Populli serb në Kosovë pas bombardimit: Qytetet dhe fshatrat e mbetura pa serb

Pas nënshkrimit të Marrëveshjes së Kumanovës dhe tërheqjes së forcave ushtarake dhe policore nga Kosova, serbët mbetën të pambrojtur dhe shumica e tyre u nisën në një udhëtim në të panjohurën dhe në një udhëtim pa kthim. Graçanica është një nga vendet ku serbët mbijetojnë edhe sot, raporton RTS.

Pas bombardimit në vitin 1999, serbët mbetën në zonat ku ndiheshin të sigurt. Qytete, fshatra, zona të tëra mbetën pa serb. Serb nuk ka në Prishtinë, Pejë, Prizren, Ferizaj, Gjakovë. Metohija pothuajse është boshatisur nga serbët, sipas RTS.

Bombardimi, sipas njoftimit të iniciatorëve, duhej t'i sillte lirinë në Kosovë, por ndodhi e kundërta. Jo vetëm për serbët, por edhe për shqiptarët, edhe pse ngurrojnë të flasin për këtë. Për shqiptarët bombardimi solli kushte të reja dhe një mënyrë jetese të re, por nuk ka mbarësi dhe rregull që ata prisnin.

Në ditën e parë të bombardimit, në Kosovë u goditën caqet ushtarake rreth aeroportit, jo shumë larg Prishtinës.

Sipas burimeve ndërkombëtare, më shumë se gjysma e të vrarëve në tërë ish-Jugosllavinë kanë vdekur në sulmet në Kosovë.

Përveç ushtarakë, avionët e NATO-s shënjestruan edhe objektiva civilë.

Është goditur një kolonë refugjatësh në Gjakovë. Atëherë 75 civilë u vranë dhe më shumë se 100 u plagosën. Një autobus është goditur në afërsi të Pejës, duke vrarë 17 persona dhe plagosur 44 të tjerë. Dhjetëra civilë u vranë në fshatin Korishë afër Prizrenit.

Në autobus në Luzhan afër Podujevës 44 persona kanë humbur jetën. Në shënjestër ka qenë burgu i Dubravës në Istok, ku mbetën të vrarë së paku 20 të burgosur, pastaj kolona e gazetarëve në rrugën Prizren-Brezovicë, ku mbeti i vrarë një person.

Pas përfundimit të fushatës ajrore, disa dhjetëra mijëra ushtarë ndërkombëtarë hynë në Kosovë. Sot janë pakrahasueshëm më pak prej tyre, por baza e ushtarëve amerikanë Bondstill është ende në funksion.

Me hyrjen e ushtarëve ndërkombëtarë dhe kthimin e refugjatëve shqiptarë, pati një eksod masiv të serbëve.

Vlerësohet se në Kosovë kanë mbetur nga 100 deri në 130 mijë prej tyre. Ata jetojnë në zona të izoluara, me një shkallë të kufizuar lëvizjeje.

Tubimi tradicional në Graçanicë

Një nga zonat ku kanë qëndruar është edhe Graçanica me rrethinë. Në Graçanicë, serbët mblidhen çdo vit në këtë ditë, duke nderuar viktimat.

Kështu do të jetë edhe sot. Tubimi u paralajmërua për në orën 11:00 pranë kryqit përkujtimor kushtuar serbëve të vdekur në bombardimin e NATO-s dhe gjatë eksodit pas vitit 1999.

Kujtimi i një punonjësi postar: Gjithçka filloi të shembet, nuk prisnim që do të prekin postën

Në vitin 1999, Nebojsha Stojanoviq ishte punonjës i Postës në Prishtinë, e cila u godit nga një raketë në një sulm të NATO-s në fillim të prillit. Një person vdiq atëherë.

“Ishin sirena, por nuk e prisnim që të preknin postën. Për shkak të lodhjes, të gjithë ne dremitëm rreth mesnatës në vendet tona të punës dhe më pas papritmas bubullima, pa asnjë paralajmërim. Gjithçka filloi të shembet, të plasaritet. Isha pranë një divan dyvendësh, kur goditi bomba, ajo zbriti nëpër korridor, pothuajse në bodrumin poshtë. Muri filloi të shembet”, kujton Stojanoviq.

Tulla e goditi në kokë, shton ai, pas së cilës ai u hodh në këmbë, por nuk pa asgjë.

“Më pas zbrita në bodrum për të parë se ku ishin kolegët e tjerë. Gjeta dy që u larguan nga posta dhe u kthyen. I kërkova që të më ndihmonin për të nxjerrë jashtë Llantana Jovanoviq, e cila ishte mbuluar. Fillova të gërmoj me duar, i gjetëm kokën, hapa hapësirën, ajo filloi të marrë frymë dhe vetëm tha - mos më lër. Vazhdova të gërmoj, e nxora jashtë, pastaj erdhi kolegu Biserko, ia vuri mbi supe, e nxori nga posta, erdhën ambulanca dhe zjarrfikësit”, kujton Stojanoviq.