Gjendja pas zgjedhjeve të dështuara në veri: A ka fitues dhe kush janë humbësit e vërtetë?

Në mesin e partive shqiptare që në bazë të rezultateve të zgjedhjeve të jashtëzakonshme lokale do të jenë në krye të katër komunave serbe në veri të Kosovës, sipas mendimit të bashkëbiseduesve të Kosovo online, nuk ka fitues real. Ata besojnë se humbjen më të madhe e pësoi demokracia, ndërsa më së shumti humbasin qytetarët e veriut të Kosovës për shkak të situatës së re.

Sipas analistit Dushan Janjiq, pas, siç thotë ai, zgjedhjeve jolegjitime, në fakt nuk ka fitues dhe përfaqësuesit ndërkombëtarë, në radhë të parë Gjermania dhe Franca, kanë krijuar një imazh të “optimizmit dhe progresit të rremë”.

“Të gjithë humbën. Fakti që Gjermania dhe Franca mund të thonë përkohësisht 'ja u hakmerrën Serbinë' për çfarë nuk e di, ndoshta për zgjedhjen e Jakov Millatoviqit për presidentin e Malit të Zi, nuk funksionon në realitet. Ata çuan në zgjedhjen e njerëzve për kryetarë komunash që nuk do ta kryejnë kurrë atë funksion dhe do të thellojnë vakumin institucional dhe të sigurisë”, tha Janjiq për Kosovo online.

Zgjedhjet, mendon ai, ishin një lloj mase konflikti e tërhequr në mënyrë të njëanshme nga Prishtina, me mbështetjen e mëparshme të Quint-ës, dhe është mirë për Beogradin dhe Listën Serbe që kjo situatë çon në përfundimin e formimit të Bashkësisë së Komunave Serbe dhe një përsëritje e zgjedhjeve.

Me ardhjen e përfaqësuesve shqiptarë në krye të katër komunave, siç thekson Janjiq, është krijuar një zonë tampon në të cilën kryetarët e rinj nuk do të mund të kryejnë funksionet e tyre nga njëra anë, ndërsa nga ana tjetër tensionet në toka do të rritet.

“Do të ketë probleme në financimin e punëve administrative dhe të tjera në nivel të komunave në veri sepse është në dorën e kryetarit të komunës. Kemi parë se ata janë të gatshëm t'i keqpërdorin ato instrumente për disiplinën politike të serbëve dhe promovimin e partive të tyre Vetëvendosje dhe DPK. Kjo shihet nga vendimi për urën, ndryshimet e flamujve... Më së shumti humbasin qytetarët e veriut të Kosovës. Zgjedhjet ishin një lojë me zero pikë. Dhe kjo nuk është një zero pozitive, por negative, sepse e ngriti spiralen e krizës në një nivel të ri dhe tani kriza nuk është më politike, por, para së gjithash, e sigurisë dhe e reduktuar në luftën për kontroll ushtarako-polic të territorit”, shprehet Janjiq.

Koordinatori i Konventës Kombëtare për Kapitullin 35, Dragisha Mijaçiq, thotë për Kosovo online se zgjedhjet treguan se Albin Kurti fitoi në synimin e tij për të kopjuar Sllobodan Millosheviqin. Sipas tij, zgjedhjet e jashtëzakonshme në veri të Kosovës në radhë të parë i kanë shërbyer autoriteteve të Prishtinës që mund të organizojnë zgjedhje në veri përkundër bojkotit të të gjitha subjekteve politike të serbëve që jetojnë në shumicë në atë zonë.

“Në ato zgjedhje u zgjodhën shqiptarë që nuk kanë legjitimitetin demokratik për të përfaqësuar komunitetin shumicë. Të njëjtën situatë e kishim edhe në vitet 1990 kur Millosheviqi organizoi zgjedhje në komunat me shumicë shqiptare, edhe me praninë e policëve të armatosur. Zgjedhjet treguan se Kurti fitoi në synimin e tij për të kopjuar Millosheviqin. Sa i përket vendimeve që do të marrin autoritetet e reja komunale, zbatimi i tyre do të varet nga niveli i tolerancës së bashkësisë ndërkombëtare ndaj represionit të aparatit shtetëror të Kosovës ndaj banorëve të këtyre komunave, por edhe nga sjellja e komunitetit lokal. Sido që të jetë, zgjedhjet e jashtëzakonshme janë humbja për demokracinë dhe si të tilla nuk do të kontribuojnë në forcimin e besimit ndërmjet autoriteteve qendrore dhe komunitetit lokal serb në veri”, thotë Mijaçiq.

Kryetarët e rinj të Mitrovicës Veriore, Leposaviqit, Zveçanit dhe Zubin Potokut janë nga Partia Demokratike e Kosovës dhe Vetëvendosje, ndërsa Mijaçiq thotë se edhe pse formalisht fituan, nuk e kanë legjitimitet për të sunduar këto komuna.

“Prandaj është një fitore pirre. Duke qenë se nuk do të ketë kontroll demokratik të punës së tyre, sa më gjatë të jenë në ato vende, aq më e madhe është mundësia e shpenzimit të pamatur të fondeve buxhetore. Në veri tashmë ka pasur një situatë të ngjashme nga 2008-2013, dhe në atë kohë shqiptarët menaxhuan buxhetet komunale në veri, duke shpenzuar më së shumti para për projekte infrastrukturore në fshatrat e tyre, duke injoruar nevojat e shumicës së popullsisë. Sa më shumë të zgjasë kjo situatë, aq më i madh do të jetë turp për Qeverinë e Albin Kurtit”, beson MIjaçiq.

Analisti politik Fadil Lepaja thotë për Kosovo Online se nuk mund të flitet për fitoren e partive shqiptare, por as për fitoren e serbëve, të cilët bojkotuan zgjedhjet.

“Nuk jam dakord që është fitorja e partive shqiptare, as fitorja e partive serbe që bojkotuan zgjedhjet. Do të ishte një fitore për komunitetin serb nëse partitë luftarake dhe jodemokratike zëvendësohen nga parti dhe politikanë civilë, demokratikë dhe evropianë, të cilët do të gjejnë gjuhën e përbashkët me bashkëqytetarët e tyre, do të bëhen urë bashkëpunimi mes Kosovës dhe Serbisë dhe do të përfaqësojnë realisht interesat e qytetarëve nga komuniteti serb në institucionet lokale dhe qendrore në Kosovë”, thotë Lepaja.

Ai vlerëson se “bojkoti si presion ndaj qeverisë së Kosovës dhe komunitetit ndërkombëtar u refuzua, se rezultatet e zgjedhjeve u njohën nga të gjithë dhe se do të ishte e mençur që politikanët serbë të shmangnin tensionet dhe agresivitetin dhe të punojnë për të krijuar kushtet për zgjedhje të reja sa më shpejt do të jenë kandidatë njerëzit që do të përfaqësojnë më së miri interesat e serbëve dhe qytetarëve të tjerë në këto komuna, në institucionet lokale në Kosovë dhe në Kuvendin e Kosovës dhe të përfaqësohen proporcionalisht në të gjitha institucionet, siç parashihet me Kushtetuta dhe ligjet e Kosovës”.

“Kosova evropiane dhe Serbia evropiane do të gjejnë lehtësisht zgjidhje, nëse nuk bien nën ndikimin e strukturave dhe interesave joevropiane dhe ilegale”, thotë Lepaja.