Arangjeloviq: Legjislacioni për mbrojtjen nga zjarri ka përparuar, qytetarët kanë më shumë frikë nga dënimi për kundërvajtje

Ivan Arangjeloviq, profesor i Fakultetit të Inxhinierisë Mekanike në Beograd, vlerësoi se legjislacioni në Serbi, kur bëhet fjalë për mbrojtjen nga zjarri, ka përparuar në 20 vitet e fundit, por se ndërgjegjësimi për parandalimin është ende i pamjaftueshëm dhe se qytetarët kanë më shumë frikë nga dënimi për kundërvajtje.

"Nga njëra anë, në 20 vitet e fundit, legjislacioni ynë ka bërë shumë përparim. Në vitin 2009, filluam me Ligjin e ri për Mbrojtjen nga Zjarri, dhe në dhjetë vitet e fundit, janë ndryshuar shumë akte nënligjore, të cilat kanë të bëjnë me ruajtjen e lëngjeve të ndezshme," tha Arandjeloviq, duke vënë në dukje se Serbia ka miratuar rregullore të reja për mbrojtjen nga zjarri në lokalet e hotelerisë dhe rregullore detyruese për ndërtesat afariste, banesore dhe publike.

Arangjeloviq përmendi se qytetarët shpesh zbatojnë mbrojtjen nga zjarri për të shmangur një dënim për kundërvajtje, dhe se nuk ka vetëdije të mjaftueshme se kushdo mund të jetë viktimë e një zjarri.

"Njerëzit tanë, pavarësisht nivelit të arsimit dhe punës që bëjnë, kanë shumë më tepër frikë të ndëshkohen nga një gjyqtar për kundërvajtje dhe shpesh përpiqen të zbatojnë masa sigurie nga zjarri sepse ekziston ky dënim dhe sepse janë të detyruar ligjërisht. Ata gjithmonë e shohin një zjarr si diçka që i ndodh dikujt tjetër, dhe sigurisht që nuk do të na ndodhë neve. Thjesht duhet të kujtojmë se përgjegjësia për kundërvajtje, nëse ka dëme materiale, ose më keq, humbje njerëzore, nëse ka viktima ose lëndime serioze, shkon në kallëzim penal”, theksoi ai.

Duke folur për numrin e madh të viktimave në zjarret në Barajevë, Koçani dhe Cran Montana, profesori vlerësoi se shkaqet ishin të ndryshme.

“Një zjarr gjithmonë ka tre shkaqe, duke përfshirë praninë e ajrit që nuk mund të eliminohet, burimin e ndezjes dhe substancën që digjet. Të tre zjarret ishin të ndryshme. Të paktën në rastet kryesore, asnjë zjarr nuk është i njëjtë. Në Koçan, ishte karakteristikë që mbulesat e mureve dhe tavanit ishin të veshura me material që digjet shumë shpejt dhe lëshon produkte toksike të djegies, të cilat shkaktojnë helmim të pjesshëm të njerëzve që ishin të pranishëm”, tha ai, duke shtuar se rrugët e evakuimit i bënë pasojat e këtij zjarri edhe më të vështira.

Aranđeloviq përmendi se në Serbi ka rregullore të qarta për vendet ku mblidhet një numër i madh njerëzish dhe se për to zbatohen masa të veçanta mbrojtjeje nga zjarri, por ai theksoi se dalja rezervë e evakuimit ishte e mbyllur gjatë zjarrit në diskotekën Kontrast në Novi Sad në vitin 2012, ashtu si kohët e fundit në Crans-Montana, në Zvicër.

Kur bëhet fjalë për zjarrin në azilin e pleqve në Barajevo, profesori përmendi si rrethanë rënduese faktin se ndodhi gjatë natës, kur të gjithë flinin, prandaj nuk u vu re në kohë edhe pse nuk u përhap shpejt, dhe muajt e dimrit mbartin një rrezik të veçantë.

“Gjatë muajve të dimrit, konsumi i energjisë rritet dhe (rreziku) varet nga mënyra se si ngrohemi. Ka ndërtesa që nuk janë në një sistem ngrohjeje në distancë, atëherë konsumi i energjisë elektrike rritet. Ka ndërtesa që ngrohen me lëndë djegëse të ngurtë, ka rreziqe shtesë nga djegia e papërshtatshme, nga ndezja e oxhaqeve që nuk mirëmbahen siç duhet, si dhe nga hedhja e prushit në kontejnerë që nuk janë të destinuar për këtë," tha Aragjeloviq.

Ai theksoi se Departamenti për Situata Emergjente mbikëqyr rregullisht ndërtesat më të cenueshme, por se ndërtesat e banimit dhe ndërtesat e bizneseve të vogla shpesh nuk janë ndër më të cenueshmet, prandaj qiramarrësit dhe punonjësit kujdesen për mbrojtjen në mënyrë të pavarur.

"Duhet të respektoni rregulloren, duhet të respektoni rekomandimet teknike, edhe nëse objekti juaj nuk është nën mbikëqyrje," tha Arandjeloviq.