Drecun: Pa UNMIK-un, Rezoluta 1244 do të humbiste një pjesë të rëndësisë së saj praktike në terren

Ish-kryetari i deritanishëm i Komisionit Parlamentar për Mbrojtje dhe Punë të Brendshme, Millovan Drecun, vlerësoi se raportet e UNMIK-ut nxjerrin në pah problemet me të cilat përballet populli serb në Kosovë, por se mungojnë masat konkrete që do ta ndryshonin situatën në terren.

Duke folur për mbledhjen e mbrëmshme të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, në të cilën u shqyrtua raporti gjashtëmujor për punën e UNMIK-ut, Drecun theksoi se është e rëndësishme që këto raporte të paraqiten, pasi ato përbëjnë një konfirmim të zbatimit të Rezolutës 1244 në praktikë, por vlerësoi se problemet kryesisht vetëm konstatohen.

Drecun tha për “Newsmax Balkans” se UNMIK ka dukshëm më pak kompetenca se më parë, por se është e rëndësishme që misioni të vazhdojë të ekzistojë, sepse pa të, siç u shpreh ai, Rezoluta 1244 do të humbiste një pjesë të rëndësisë së saj praktike në terren.

“Është mirë që i kemi këto raporte. Shtetet kryesore perëndimore janë përpjekur që ato të reduktohen në raporte vjetore ose të mos paraqiten fare. Është mirë që është vënë në dukje përpjekja e Prishtinës për ta pamundësuar plotësisht punën e Dhomave të Specializuara, për të ndikuar në aktgjykimet që merren dhe për të bërë një përpjekje për mohimin institucional të krimeve të kryera nga UÇK terroriste”, theksoi Drecun.

Duke folur për kritikat e paraqitura në mbledhje lidhur me përpjekjet e Prishtinës për të ndikuar në punën e Dhomave të Specializuara të Kosovës, Drecun vlerësoi se problemi qëndron në faktin se, sipas tij, përfaqësuesit politikë të Kosovës nuk janë të gatshëm t'i pranojnë krimet e kryera ndaj serbëve, por as ato ndaj shqiptarëve, për të cilat përgjegjësia u është atribuuar pjesëtarëve të UÇK-së.

Drecun konsideron se thirrjet për pajtim nuk mund të realizohen nëse nuk ekziston gatishmëria për të ndjekur penalisht përgjegjësit për krimet. Ai vuri në dukje gjithashtu se në opinionin publik, siç tha, këmbëngulet te vuajtjet e njërës palë, ndërsa viktimat e popullit serb shpërfillen.

“Nuk ka pajtim nëse cilado palë nuk është e gatshme të përballet me të kaluarën dhe të ndjekë penalisht përgjegjësit për krimet. Kur bëhet fjalë për sjelljen e shqiptarëve dhe të Prishtinës, është plotësisht e qartë se ata e shohin pajtimin në mënyrë të njëanshme. Ata dëshirojnë ta dënojnë shtetin e Serbisë dhe forcat tona të sigurisë për një gjenocid të paqenë ndaj shqiptarëve, ndërsa nuk janë të gatshëm t'i pranojnë krimet e kryera ndaj serbëve, por edhe ndaj vetë shqiptarëve nga UÇK”, shpjegoi Drecun.

Ai vlerësoi se për pajtim është e domosdoshme që çështja e viktimave dhe e përgjegjësisë të shqyrtohet pa një qasje selektive. Duke iu referuar çështjes së personave të zhdukur, ai tha se në raport përmenden rreth 1.500 persona të zhdukur, si serbë ashtu edhe shqiptarë, por kritikoi faktin se, sipas vlerësimit të tij, përgjegjësia për zbardhjen e fatit të tyre bartet nga njëra palë te tjetra.
Duke folur për dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, Drecun vlerësoi se nuk ka kushte për përparim përderisa, siç pretendon ai, nga Serbia pritet të pranojë njohjen de facto të Kosovës si parakusht për bisedimet mbi çështjet e tjera.

Sipas tij, propozimi franko-gjerman i marrëveshjes për rrugën drejt normalizimit të marrëdhënieve është shndërruar në pengesë për përparimin, pasi në plan të parë është vendosur një kërkesë që Serbia nuk e pranon, ndërsa çështja e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe është lënë në plan të dytë.
“Dialogu është bllokuar plotësisht për shkak të propozimit franko-gjerman të marrëveshjes për rrugën drejt normalizimit. Në plan të parë është vendosur njohja de facto e të ashtuquajturës Kosovë nga Beogradi. Përderisa situata mbetet e tillë dhe përderisa Bashkimi Evropian e kushtëzon Serbinë duke e përfshirë këtë marrëveshje në Kapitullin 35 si kusht të detyrueshëm, nuk do të ketë përparim”, përfundoi Drecun.

Ai rikujtoi se formimi i Asociacionit të Komunave Serbe ishte dakorduar që në vitin 2013 dhe kritikoi faktin se, sipas vlerësimit të tij, Prishtina nuk e ka zbatuar këtë marrëveshje, ndërsa aktorët ndërkombëtarë nuk kanë ndërmarrë masa mjaftueshëm konkrete për ta ndryshuar këtë situatë.

Ai shtoi se, sipas mendimit të tij, shtetet kryesore perëndimore dhe Bashkimi Evropian duhet të reagojnë më qartë ndaj mospërmbushjes së detyrimeve të dakorduara dhe të ushtrojnë presion për zbatimin e marrëveshjeve.

Duke komentuar raportimet për rritjen e tensioneve në Kosovë gjatë gjashtë muajve të fundit, Drecun vlerësoi se raporti evidenton ngjarjet, por nuk përmban mesazhe mjaftueshëm të fuqishme lidhur me atë se çfarë duhet të ndërmarrë bashkësia ndërkombëtare për të ndryshuar gjendjen.
Sipas tij, nuk mjafton vetëm të përmenden rastet që tregojnë problemet me të cilat përballet komuniteti serb, por është e domosdoshme që ato të pasohen nga masa konkrete.

Drecun e vlerësoi pozitivisht faktin që përfaqësuesit e Rusisë dhe Kinës në mbledhjen e Këshillit të Sigurimit të OKB-së kërkuan mbështetje dhe fuqizimin e UNMIK-ut.
Sipas tij, një qëndrim i tillë është në përputhje me angazhimin e tyre për respektimin e Rezolutës 1244.

Ai theksoi se rëndësia e UNMIK-ut nuk mund të shihet e ndarë nga prania e forcave ndërkombëtare në Kosovë, por kritikoi mënyrën se si KFOR-i, sipas vlerësimit të tij, vepron lidhur me sfidat e sigurisë dhe zhvillimin e strukturave të sigurisë në Prishtinë.