ajo shton se opsioni i Ursula fon der Lajen për një mandat të dytë është i diskutueshëm për shkak të disa kritikave publike ndaj punës së saj.

“Ka më shumë kritika për mandatin e saj, nga kujtimet për rastin, se si ajo ka punuar gjatë pandemisë së Kovidit, por edhe rasti i fundit me një zyrtar gjerman në Komisionin Evropian. Ka më shumë grupe që nuk janë të kënaqur me performancën e saj dhe mund të jetë e mundur, mund të jetë realiste të thuhet se mund të presim që një kandidat tjetër ta mundë ose ndoshta do të jetë dikush i tretë. Mund të ketë një surprizë”, beson Zikaj.

Megjithatë, ajo nuk pret ndryshime në qëndrimin e BE-së ndaj Ballkanit Perëndimor, pavarësisht se të gjitha analizat tregojnë për forcimin e partive të djathta.

“Ne presim një rritje të ultra të djathtës në Parlamentin Evropian dhe ata nuk e duan shumë zgjerimin e BE-së, por nuk do të udhëheqin proceset në Parlamentin Evropian. Partia Popullore Evropiane do të mbetet partia e parë, më e madhe dhe kryesore dhe do t'u mbetet atyre, së bashku me liberalët ose socialdemokratët, të krijojnë një koalicion më të madh me të Gjelbërit në Parlamentin Evropian. Ata kanë një qasje praktike ndaj zgjerimit të BE-së”, shpjegon Zikaj.

Ajo kujton se pas gati dy dekadash, çështja e zgjerimit të BE-së erdhi në rendin e ditës pas luftës në Ukrainë.

“Me agresionin rus në Ukrainë, zgjerimi bëhet prioritet dhe aktualisht është prioritet. Para së gjithash, për shkak të situatës gjeopolitike. Kjo do të thotë se nuk do të ketë ndryshime të mëdha në grupet politike në Parlamentin Evropian, sepse ultra të djathtët nuk mund ta ndryshojnë këtë vendim, nuk janë aq të fortë sa ta ndryshojnë”, shton ajo.

Ajo thekson se pritjet janë që Mali i Zi të jetë vendi i parë nga rajoni që do të bëhet anëtar i plotë i BE-së në vitin 2028 ose 2030.

Gjithashtu thekson se do të jetë një shenjë shumë e mirë për rajonin që zgjerimi i BE-së është i mundur.

“Në 15-20 vitet e fundit kemi parë shumë kundërshtime, nuk ka ndodhur asgjë, por tani ai proces ka filluar, është prioritet dhe na duhen shembuj, si Mali i Zi, për të treguar se vendet e Ballkanit Perëndimor kanë një perspektiva jo vetëm në letër, por se është vërtet e mundur. Banorët e Ballkanit Perëndimor duhet ta kenë atë perspektivë, u duhet për shkak të punës, mjedisit, për shumë gjëra të tjera në vendet e tyre”, përfundon Zikaj.