Cilat janë efektet e vizitës së Vjosa Osmanit në Maqedoninë e Veriut?

Shkruar për Kosovo online: Zhelko Shajn, korrespondent i posaçëm i Politikës nga Shkupi

Vjosa Osmani, për shumicën e anëtarëve të OKB-së presidentja e shtetit të panjohur të Kosovës, dhe për një pjesë më të vogël të anëtarëve të OKB-së presidentja e Kosovës, ishte në një vizitë dyditore në Maqedoninë e Veriut, ku nikoqiri Stevo Pendarovski, presidenti i këtij vendi, e priti me nderimet më të larta shtetërore dhe ushtarake. Në kryeqytetin maqedonas, Osmani ka biseduar me Kryeministrin Dimitar Kovaçevski, zëvendësin e tij Artan Grubi, Kryetarin e Sobranjës, Talat Xhaferi, Kryetarin e partisë BDI, Ali Ahmeti, Kryetarin e VMRO-DPMNE-së Hristijan Mickoski, si dhe liderin e Aleancës për Shqiptarët, Arben Taravari. Bisedimet kishin për qëllim përmirësimin e marrëdhënieve dypalëshe mes dy vendeve.

Maqedonia e Veriut njohu pavarësinë e Kosovës dhe pak ditë më parë votoi për pranimin e Kosovës në Këshillin e Evropës. Zëvendëskryeministri Grubi ka theksuar në Twitter se do ta mbështesë Osmanin në rrugën e njohjes reciproke me Serbinë.

Serbia dhe Maqedonia e Veriut kanë tradicionalisht marrëdhënie të forta të fqinjësisë së mirë. Kjo lëvizje e fqinjit të saj sigurisht që nuk e gëzoi Serbinë. Natyrisht, nga kjo lëvizje lind pyetja nëse Maqedonia e Veriut u detyrua të ndërmarrë këtë hap. Domethënë, ne jemi dëshmitarë të përpjekjeve të tij për t'u bërë pjesë e Bashkimit Evropian, por arritja e këtij qëllimi vazhdimisht po i shmanget dhe vazhdimisht po përballet me kushte të reja që, siç premtohet për të disatë

n herë, do të sigurojnë kalimin e tij drejt integrimin evropian. Pas nënshkrimit të Marrëveshjes së Prespës, Maqedonia e Veriut u bë anëtarja e 30-të e Aleancës Veriatlantike, por për të qenë plotësisht e sigurt për ruajtjen e shtetësisë së saj, anëtarësimi në BE është e nevojshme.

Ky vend gjithashtu i përmbahet fort kursit të "Ballkanit të Hapur", një nismë rajonale e formuar mbi parimet ekonomike që forcon anëtarët e saj, aktualisht Serbinë, Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë, në rrugën drejt Evropës. Dallimi mes Procesit të Berlinit dhe nismës "Ballkani i Hapur" është pikërisht se në të parën vendet e Ballkanit Perëndimor kanë një tutor, ndërsa në "Ballkanin e Hapur" këto vende ndërtojnë perspektivën e tyre, pa të huajt.

Por kompromisi politik është shumë i rëndësishëm për Maqedoninë e Veriut dhe qytetarët e saj. Edhe pse ajo ndryshoi Kushtetutën dhe emrin e shtetit, asaj i kërkohet sërish ndryshimi i Kushtetutës dhe futja e popullit bullgar si element konstituiv në aktin më të lartë shtetëror maqedonas. Sigurisht që edhe shqiptarët e shfrytëzuan këtë rast për të kërkuar “të drejtat e tyre”. Publiku është i ndarë, ashtu si edhe partitë politike. Sigurisht, askush nuk e pranon me lehtësi lëvizjen që i kërkohet, por janë të vetëdijshëm se është e vetmja mënyrë për të ngritur një rampë të re në rrugën e integrimit evropian. Kështu mund të vërehet kjo mbështetje për presidentin e kuazi shtetit të Kosovës.

Vjosa Osmani ka vizituar edhe Tetovën, qytetin e dytë për nga numri i shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut, ku është pritur me billborde përshëndetëse në gjuhën shqipe. Për shkak të këtij lloji të mirëseardhjes ndaj zonjës Osmani, në portalin "Nova Makedonija" është bërë pyetja: "Presidenten e kujt po i pret Kryetari i Komunës së Tetovës?"

Të themi të drejtën, kanë të drejtë kolegët nga “Nova Makedonija”, sepse në sipërfaqe del pyetja presidenten e kujt apo cilit shtet pret kryetari i komunës së Tetovës – shteti ku bën pjesë edhe popullata shqiptare, p.sh. të Shqipërisë, sepse gjuha zyrtare atje është vetëm shqipja, ose ndonjë shtet të ardhshme ku gjuhë zyrtare do të jetë vetëm shqipja. Këto janë insinuata, pasi mirëseardhja, e kuptueshme vetëm për qytetarët shqiptarë, është shkruar me urdhër të Belal Kasamit, kryetarit të qytetit të Sharrit - Tetovës.

Meqë ra fjala, Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut thotë se gjuha zyrtare e shtetit është maqedonishtja, kurse shqipja në zonat ku jeton më shumë se njëzet për qind e popullsisë shqiptare. Shqiptarët nga Maqedonia e fituan këtë me marrëveshjen kornizë të Ohrit, e cila u nënshkrua me ish-qeverinë në vilën e Titos në Ohër, ku edhe Vuçiq  dhe Kurti pranuan gojarisht Aneksin për zbatimin e Marrëveshjes së Brukselit për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës më 18 mars.

Maqedonia e Veriut nuk duhet të harrojë ndihmën e përzemërt të Serbisë dhe presidentit të saj Aleksandar Vuçiq gjatë krizës së shkaktuar nga Covid 19, si dhe për shkak të krizës ekonomike dhe energjetike. Siç dihet, ndihma nga Serbia ka ardhur në kohën kur asnjë fqinj tjetër, madje as BE-ja, nuk i ka dërguar ndihmë popullatës maqedonase, pa dallim kombësie.

Presidenti i Maqedonisë së Veriut, Stevo Pendarovski, vlerësoi se vizita e Presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani, është konfirmim i përpjekjes së përbashkët për përmirësimin e marrëdhënieve dhe bashkëpunimit të përgjithshëm bilateral. Zëvendëskryeministri Artan Grubi, siç ka shkruar në llogarinë e tij në Twitter, mbështet Osmanin në rrugën e njohjes reciproke të Serbisë dhe Kosovës. A nuk është "mbështetja" maqedonase për Serbinë e krahasueshme me sjelljen "e fqinjësisë së mirë" të Bullgarisë ndaj Maqedonisë së Veriut?

Osmani u nis nga Maqedonia e Veriut për në Prishtinë me çelësin e qytetit të Tetovës. Ajo e përfundoi vizitën e saj në Maqedoninë e Veriut duke mos humbur as rastin më të vogël për të kritikuar Serbinë dhe lidershipin e saj shtetëror, i cili, siç theksoi, po e pengon Marrëveshjen e Brukselit, ndryshe nga Kurti, i cili, siç ka paralajmëruar ajo, do të jetë shumë konstruktiv më 2 maj në Bruksel.