Në fshatin e të kthyerve Ljubozhdë, shtatë shtëpi janë grabitur që nga fillimi i vitit, banorët kanë frikë nga sulme të reja

Në fshatin e të kthyerve Lubozhdë, afër Istokut, që nga fillimi i vitit ka pasur shtatë grabitje dhe plaçkitje në shtëpitë e të kthyerve. Serbët, të cilët u kthyen në vitin 2017 për të ndërtuar shtëpi të reja në inceneratorë dhe për të filluar jetën nga fillimi, ende jetojnë sot duke u frikësuar për sigurinë e tyre dhe duke pasur frikë nga sulmet e reja.

Para vitit 1999, në Lubozhdë kishte rreth 40 familje serbe, por pas konfliktit, shtëpitë e tyre u shkatërruan dhe u dogjën. Në vitin 2017 janë kthyer afro 17 familje të cilat po përpiqen të krijojnë kushte disi normale për jetesë në Metohi, kryesisht të angazhuara në bujqësi.

Familja e Milica Ristiqit është një nga ata që u kthyen në vitin 2017.

Ajo i tregoi ekipit të Kosovo online se cilat shtëpi u grabiten në janar. Shtëpia e parë e grabitur i përket të kthyerit Zharko Zariq, i cili u arrestua në gusht të vitit të kaluar nga autoritetet e Kosovës, duke e akuzuar atë për krime të dyshuara lufte.

“Shtatë shtëpi janë grabitur që nga viti i ri e deri më sot, kanë vjedhur ushqime, makineri të vogla, gjëra të vogla... Shtëpinë nuk e lëmë bosh, dikush është gjithmonë aty”, thotë ajo, duke shtuar se kohët e fundit kanë blerë materiale ndërtimi për rinovuar shtëpinë e familjes në Lubozhdë, por edhe ai "u zhduk".

Jovan Ristiq thotë se më herët këtu ka qenë normale jeta me fqinjët shqiptarë. Pas konfliktit gjërat ndryshuan.

"Fëmijët e mi janë pro kthimit këtu, por këtu nuk ka perspektivë për fëmijët dhe të rinjtë. Por ata vijnë herë pas here, si dhe nipërit. Ne brezi i vjetër, që kemi disa të ardhura të vogla, mund të mbijetojmë këtu, por është mjaft e vështirë”, thotë Jovan.

Banorët e Lubozhdës shkojnë në qytetin e Istokut pa probleme të mëdha, por theksojnë se pothuajse nuk kanë komunikim me fqinjët shqiptarë.

“Këtu në fshat për sa i përket lagjes nuk komunikojnë me ne. Dy ose tre ndoshta, dhe pjesa tjetër jo. Jemi rritur bashkë, por ata nuk na kontaktojnë. Atyre që duan u përgjigjemi, flasim normalisht, flasim. Ne nuk kontaktojmë as ata që nuk do të kontaktojnë. Deri më tani ka qenë kështu dhe do të shohim se si do të jetë tani e tutje. Shpresojmë që do të jetë më mirë, por do të shohim”, thotë Ristiq.

Nga frika se mos u vidhen gjërat më të çmuara, shumica e vendasve makineritë e tyre bujqësore i ruajnë në oborrin e kishës së Apostujve të Shenjtë Pjetër dhe Pavlit në Istok.

“Kam edhe disa makina lidhëse, i kam çuar në kishën tonë, atje është më e sigurt”. Policia e tyre është aty gjatë gjithë kohës. Përndryshe nuk mund t'i mbaj këtu për arsye sigurie”, tha Ristiq i indinjuar.

Frikë, thonë vendasit, ka edhe për shkak të arrestimeve të shpeshta të kthyerve.

“Kurrë nuk i dihet. Nuk kemi pasur asnjë problem deri më tani, nuk na kanë provokuar dhe normalisht e kemi kaluar deri me tani. Dhe ne nuk mund ta dimë se çfarë do të ndodhë më pas”, tha Ristiq.

Edhe shtëpia e Sllavomir Zhivkoviqit është vjedhur dhe autorët nuk janë gjetur kurrë.

“Jeta ka qenë e bukur, mund të jetë tani, por tani situata është pak më ndryshe për shkak të këtyre ngjarjeve të fundit. Shtatë shtëpi u shkatërruan. Ne kemi pak liri, lëvizim lirshëm në qytet, në Istok, përdorim transportin publik, shkojmë të tregtojmë lirshëm, kontaktojmë ata që duan të kontaktojnë, por jeta nuk është saktësisht ajo që do të donim për sa i përket perspektivës. Sepse, disi jemi vetëm, shumë pak familje të tëra kthehen këtu”, thotë Zhivkoviq.

Edhe pse kanë frikë t'i lënë shtëpitë bosh, pa askënd, shpesh detyrohen ta bëjnë këtë.

“Shtëpia ime u thye derisa askush nuk ishte aty. Ne gjithmonë e presim këtë tani, por duhet të jemi larg, sepse të gjithë po shkojnë diku tjetër për punën e tyre. Nuk mund të ndalemi së qeni atje. Ne do të donim, por e tillë është jeta që duhet të kërkojmë një vend për të jetuar diku tjetër, ose një punë. Ne do të donim shumë të krijonim kushtet që ne të jemi gjatë gjithë kohës këtu dhe që familjet tona të jenë këtu, që jeta të jetë si dikur para luftës, por më duket se nuk ka kushte për këtë tani”, thotë Zhivkoviq.