Kurti e ka humbur një të katërtën e mbështetjes: Pse qytetarët i besojnë atij gjithnjë e më pak?

Mbështetja e qytetarëve për kryeministrin Albin Kurti ka rënë me 15 për qind, sipas hulumtimit të UNDP-së, kështu që nga 59.5 për qind e mbështetjes në maj 2021, ka rënë në 44.9 për qind në nëntor 2022. Bashkëbiseduesit e Kosovo online përmendën ndryshimin e kursit në dialogun me Serbinë dhe shkallën e lartë të inflacionit si disa nga arsyet pse Kurti mbeti pa mbështetjen e një të katërtës së qytetarëve.

Në zgjedhjet e jashtëzakonshme parlamentare të shkurtit 2021, Lëvizja Vetëvendosje, nën udhëheqjen e kryeministrit aktual Albin Kurti, fitoi 48 për qind të votave, e cila u karakterizua si fitorja më e madhe në zgjedhjet e Kosovës, duke pasur parasysh se partia e mëparshme në pushtet, BDK, mori vetëm 13 për qind të votave.

Lideri i Vetëvendosjes, Albin Kurti, i cili shërbeu si kryeministër për më pak se dy muaj para zgjedhjeve, premtoi se do të luftojë kundër korrupsionit të përhapur dhe mbrojti qëndrimin se nuk duhet të ketë kompromis në dialogun me Serbinë.

“Ky ishte një referendum për drejtësi, kundër kapjes së shtetit dhe korrupsionit, ky është i paprecedentë në Kosovën e pasluftës. Nesër fillon një ditë e re. Kemi shumë punë dhe përgjegjësi përpara nesh, sepse vendi është në krizë”, tha Kurti në një konferencë për media nga selia e partisë së tij në Prishtinë, duke shpallur fitoren e zgjedhjeve. 

Pas shpalljes së rezultateve përfundimtare, Vetëvendosje e Kurtit, në koalicion me Listën Guxo, fitoi një shumicë të qëndrueshme në Kuvendin e Kosovës, të cilën e meriton duke marrë parasysh rezultatin e zgjedhjeve.

Kurti u rikthye në postin e kryeministrit dhe kur mori sërish detyrën, dha shumë premtime. Nga progresi ekonomik, Kosova stabile, shtypja e korrupsionit, pranimi i Kosovës në institucionet ndërkombëtare, e deri te fakti se nuk do të pranojë kompromise në dialogun me Serbinë dhe se ky proces është në vendin e gjashtë apo të shtatë të prioriteteve të tij.

Një anketë e bërë nga UNDP në maj 2021 ka treguar se Kurti ka shumë mbështetje nga qytetarët. Në atë kohë, niveli i kënaqësisë së qytetarëve me punën e tij ishte 59.5 për qind.

Megjithatë, në nëntor 2021 ajo ra në 53.2 për qind, ndërsa në prill 2022 ishte 52.6 për qind. 

Hulumtimi më i fundit i UNDP-së tregon vlerësimin më të ulët të kënaqësisë nga puna e Kurtit që kur ai mori drejtimin. Në nëntor, 44,9 për qind e qytetarëve të anketuar ishin të kënaqur me punën e tij.

Analisti politik Allen Meta për Kosovo online shprehet se ndryshimi i kursit të Kurtit në dialogun me Serbinë, pranimi i propozimit evropian, si dhe inflacioni që është rritur në Kosovë gjatë vitit të kaluar ndikon që një numër në rritje i qytetarëve janë të pakënaqur me punën e kryeministrit të Kosovës.

Ai shton se qytetarët në hulumtimin e UNDP-së e kanë bërë të qartë se janë të pakënaqur me institucionet ekzekutive, legjislative dhe gjyqësore.

“Bazuar në Pulsin e fundit Publik, shihet qartë se ka një rënie të kënaqësisë së qytetarëve me institucionet kyçe ekzekutive, legjislative dhe gjyqësore në Kosovë. Rënia më e madhe e këtyre institucioneve vërehet në kabinetin ekzekutiv dhe kryeministrin, njëri me një rënie prej 18 për qind dhe tjetri me një rënie prej 15 për qind krahasuar me pulsin publik të zhvilluar në maj 2021”,ka deklaruar Meta.

Sipas fjalëve të tij, ka disa arsye pse Kurti ka humbur edhe një të katërtën e mbështetjes, e njëra prej tyre është mënyra se si vepron në dialogun me Serbinë.

“Hulumtimi mund të shihet hipotetikisht, por ka disa aspekte që mund të kenë ndikuar në uljen e kënaqësisë së qytetarëve me kryeministrin. Një nga pikat mund të jetë ndryshimi i prioriteteve të qeverisë me fokus në dialogun. Qeveria premtoi se dialogu nuk do të ishte një nga prioritetet, ndërsa gjatë kësaj periudhe pamë të kundërtën”, tha Meta. 

Siç deklaroi ai, në uljen e mbështetjes së Kurtit ka ndikuar edhe opozita e cila kundërshton marrëveshjen për normalizimin e marrëdhënieve dhe BKS.

“Padyshim që marrëveshjet e bëra gjatë vitit të kaluar, por edhe bisedimet për marrëveshje të mundshme ulën kënaqësinë e qytetarëve dhe atë për dy arsye, njëra për shkak të premtimeve të mëparshme të kryeministrit Kurti dhe tjetra për shkak të ngritjes së zërit të opozitës për propozimin evropian, me fokus në Bashkësinë e Komunave Serbe, dhe si rezultat i asaj, qytetarët kanë ndryshuar mendim për Kurtin”, theksoi Meta. 

Ai vuri në dukje se gjendja ekonomike dhe inflacioni në Kosovë është një tjetër arsye, meqenëse Kurti e premtoi një bum ekonomik me ardhjen në pushtet.

“Një gjë tjetër që mund të ketë ndikuar në uljen e kënaqësisë së qytetarëve me Kurtin, mund të jetë edhe inflacioni. Çështjet ekonomike janë gjithmonë më të prekshme për qytetarët dhe në rastin konkret jemi dëshmitarë të rritjes së çmimeve bazë, me të cilën qytetarët sigurisht nuk janë të kënaqur. Se si është rritur pakënaqësia mund të shohim në Indeksin e kënaqësisë me drejtimin ekonomik të Kosovës, por edhe në Indeksin e perceptimit të problemeve kryesore me të cilat po përballet Kosova aktualisht”, përfundoi Meta. 

Analisti politik Dushan Janjiq beson se Kurti po e humb mbështetjen para së gjithash për shkak të politikës së tij, duke shtuar se thelbi i politikës së tij është reciprociteti.

“Kjo është parë që nga zgjedhjet lokale të vitit 2021 dhe si arsye kryesore në atë politikë është se ai mori rrugën e reciprocitetit, që është thelbi i politikës së tij, që nënkupton matjen e forcës apo përballjes, që në korrik dhe gusht 2021 dhe nëntor e dhjetor 2022 shkaktoi një valë frike, dhune, mosbesimi edhe te popullata shqiptare. Më pas ai ra në konflikt me mbështetjen amerikane, që ndihet edhe sot dhe që opozita e përdor dhe e ndjejnë qytetarët”, tha Janjiq.

Janjiq shtoi se opozita në Kosovë tani është shumë më e organizuar se sa dy vjet më parë.

“Një nga arsyet është se opozita është shumë më mirë e organizuar se sa ishte dy vjet më parë. PDK i mbijetoi largimit të Hashim Thaçit, BDK u rikuperua, kështu që këto dy palë tani kanë ardhur në të tyren. Sa i përket mbështetësve të Vetëvendosjes, ata në fakt u shpërndanë, të cilën e treguan në protestë, ku u pa se Kurti nuk mund ta ngrejë më turmën, që është thelbi i politikës së tij”, thotë Janjiq, duke shtuar se nga e gjithë kjo rezulton se zgjedhjet e reja ndoshta do të mbahen në shtator. 

Sipas fjalëve të tij, Kurti nuk zgjodhi politikën e normalizimit por reciprocitetin, gjë që çoi në këtë situatë, e cila është “qesharake” edhe për shqiptarët.

Siç ka shtuar ai, Kurti në vend që të bisedojë me përfaqësuesit e serbëve në Kosovë, është fokusuar në matjen e forcës me presidentin e Serbisë, çka sipas tij ka ndikuar edhe në reputacionin e Kurtit.

“Ai e vendosi të gjithë fokusin e tij në matjen e forcës me Vuçiqin në vend që të zhvillonte një takim me Listën Serbe, me të cilën nuk është takuar që kur ata u larguan nga qeveria. Ai mendon se po e forcon shtetin me ndryshimin e serbëve në Kuvend, kjo nuk është qëndrim ndaj pakicave. Ai është fokusuar te Vuçiq dhe kjo është pasojë negative e kësaj”, ka theksuar Janjiq. 

Janjiq është dakord me Metën që situata ekonomike kontribuoi në një rezultat të tillë hulumtimi.

“Situata ekonomike në Kosovë është e dëshpëruar. Së pari për këtë kontribuan taksat e Haradinajt dhe më pas vazhdimi i sanksioneve të reciprocitetit në ekonomi. dhe shumë kompani dhe biznesmenë jetuan nga ai lloj shkëmbimi me Serbinë. Gjithashtu, futja me forcë e kompanive të huaja ka rezultuar rritje e çmimeve dhe nuk ka pasur reagim të organizuar ndaj pandemisë Covid, veçanërisht në fushën e ekonomisë, sepse nuk ka politikë rikuperimi. Kemi atë që është fakt, që është ikja e qytetarëve nga Kosova”, ka përfunduar Janjiq.