Serbët e komunës së Istogut: Askush nuk e di se çfarë sjell e nesërmja, por ne nuk po mendojmë të largohemi

Më shumë se 10,000 serbë dikur jetonin në komunën e Istogut, tani kanë mbetur rreth 500 prej tyre në 19 fshatra. Osojane është vendi i parë në Metohi ku serbët u kthyen në vitin 2001 pasi u dëbuan. Që atëherë, ata janë të vendosur të jetojnë në pronat e tyre pavarësisht problemeve. Bastisja e djeshme e Policisë së Kosovës në Autoritetin e Përkohshëm Komunal dhe Qendrën Shëndetësore tregoi se nuk ishte e lehtë për ta.

Millorad Stojanoviq nga Cerkolez, komuna e Istogut, jeton në Osojan. Ai thotë se populli po lufton edhe në kushte të vështira.

Më herët problemi më i madh ka qenë punësimi, por sot kemi sulme të shpeshta ndaj të kthyerve, arrestime. Këtu duhet investuar pak më shumë në vende të reja pune si dhe në ndërtimin e shtëpive individuale familjare për çiftet e reja të martuara. Shumë familje kanë zgjedhur të jetojnë në këto zona edhe kur nuk kanë pasur punë dhe në kushte të vështira dhe tani që kanë punësim dhe shtëpitë e tyre, sigurisht që do të qëndrojnë këtu”, thotë Stojanoviq.

Ndihma është e mirëseardhur, thekson ai, dhe çdo punë e re jep shpresë se familjet nuk do të largohen nga vatrat e tyre shekullore.

“Para së gjithash, me ndihmën e Zyrës për Kosovë dhe Metohi, e cila na përgjigjet në zgjidhjen e të gjitha problemeve tona. Falë Zyrës për Kosovë dhe Metohi është hapur një çerdhe ku janë 25 fëmijë dhe përveç tyre janë të punësuar edhe 10 punëtorë, të cilët të gjithë planifikojnë të qëndrojnë në këtë zonë dhe kjo është me rëndësi të madhe për komunën tonë të Istogut. Këtu kemi edhe shkollën fillore “Radosh Toshiq”, e cila ka rreth 47 nxënës, madje kemi një degë të gjimnazit nga Gorazhdec-Gimnazi, e cila ka dhjetë nxënës”, tha Stojanoviq.

Lajm veçanërisht i mirë për banorët e komunës së Istogut, ka thënë mesuesja Angjela Bukumiriq, hapja e një departamenti të veçantë të parashkollorit “Maja” nga Banja, në Osojan, më 1 maj 2023.

“Sa do të thotë hapja e kësaj parashkollore për të gjithë këtu, çdo buzëqeshje në fytyrën e fëmijëve tanë të kënaqur dhe të lumtur flet vetë. Falë Zyrës për Kosovë dhe Metohi dhe përkushtimit të madh të presidentit tonë, u arrit që të realizohet hapja e një departamenti të veçantë këtu në Osojan. Jemi të lumtur dhe të kënaqurndhe misioni ynë është që fëmijët këtu të jenë të lumtur dhe të kënaqur, nëse nuk është kështu, misioni është i pasuksesshëm”, tha Bukumiriq.

Nebojsha Gashiq nga Osojani e la fshatin e tij të lindjes për dy vjet, kur serbët u dëbuan, por ai thotë se nuk planifikon më të largohet nga atje.

“Unë jam këtu me familjen time, fëmijët e mi janë këtu, nipërit janë këtu dhe ne do të qëndrojmë këtu, nuk ka dyshim për këtë. Stërgjyshërit tanë kanë lindur këtu, ne jemi vendas, thjesht kemi lindur këtu, ne jetojmë këtu dhe qëndrojmë këtu dhe nuk mendojmë të largohemi”, tha Gashiq.

Nuk ka probleme të mëdha brenda fshatit, thotë ai. Ka pasur grabitje, prerje pyjesh, megjithatë ai tregon se situata është përmirësuar.

“Ne jetojmë si kudo tjetër. Dikush jeton më mirë, dikush më keq. Ata që kanë punë, që punojnë në shkollë, në qendër shëndetësore, në postë, në institucionet serbe jetojnë më mirë, ata njerëz nuk jetojnë aq keq. Ata që nuk kanë të ardhura të rregullta, ose kanë shumë pak ndihmë sociale, jetojnë më keq”, tha Gashiq.

Për të rinjtë, megjithatë, nuk ka perspektivë më të madhe. Millan Simonoviq nga Serbobrani, me studime në Mitrovicën e Veriut, thotë se nuk e di se çfarë do të sjellë e nesërmja, por as nuk mendon për këtë.

“Për të rinjtë është pak më keq, sepse nuk kanë aq perspektivë. Nuk kanë ku të ecin, të dalin. Shumë prej tyre janë larguar nga Osojani dhe ka pak shoqëri. Unë jam duke studiuar, jam duke bërë master në Mitrovicë, jetoj atje në Serbobran, afër Gjurakocit. Për fat e kam veturën time, sepse përndryshe do të ishte problem, autobus ka vetëm dy herë në javë dhe nuk mund të rrish pesë ditë në Mitrovicë”, tha Simonoviq.

Ekipi i portalit Kosovo online ka vizituar edhe qytetin e Istogut. Në të jetojnë vetëm pak serbë dhe kisha e Apostujve të Shenjtë Pjetër dhe Pal qëndron krenare në qendër të qytetit dhe me të, prifti Nebojsha Sekulliq me gruan e tij Aleksandra dhe fëmijët - Gavrillo, Andrej, Petar dhe Gjorgje - po ruajnë Serbinë.