Llidija Millenkoviq për vuajtjet nga UÇK-ja në Kosovë në vitin 1998: Nuk shpresoj në drejtësi, dua ta di vetëm fatin e nënës sime

25 vjet më parë, pjesëtarët e UÇK-së kryen rrëmbimet e para të serbëve në fshatrat përreth Deçanit, dhe pas një çerek shekulli, fati i shtatë viktimave serbe ende nuk dihet gjerësisht. Llidija Millenkoviq, vajza e viktimave Millica dhe Millosh Radunoviq, nuk mund ta vizitojë varrin e babait të saj në Pejë, por e di fatin e tij tragjik, ndryshe nga e ëma, e cila ende është e zhdukur.

Millenkoviq ka kujtuar për Kosovo online takimin e fundit me prindërit e saj që ka ndodhur në vitin 1998, më 18 prill, në ditën e tretë të Pashkëve. Ajo nuk i ka parë që atëherë.

“Ishte dita e tretë e Pashkëve, ishim me prindërit, unë dhe vëllai me fëmijë dhe familje. Të shtëna ka pasur gjatë gjithë ditës, edhe pse larg, jo aty në fshatin Dashinoc. U kërkojmë prindërve të shkojnë me ne, por ata mendojnë se nuk i kanë bërë asgjë të keqe askujt, se i njohin ata fqinjët e fshatit, se disa prej tyre janë edhe kumbarë, dhe ne nuk arritëm t'i bindim të shkonin me ne”, tha ajo.

Ajo kujton se në mbrëmjen e datës 18 u kthye në Rahovec me familjen dhe fëmijët e saj, ku edhe jetonte në atë kohë.

“Ne u larguam nga fshati dhe nuk i pashë më prindërit e mi. Kam dëgjuar që janë vrarë më 23 prill, por ne fëmijët e tyre nuk kemi asgjë zyrtare. Askush nuk na tha asgjë zyrtarisht, por besohet se ka ndodhur më 23 prill, sepse që atëherë nuk ka mundur të shkohet më nga Deçani në fshatra. UÇK-ja ishte tashmë aty dhe në krye ishte Ramush Haradinaj. Kemi kërkuar përgjigje, kemi dëgjuar histori të ndryshme, por nuk kemi marrë asgjë konkrete”, tha ajo.

Në shtator të atij viti janë gjetur eshtrat e Millosh Radunoviqit dhe Llidija tregon se dy-tri eshtra i kanë varrosur në Pejë, ku kanë varrin familjar, të cilin ua kanë dhënë pas identifikimit.

“Këto janë dy-tri eshtra që janë identifikuar, i kemi varrosur në Pejë se aty e kemi varrin familjar, dhe mami është ende i zhdukur dhe shpresoj të zbuloj se ku është varri i saj. Nuk shpresoj të jetë më gjallë, por shpresoj të zbuloj se ku është varri i saj dhe si ka vdekur”, thotë ajo.

Ajo thotë se e kanë telefonuar nga Tribunali i Hagës dhe se çdo pesë apo gjashtë muaj vinte në Beograd për të biseduar me ta.

"Ata ndryshojnë dhe pastaj të njëjtat pyetje, i njëjti qëndrim, të njëjtat gjithçka dhe do të shohim. Kalojnë gjashtë muaj dhe thjesht ndryshojnë. Unë shkova dy herë, kur shkova herën e tretë thashë "mos më telefononi më, sepse ju vini vetëm për të përmbushur disa nga normat tuaja dhe për të mos zgjidhur asgjë’”, thekson.

Dy ose tre vjet pasi ajo varrosi të atin, siç shton ajo, u shfaq një komision për të hetuar nëse identiteti i Milloshit ishte i saktë.

“Na kanë marrë gjakun për të bërë ADN-në dhe ka rezultuar se me të vërtetë është babai im, kemi informacione për babain që është qëlluar dhe kemi disa eshtra që janë vërtetuar se janë të tijat. E gjetëm edhe kostumin aty ku ishte portofoli i tij, pra është i vërtetë, por ai u gjet në shtator dhe kushedi se çfarë ndodhi, dhelprat dhe qentë shpërndanin gjithçka, por ne e dinim nga garderoba, letërnjoftimi, patenta e shoferit. Dhe per mamin nuk kam ndonje informacion, ajo ka qene e semure kardiake dhe ka mundesi te jete frikesuar kur ka pare babin qe po me kane marre..., por nuk e di, tani po hamendesoj dhe mendoj diçka në kokën time, por ajo është ende e zhdukur”, thotë Millenkoviq mes lotësh.

Kur po zhvarrosnin eshtrat e të atit, Lidia pranoi të shkonte të jepte gjak për ADN-në, por ajo vuri kushtin që të shkonte në Dashinoc, për të parë se çfarë kishte.

Siç thotë, e kanë respektuar atë, e kanë përzënë me eskortë, por është zhgënjyer nga qëndrimi i tyre ndaj fëmijëve që kullosin bagëtitë buzë rrugës.

“U zhgënjeva kur pashë se fëmijët në anë të rrugës që kullosnin bagëtinë luanin dhe tundnin sikur kishin bomba atomike”, shtoi ajo.

E pyetur nëse pret që drejtësia të vendoset, në funksion të gjyqit në Hagë dhe marrëveshjes për personat e zhdukur si pjesë e marrëveshjes gojore ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës të arritur në Ohër, Millenkoviq thotë se nuk shpreson në ndonjë drejtësi, por se shpreson se do të bëhet zhvarrosja dhe se do të zbulojë se ku dhe si i ka vdekur nëna e saj.

"Përndryshe nuk pres drejtësi, gjithçka shihet dhe dihet dhe ne jemi të vetëdijshëm për këtë paturpësi. Vërtetë dyshoj, u rrita dhe u plaka atje, dhe e di që edhe nëse çështja ngrihet brenda dialogut, shqiptarët nuk do të thonë kurrë atë që nuk është në favor të tyre. Të tillë janë njerëzit dhe nuk pres asnjë drejtësi. Haradinaj ishte përgjegjës për pjesën ku jetonin prindërit e mi, pra çfarë pamë, ai shkoi, ecte dhe dëshmoi pafajësinë e tij. Unë nuk pres asgjë, vetëm shpresoj dhe i lutem Zotit që të zbulojë se ku ka vdekur nëna ime”, thotë ajo.

Kur bëhet fjalë për serbët e tjerë që vdiqën në atë fushatë të UÇK-së, Millenkoviq deklaron se ka informacione se babai i saj dhe Sllobodan Radosheviq kanë luftuar me shiptarët, por se ata u pushkatuan.

Mirëpo, siç shton, informacionet se e kanë kapur babain e saj dhe e kanë çuar në Radosheviq, si dhe se të dy janë përballur me pjesëtarët e UÇK-së dhe janë pushkatuar, janë jozyrtare.

“Janë vrarë afër fshatit, aty janë gjetur ato eshtra, quhet Liqeni i Radoniqit, por eshtrat u gjetën pak mbi pronën tonë. Në atë kohë në fshat mbetën Vllahoviqët, Millka dhe Millovani, si dhe dy motra për të cilat nuk di asgjë, isha e re, dhe ato të dyja banonin pak më larg. Shtatë, tetë prej tyre nuk u larguan kurrë nga fshati dhe ne jemi gjithmonë në kërkim të të gjithëve”.

Duke u shprehur se është pyetur nga Tribunali i Hagës nëse ka prova për diçka, Llidija thekson se u është përgjigjur se po të kishte prova nuk do të ishte gjallë sot.

Duke falënderuar redaksinë e Kosovo online që, siç thotë ajo, të paktën dikujt iu kujtua të thoshte dy fjalë për ato ngjarje dhe kërkoi falje që nuk mund ta përfundonte bisedën me emocione të ndrydhura, përmes lotëve Llidija Millenkoviq thotë se nga e gjithë kjo nuk ka “asgjë”, se as nuk pret drejtësi dhe as që mund ta ndihmojë dhe se dëshira e saj e vetme është të zbulojë fatin e nënës së saj dhe ta varros në mënyrë që të ajo mund të shkojë në varrin e saj.

25 vjet më parë, më 23 prill, UÇK-ja kreu rrëmbimin e parë masiv të serbëve dhe në atë ditë të vitit 1998, nga fshati Dashinoc afër Deçanit u rrëmbye Millica Radunoviq, e cila është edhe viktima e parë e regjistruar e rrëmbimit në Kosovë. 

Që nga 23 prilli 1998, shtatë serbë u vranë dhe u rrëmbyen: Millica Radunoviq (1938) dhe burri i saj Millosh (1938), Sllobodan Radosheviq (1943) nga Dashinoci, Vukosava Markoviq (1937) dhe motra e saj Darinka Kovaç (1938). nga Ratishi i Epërm, të cilët u vranë dhe u gjetën pranë liqenit të Radoniqit.

Ekzaminimi mjekoligjor ka konstatuar plagë me armë zjarri dhe fraktura të shumta të kockave në trupin e Vukosava Markoviqit.

Krimet vazhduan në fshatin Ratish i Epërm, dhe Millovan Vlahoviq (1935) dhe gruaja e tij Millka Vlahoviq (1933) u rrëmbyen, u torturuan dhe u vranë.

Eshtrat e Millovan Vllahoviqit u gjetën më 12 shtator 1998., si dhe mbetjet e Slobodan Radosheviqit dhe Millosh Radunoviqit në rrugën për në Dashinoci, dhe pjesët e trupit të femrës dhe rrobat e djegura nuk mund të identifikoheshin.
Ekspertët e mjekësisë ligjore kanë konfirmuar se të paktën 39 mbetje të viktimave, të gjetura në buzë të liqenit të Radonjiqit, dhe gjashtë viktima në pronën bujqësore “Ekonomija”.