Serbët e zhvendosur në Gjakovë përkujtuan Zonjën e Madhe: Zemra dhe shpirti ynë mbetën këtu

Serbët e shpërngulur nga Gjakova sot morën pjesë në përkujtimin e lavdisë së tempullit në kishën e Fjetjes së Shën Mërisë dhe me atë rast thanë se edhe pse prej vitesh nuk kanë qenë në vatrat e tyre, zemra dhe shpirti i tyre ka mbetur në këtë qytet.

Rreth 50 besimtarë, shumica e tyre të shpërngulur nga Gjakova, erdhën sot që, të paktën për një kohë të shkurtër, të jenë në qytetin e tyre nga ku u dëbuan në vitin 1999.

Snezhana Kostiq Saviq, një ish-banore e Gjakovës, guxoi të vinte në qytetin e saj për herë të parë pas 24 vitesh. 

"Është shumë e vështirë për mua, nuk e dija se si do të ndihesha derisa hyra në portën e kishës. Fëmijërinë time e kalova këtu, kjo ishte shtëpia jonë e dytë. Është sikur jam në një qytet tjetër, por ky vend është gjithçka për mua”, tha Snezhana, e cila tani jeton në Beograd, duke shtuar se nuk ndihet e mirëpritur në Gjakovë. 

Ndryshe nga Snezhana, Petronela Tomiq vjen më shpesh. 

“Kjo është vendlindja ime, meqë ra fjala, kam jetuar në këtë rrugë bashkë me Snezhanën, nuk di çfarë t'ju them, nuk e duroj dot shumë, kam jetuar në një rrugë që nuk ekziston më. Dikur luaja këtu, ishte bukur, tani jetoj në Beograd, por nuk është ashtu, shpirti ynë mbeti këtu, zemra na qëndroi këtu, varret e të dashurve tanë mbetën këtu. Unë po vij këtu falë njerëzve që po organizonjnë ardhjen”, tha Tomiq mes lotësh.

Në Gjakovë kanë jetuar 12.500 serbë. Tani kisha e Fjetjes së Zojës së Bekuar ruhet nga dy murgesha, ndërsa e vetmja serbe në qytet është Dragica Gashiq, e cila u kthye në banesën e saj dy vjet më parë. 

Siç tregon Gashiq, në një banesë prej 54 metrash katrorë shoqëri I banë friga. 

“Nuk është lehtë të jetosh këtu, dëshira ishte e tillë, ishte e gjitha më e fortë se unë, nuk mund të mos jem këtu, është e vështirë të jetosh, nuk ke me kë të flasësh, fqinjët nuk flasin. Ata u përpoqën të hapnin derën, të ngjiteshin në tarracën time, tashmë tri herë, më zë gjumi dhe nuk dëgjoj, por shoh lule të këputura", thotë Gashiq. 

Askush nuk po e ruan atë në Gjakovë. Nuk ka pasur shoqërim policor që nga janari, dhe nganjëherë anëtarë të KFOR-it dhe OSBE-së e vizitojnë atë. 

Megjithatë, nuk ka në plan të largohet nga atje.

Në liturgjinë në kishën e Fjetjes së Shën Mërisë mori pjesë ndihmësdrejtoresha e Zyrës për Kosovë dhe Metohi, Milena Parliq nga sektori për bashkëpunim me Kishën Ortodokse Serbe dhe përkujdesje ndaj trashëgimisë kulturore, e cila tha se ishte një bekim për të që ta priste këtë festë në Gjakovë, “në zemër të Serbisë”.

“Sipas regjistrimit turk të vitit 1485 në Gjakovë të Jakovës, sipas të cilit mori emrin, vetëm dy familje ishin me origjinë të panjohur, pjesa tjetër e popullsisë përbëhej nga qytetarë të virtytshëm, të nderuar, heroikë të Gjakovës. Sot Gjakova është një qytet i shkretë , e ndaluar për ata që e krijuan dhe ndërtuan. Por ajo që dua t'u them qytetarëve tanë të Gjakovës është se varret e të parëve të tyre janë burimi i ekzistencës së tyre shekullore dhe kjo liturgji sot është burim i ekzistencës sonë. Serbi i fundit që u largua nga Gjakova, murgeshat tona u kthyen për të ndezur dhe mbajtur zjarrin e besimit në vatrën e këtij tempulli. Të rrethuar me mure, nuk lejojnë mure të rrethojnë dashurinë e tyre për njerëzit dhe Zotin”, tha Parliq.

Liturgjinë e kanë shërbyer At Petar nga Deçani I Lartë dhe Hieromonahu Isidor, zëvendësrektar i Seminarit Teologjik të Prizrenit.

“A ka gjë më të bukur, më të sinqertë, më të dukshme se këtu në Gjakovë që të festojmë jetën, dhe vetëm jetën. Dëshmia e kësaj është kjo familje e shenjtë, këto motra, me nënë amë, që punojnë shumë këtu, çfarë vendi, nuk dua të them vetëm se ata shenjtërojnë portin e këtij tempulli, por gjithë qytetin, me lutjet, përpjekjet, bëmat e tyre dhe për të gjithë ata që jetojnë këtu, pavarësisht se kush janë ata, kërkojnë hirin, mëshirën dhe paqe nga Zoti”, tha në predikimin e tij Hieromonku Isidor.

Festa e Zojës është kremtuar sot para disa qindra besimtarëve edhe në Graçanicë.

Praznik Velika Gospojina obeležen je danas pred oko nekoliko stotine vernika i u Gračanici.