Dita e Përkujtimit në Prishtinë: Në qytet ka më shumë varre serbe se sa serbët

Në varrezat e Prishtinës, disa dhjetëra serbë erdhën sot për të vizituar varret e më të dashurve të tyre në Ditën e Përkujtimit. Ka vite që nuk ka transport të organizuar për serbët e zhvendosur nga Prishtina dhe për shkak të situatës çdo vit gjithnjë e më pak prej tyre vijnë për të ndezur qirinj për anëtarët e familjes së vdekur.

Edhe pse varrezat në Prishtinë janë pastruar pjesërisht, gjurmët e rrënimit dhe prishjes së monumenteve, nga koha e konfliktit në vitin 1999, por edhe në vitet pas tij, janë ende të dukshme.

Tomisllav Zhivkoviq ka jetuar në Prishtinë deri në vitin 1999. Tani ai erdhi nga Krushevci për Memorialin.

“Është e trishtueshme, në Prishtinë ka më shumë varre se sa qytetarë...” ankohet Zhivkoviq.

Edhe pse varrezat janë rregulluar në raport me drerët, kjo nuk i ngushëllon serbët që lanë gjithçka pas në Prishtinë.

"Varrezat janë pastruar dhe rregulluar në krahasim me herën e kaluar, por çfarë t'ju them... ju mund të shihni gjithçka," shtoi Zhivkoviq.

Srgjan Pantiq, i cili çdo vit vjen në varrezat e Prishtinës, thekson se numri i njerëzve po zvogëlohet nga viti në vit, ndërsa një numër i madh nuk lejohen të vijnë në përkujtim për shkak të situatës aktuale.

“Kjo ndodh vit pas viti... Ju jeni dëshmitarët më të mirë se sa prej nesh kanë mbetur dhe sa vizitojnë varrezat në Prishtinë, ju dhe Ati Stanisha, për fat të keq. Situata është e tillë që është e vështirë të arrish në Prishtinë. Pak më parë një plakë mezi e gjeti dhe mezi arriti te varrezat, kushtet janë të vështira. Ne të rinjtë ia dalim disi, vijmë, ne që jemi këtu, nuk zgjedhim as rrugën, as kohën, por për të tjerët është problem, për këta të moshuarit”, thotë Pantiq.

Babai, gjyshi dhe xhaxhai i tij prehen në varrezat e Prishtinës.

“Çdo gjë që kam është këtu në varreza, dhe kjo është një mundësi për t'ua shlyer, po të mos ishin ata, nuk do të kishim as ne. Gjithçka që kemi, e kemi prej tyre”, tha Pantiq me një zë që dridhej.

Miodrag Simiq nga Uglari gjithashtu vëren se frika është e pranishme te njerëzit.

"Ne vijmë çdo ditë kujtimi, por tani është gjithnjë e më pak, nuk ka njerëz. A është një lloj frike, dhe është frikë, njerëzit nuk lejohen më të kalojnë ata kufij që dikur ishin të lirë. Edhe kur ka pasur frikë, sidomos tani nën Albin Kurtin, kur dita ditës ka arrestime e më shumë, kështu që njerëzit kanë frikë se do të akuzohen edhe për atë që kanë bërë edhe për atë që nuk kanë bërë. E shihni vetë se varrezat janë bosh, memoriali është bosh, jeta e serbëve në Kosovë është bosh, siç thonë ata. Është e vështirë të jetosh këtu, por do të durojmë, do të mbrohemi, do të luftojmë për të qenë gjallë”, tha Simiq.

Kujtimorin në varreza e ka bërë famullitari i Prishtinës, At Stanisha Arsiq, i cili u ka bërë thirrje qytetarëve që të vizitojnë varret e të parëve të tyre dhe të mos harrojnë atë që u ka mbetur si trashëgimi.

“Edhe një apel, që gjithmonë të bëjmë këtë, të mos i harrojmë dhe atë që na lanë trashëgim, besimin, kishat, manastiret, varrezat tona, që janë varreza të shenjta, sepse në to prehen eshtrat dhe eshtrat e të parëve tanë dhe të atyre që mund të kenë dhënë edhe jetën e tyre për ne në një moment të caktuar, në mënyrë që ne sot të jetojmë disi në një lloj paqeje, cilado qoftë ajo. Është e trishtueshme këtu në varrezat e Prishtinës sepse aty nuk ka pothuajse asnjë, ju vetë jeni dëshmitarë, por kjo është fotografia jonë, nuk mund të them asgjë tjetër, por të bëj edhe një herë një apel që t'i vizitojmë varret e të parëve tanë dhe të lutemi për ta dhe për prehjen e shpirtrave të tyre", tha Ati Arsiq.

Ai ka theksuar se gjatë gjashtë viteve të fundit nuk ka pasur pjesëmarrje të organizuar të besimtarëve në Memorialin në Prishtinë.

“Jo vetëm që nuk ka ardhje të organizuar nga Serbia qendrore, por nuk kemi as ardhje të besimtarëve që gravitojnë në qytetin e Prishtinës, nga fshatrat përreth, të vdekurit e të cilëve janë varrosur këtu”, tha ai.

Prifti shërbeu edhe një përkujtimore në monumentin e ushtarëve serbë të vrarë në luftërat e viteve 1912-1918, i cili së fundmi u zhvendos nga vendi ku qëndronte dhe më pas u kthye.