Gjokutaj: Më shumë se gjysma e popullsisë së Shqipërisë e konsideron veten të varfër

Shqipëria po përballet me një nga nivelet më të larta të varfërisë në rajon dhe Evropë, ndërsa më shumë se gjysma e qytetarëve ndihen subjektivisht të varfër, paralajmëron për KosovO Online Eduard Gjokutaj, ekspert në ekonomi dhe punësim, president dhe analist fiskal i kompanisë ALTAX.

Sipas Gjokutaj, Shqipëria regjistron tregues shqetësues të lartë të varfërisë krahasuar me vendet e tjera evropiane.

"Sipas të dhënave të fundit që matin vijën e varfërisë, Shqipëria ka midis 41 dhe 46 përqind të popullsisë së saj në këtë situatë, që është një nga nivelet më të larta në rajon, por edhe në Evropë. Sigurisht, ky nivel është shumë më i lartë se ajo që konsiderohet 'varfëri absolute', në të cilën ndodhet rreth 20 përqind e popullsisë", deklaron ai.

Ai thekson se një problem i veçantë është niveli i lartë i perceptimit të varfërisë midis qytetarëve.

"Ajo që e dallon Shqipërinë është se këtu niveli i perceptimit të popullsisë që e konsideron veten të varfër është më i lartë dhe arrin deri në 55 përqind të popullsisë. Pra, kjo do të thotë se rreth një milion banorë në vendin tonë ndihen të privuar nga ato shtatë shërbime ose produkte bazë që duhet të kenë", thotë bashkëbiseduesi ynë.

Ai shton se situata në rajon është në një nivel të ngjashëm.

"Në rajon, Mali i Zi ka një nivel të asaj që quhet prag i varfërisë, rreth 34 përqind. Gjithashtu, Kosova dhe Bosnja dhe Hercegovina janë në nivele të ngjashme. Serbia dhe Maqedonia kanë një prag varfërie prej rreth 30-32 përqind. Kjo përfshin edhe perceptimin e popullsisë se për shkak të paqëndrueshmërisë sociale, situata ekonomike për familjen mund të përkeqësohet", tregon eksperti nga Tirana.

Duke folur për shkaqet e kësaj situate, Gjokutaj thekson mënyrën se si është ndërtuar ekonomia e vendit dhe tregu i punës.

"Faktorët më me ndikim kanë të bëjnë me mënyrën se si është ndërtuar ekonomia, e cila nuk u jep qytetarëve akses të duhur as përmes tregut të punës dhe as përmes punësimit informal. Pjesa e popullsisë që ka punësim informal ka të ardhura të paqëndrueshme ose të ulëta, dhe kjo ndikon në aftësinë për t'u përballur me jetën e përditshme. Kjo tendencë është rritur veçanërisht vitet e fundit", thekson Gjokutaj.

Ai shpjegon se ndryshimet midis zonave urbane dhe rurale janë një faktor shtesë që thellon varfërinë.

"Fshatarët janë më të prekur, për shkak të aksesit më të vogël në produkte dhe shërbime, dhe për shkak të mënyrës se si është ndërtuar ekonomia jonë, e cila është më e përqendruar rreth kryeqytetit dhe qyteteve të tjera të mëdha. Kjo ndikon negativisht në shpërndarjen e të ardhurave midis segmenteve të ndryshme të popullsisë. Një faktor tjetër është vetë tregu, i cili nuk stimulon të gjithë fuqinë punëtore. Pjesa e fuqisë punëtore që mbetet këtu nuk ka mundësinë të punësohet në ato sektorë të tregut që u ofrojnë atyre të ardhura të mjaftueshme për një jetë dinjitoze. Një pjesë e mirë e shpenzimeve familjare në Shqipëri shkon për ushqim dhe produkte ose shërbime bazë për jetesë", thotë ai.

Në fund, ai vlerëson se masat e mëparshme të shtetit nuk kishin për qëllim zgjidhje afatgjata.

"Deri më tani, politikat shtetërore kanë qenë kryesisht politika për të ulur tensionet aktuale në shoqëri, politika reaktive ose afatshkurtra, por jo politika të qëndrueshme që mund t'i jepnin një shtysë të tillë ekonomisë sa të mos kishte përmirësime të menjëhershme, por përmirësime afatgjata. Kjo politikë do të ndikonte në të ardhurat e familjeve në përgjithësi, dhe veçanërisht të individëve, duke ulur tendencën e të rinjve për t'u larguar nga vendi, si e vetmja zgjidhje e mundshme", përfundon Gjokutaj.