Shërbim përkujtimor në Stari Gracko: Nuk ka drejtësi për krimet ndaj serbëve edhe pas 24 vitesh

Me përkujtimi i 24-vjetori të vrasjes së 14 korrësve serbë u shënua në Staro Gracko të kryer nga priftërinjtë e Dioqezës së Rashko-Prizrenit, duke ndezur qirinj dhe duke vendosur kurora lulesh në memorial.

Në ceremoninë përkujtimore morën pjesë anëtarë e familjeve të viktimave, banorë të Staro Grackos, përfaqësues të Zyrës për KdheM, si dhe përfaqësues politikë të serbëve të Kosovës.

Famullitari i Lipjanit, Dragisha Jereniq, në predikimin e tij tha se ushtarët e NATO-s janë përgjegjës për vdekjen e 14 korrësve serbë, sepse, siç tha ai, ata nuk i mbrojtën atë ditë, por përkundrazi ju vizatuan shënjestërën.

"Ata u vranë nga ushtarët e NATO-s, personalisht, drejtpërdrejt, tërthorazi. Pse? Ata erdhën të na sillnin paqe. Çfarë paqeje? Armatosën fqinjët tanë, armiqtë, për të na vrarë. Po ata ushtarë të NATO-s, që ishin të detyruar të mbronin këtë popull të pafajshëm, nuk donin ta përciellnin popullin në korrje, kështu që i vizatuan një shënjestër dhe i dërguan për t'i mbledhur për fat të keq. Korrësit shkuan për të mbledhur grurin, për fat të keq njerzit është dashur që të shkoj ti marrin ata. Unë jam i sigurt duke besuar dhe duke shpresuar në Zotin se tani po na shikojnë dhe na mbështesin nga qielli. Vetëm në sytë tanë njerëzor u bë një padrejtësi, për sa u përket atyre, nuk u bë asnjë padrejtësi, duke e ditur se ata i përkasin besimit ortodoks, se janë serbë ortodoksë, duke marrë kryqin e tyre për ta mbajtur, ata e dinin se do të vuanin, por ata u shkatërruan për të. Nëse guxojmë të shesim ato prona ku ata kanë vuajtur, do të shesim edhe viktimat e tyre, gjakun e tyre. E kush ka të drejtë të shesë gjakun e të parëve të tyre”, pyeti prifti Jereniq.

Kryetarja e Shoqatës “Viktimat e Kosovës” Natasha Shqepanoviq ka kujtuar se askush nuk është dënuar për këtë krim.

"24 vjet më parë, terroristët shqiptarë e mbuluan me të zeza këtë fshat të urtë. Djemtë, baballarët dhe vëllezërit tanë nuk u kthyen nga arat e afërta, duke mbledhur të korrat. E dimë, sepse ndajmë të njëjtin fat, që ju ende ndjeni të njëjtën dhimbje për bashkëqytetarët tuaj. Që jeta juaj është kthyer në ferr nga disa njerëz të këqij, të cilëve ju dënoheni masivisht për asgjë. , si për të gjitha krimet, na qeshin para fytyrës për gati dy dekada e gjysmë”, tha Shçepanoviq dhe shtoi se dënimi i drejtë i atyre që urdhëruan dhe kryen krimet nuk do ta zvogëlojë dhimbjen, por ata do ta dinë se drejtësia është vënë në vend.

Kryetari i Komunës së Shtërpcit, Dalibor Jevtiq, ka thënë se kanë kaluar 24 vjet, por ende nuk kemi marrë përgjigje në pyetjen se kush është përgjegjës.

“Është e vështirë të flasësh pa emocion sot, është e vështirë kur kemi 24 vjet që presim drejtësinë, dhe ata që duhet të vendosin drejtësinë, kur pyeten se kur do të vijë drejtësia, përgjigjen se hetimi për këtë krim është pezulluar. Kohët në të cilat jetojmë janë të vështira. Sot, të jesh serb në këto zona është e vështirë ata që vranë 14 korrës janë ende të lirë . Ne nuk kemi asnjë pritje nga autoritetet në Prishtinë, por kemi një kërkesë për komunitetin ndërkombëtar, të cilin e konsiderojmë përgjegjës për mungesën e drejtësisë dhe të cilën e konsiderojmë përgjegjëse për shkak se ka ndodhur krimi”, theksoi Jevtiq.

Zëvendësdrejtoresha e Zyrës për Kosovë dhe Metohi, Milena Parliq, ka theksuar se të pranishmit sot janë të pikëlluar dhe të pangushëllueshëm duke qëndruar para pllakës së mermerit në të cilën janë shkruar emrat e "korrësve" të Staro Gracks.

"Në arat e fshatit Staro Gracko gjatë korrjes u vranë 14 fshatarë serbë  në mënyrë mizore dhe të dhimbshme. 14 kryefamiljarë, 14 shtëpiakë, në ditën e 45 dëshmorëve të Shenjtë dhe u bënë 14 dëshmorë të Kosovës së re. Në Serbinë tone gjithmon të korrat janë përciellur me këngë, më kët janë festuar të drithrat, por egërsitar që kan paur vetem fetyrat njerzore të korrat I kthyen në ferr në tokë...”, tha Parliq.

Parliq shtoi se shumica e krimeve, si në Staro Gracko, kanë ndodhur para syve të bashkësisë ndërkombëtare.

“Vazhdojmë edhe sot, nëpër këtë fshat në çerdhen e Kosovës, Sitnicë, ende gjëmon, errësira po tërhiqet fort, lulëkuqet e kuqe nëpër fusha na kujtojnë njerëzit e torturuar të grackës së vjetër, të masakruar e të kositur, ndërsa shallet e zeza janë lidhur në një nyjë të trishtuar nën shpatullat e nënave që i kanë përhapur të gjithë kangët e nënave me mjekrën e saj. Edhe pse disfatizmi është përhapur prej dekadash, vendi ynë Serbia po mundohet me të gjitha forcat që kënga të mbahet në Kosovë dhe Metohi”, ka thën ajo.

Për ndalimin e institucioneve në Prishtinë që drejtori i Zyrës për Kosovë dhe Metohi, Petar Petkoviq, të marrë pjesë në përkujtimoren e sotme dhe të jetë me popullin e tij, Parliq thotë: “Kjo vetëm sa do të na forcojë në luftën e mëtutjeshme për të vërtetën dhe drejtësinë dhe atë që ka qenë e jona me shekuj në këto hapësira”.

Sllavica Janiqijeviq, e cila humbi vëllanë, babanë dhe dy xhaxhallarët e saj në korrjen e përgjakshme më 23 korrik 1999, foli në emër të familjeve të viktimave.

"Njëzet e katër vjet dhimbje. Jeta jonë po zgjatet çdo ditë. Kur kalojnë autokombajnat, kujtojmë masakrën, kujtojmë se çfarë i kanë bërë, se ka qenë masakër, se nuk ka qenë vrasje. Ata janë vrarë, se vëllai im ka një plagë të madhe në zemër, pse nuk i zbulojnë autorët. Unë jam i inatosur, jemi të inatosur, ne mund të presim në duart e tyre, ne jemi në duart e Kforit. Që nga varrimi, askush nuk ka ardhur nga KFOR-i”, tha Janiçijeviq me lot në sy.

Në këtë ditë në arat e fshatit Staro Gracko gjatë korrjes janë vrarë Millovan Jovanoviq, Jovica dhe Rade Zhiviq, Andrija Odaloviq, Novica, Sllobodan, Mile dhe Momir Janiqijeviq, Stanimir dhe Boshko Dekiq, Sasha dhe Ljubisha Cvejiq, Nikolla Stojanoviq dhe Miodrag Tepsiq. Vrasja e tyre konsiderohet si një nga krimet më të mëdha pas konfliktit në Kosovë të vitit 1999, për të cilin askush nuk u mbajt përgjegjës.

Shtatë shqiptarë ishin nën hetim. Në tetor 2007, UNMIK-u arrestoi Mazljum Bytyqin nga fshati Veliki Alash, afër Staro Grackos, me dyshimin se kishte marrë pjesë në vrasjen e korrësve serbë, megjithatë, ai u lirua nga paraburgimi dy muaj më vonë për shkak të mungesës së provave.

Në vitin 2017, Prokuroria Speciale në Prishtinë, së bashku me EULEX-in, pezulluan hetimet për shkak të mungesës së provave.