Macanoviq: Gratë në Kosovë përdoren si mjet hakmarrjeje përmes dhunës seksuale

Avokatja Vanja Maçanoviq nga Qendra Autonome e Grave deklaroi se në Kosovë ka shkelje të të drejtave dhe dhunë ndaj grave të të gjitha nacionaliteteve. Ajo tregoi se gratë, veçanërisht në territoret e karakterizuara me tensione dhe ndarje, siç është rasti me Kosovën, përdoren si mjet hakmarrjeje përmes formave të ndryshme të ngacmimeve dhe dhunës seksuale.

Macanoviq vëren se, kudo që ka një lloj të caktuar konflikti që zgjat shumë dhe është i pazgjidhur, fatkeqësisht reflektohet në dhunën ndaj grave.

Këtë, siç thotë, më së shumti e konfirmojnë gratë që janë viktima të përdhunimeve në luftë, të cilat ka, si në rajon ashtu edhe në mbarë botën.

“Përvoja e grave dëshmon se gratë përdoren si mjet hakmarrjeje ndaj këtij kombi tjetër përmes formave të ndryshme të ngacmimeve seksuale dhe dhunës. Kosova nuk është një rast i izoluar ku gratë janë në shënjestër. Si hallka më e dobët, ato janë të vështira për t'u mbrojtur. Është e lehtë ta bësh atë lloj dhune sidomos kur ke një atmosferë mosndëshkimi për dhunën dhe ngacmimin seksual. Kështu ndodh jo vetëm në Kosovë, por përgjithësisht kudo. E shohim edhe në Serbi. Kjo është diçka që ne e shohim çdo ditë”, tha Macanoviq për Kosovo online.

Ajo që shihet në media, por edhe për situatën në Kosovë, është se ka problem me dhunën seksuale ndaj grave të çdo nacionaliteti, thekson Maçanoviq.

“Kemi pasur edhe një rast të dhunimit të shumëfishtë të një vajze dymbëdhjetëvjeçare dhe shumë raste të tjera që kanë dalë në opinion. Ato në fakt tregojnë se kur ke zona ku ka një konflikt që zien, se të gjitha të drejtat, veçanërisht të drejtat e grave, janë të margjinalizuara për sa i përket mbrojtjes dhe mbështetjes”, vëren ajo.

Ajo thekson se që nga futja e veprës penale të ngacmimit seksual në Serbi është rritur numri i kallëzimeve dhe ndjekjeve penale të rasteve të asaj forme të ngacmimit.

Ajo tregon se praktika ka treguar se kur disa sjellje ndalohen ligjërisht në fillim, ndërkohë që ato janë në nivel ngacmimi, parandalohen raste më të rënda si përdhunimi dhe vrasja e grave.

“Kur Serbia prezantoi veprën penale të ngacmimit seksual, në të gjitha mediat ishte atëherë 'burrat nuk do të mund t'u drejtohen më grave' dhe ne që punojmë me gratë dhe ofrojmë shërbimin e ndihmës juridike falas, e dimë se sa kohë u desh për të futur atë vepër penale. Që sjelljet e caktuara t'i ndaloni në fillim, kur është në nivelin e ngacmimit seksual, që të mos ndodhin raste më të rënda, siç është, për fat të keq, dhunimi dhe vrasja e grave. Ajo që u tregua kur Serbia prezantoi veprën penale të ngacmimit seksual, është se sapo ka filluar të zbatohet ligji, janë raportuar raste ndaj vajzave të mitura. Kur shikojmë statistikat në Serbi, numrin e raporteve dhe rasteve të përpunuara, është e qartë se është dashur të paraqitet vepra penale e ngacmimit seksual”, tha Maçanoviq.

Megjithatë, ndonëse është e bindur se në Kosovë ka një situatë të ngjashme, ajo thekson se pyetja kryesore është se si reagojnë institucionet kur bëhet aplikimi.

Sqaron se ka dallim kur njihet autori, krahasuar me rastin kur bëhet fjalë për një person të panjohur që ngacmon femrat në vende publike gjatë kalimit, në stacionet e autobusëve apo në transport.

Macanoviq thekson se në Kosovë ekziston "Rrjeti i Grave të Kosovës" dhe organizata që ofrojnë ndihmë dhe mbështetje për viktimat e ngacmimeve dhe dhunës seksuale.

Ato organizata, thekson ajo, janë edhe në veri të Kosovës, ku, siç thotë, "konflikti i ngrirë shqiptaro-serb është gjithmonë duke zier".

Pikërisht ato organizata, shton ajo, ofrojnë ndihmë pa marrë parasysh nacionalitetin e grave, qofshin ato serbe, shqiptare, rome...

"Organizatat e grave janë gjithmonë në kërkim të mënyrave për të ndihmuar. Ajo që shohim në përvojën tonë është se kur gratë serbe që jetojnë në Kosovë kërkojnë ndihmë për një lloj të caktuar të dhunës, në radhë të parë për dhunë në familje, në pjesët e tjera të Kosovës, që nuk është në veri, ata realizojnë të drejtën e mbrojtjes. Problemi është veriu i Kosovës, ku e keni këtë konflikt të ngrirë dhe gjithë këtë që po ndodh vazhdimisht. Në përgjithësi, ju keni një situatë krejtësisht të parregulluar për të cilën janë përgjegjës ata në krye, por kjo ndikon në përditshmërinë e qytetarëve. Pikërisht këtu është problemi. Në Kosovë keni pamjen se të gjithë po merren me probleme të tjera, jo me problemet reale të qytetarëve dhe më pas qytetarët e Kosovës e kanë të vështirë të ushtrojnë të drejtën e mbrojtjes në pjesën veriore”, ka përfunduar Macanoviq.