Rakoçeviq: Kultura është e vetmja liri jonë e vërtetë

Jeta kulturore e serbëve në Kosovë është e kufizuar nga rregullat e ashpra të getos dhe në geto nuk mund të flitet për zhvillim normal kulturor. Humbëm qytetin, galeritë, bibliotekat, skenat tona teatrore, humbëm erën e qytetit, dhe në një situatë të tillë, atmosfera në të cilën tani jeton kultura jonë është jashtëzakonisht kufizuese, thotë për Kosovo online Zhivojin Rakoçeviq, shkrimtar dhe drejtor i Qendrës Kulturore "Graçanica".

Ajo që është shpresëdhënëse, shton ai, është se qytetet janë rindërtuar disi në mikro-mjedise.

“Dhe më e rëndësishmja është se disa nga qendrat tona kulturore janë zhvilluar në atë masë që ne kemi zgjedhje. Gjëja themelore në kulturë dhe në jetë dhe marrëdhënie është që ne të kemi zgjedhje. Sa i përket kulturës në Kosovë dhe Metohi, ajo është liria jonë e vetme e vërtetë dhe ne kemi një zgjedhje në të”, thotë Rakoqeviq.

Kufizimet, thotë ai, u vendosën në vitin 1999 dhe ato vetëm sa po shumohen dhe po ndërlikohen me pengesa.

“Qoftë nga mungesa e infrastrukturës, qoftë nga atmosfera që krijohet dhe mesazhi i vazhdueshëm se kultura është një rrezik, se spiritualiteti është një rrezik dhe se ajo që është tjetër dhe e ndryshme është një rrezik. Pengesat janë të ndryshme dhe ekzistojnë në nivele të ndryshme. Kur një shkrimtar nga Shkupi i merr dhjetë libra dhe kur ia marrin nëntë te Gjeneral Jankoviq, dhe ai vjen në promovim në Graçanicë me një, dhe kur ai Millutin Stançiq duhet të gjejë rrugën e tij dhe të kthehet për të lënë nëntë librat e tij diku gjatë rrugës dhe për t'i thënë shokut të tij: “Ejani dhe provoni ta kaloni Gjeneralin Jankoviq me nëntë librat e mi, që të mund të vij në promovim, t'ua jap miqve të mi”, atëherë kjo është një nga fotot në të cilat jetojmë”, thotë Rakoçeviq.

Një pamje tjetër, thotë ai, është se nuk ka qarkullim të lirë dhe se librat duhet të kontrabandohen.

“Keni frikë se nëse keni nja pesë botime, dikush do t'jua marrë. Nuk më kujtohet kur një shkrimtar na dërgoi një libër dhe ai libër mbërriti, ky është problemi i tretë. Disa libra në latinisht kalojnë, por ka një forcë, një lexues etnik i padukshëm që, duke parë një libër në cirilik, e ndalon atë. Pra, janë një milion gjëra të vogla dhe administrime të dyfishta dhe të trefishta në të cilat duhet të lundroni. Por në fund nuk ka fare rëndësi. Gjëja më e rëndësishme është që ju të hyni në këtë sallë që është pas nesh, të përjetoni diçka të bukur në errësirën e asaj salle, të përjetoni katarsis, të keni ndjenjën se jeni në qytet dhe se asgjë nuk ka humbur”, përfundon Rakoçeviq.