Sa janë gjasat që Prishtina ta pranojë kërkesën e serbëve për tërheqjen e njësive speciale nga veriu?

Serbët nga veriu i Kosovës po kërkojnë nga Prishtina tërheqjen e forcave speciale të armatosura rëndë, të cilat në periudhën paraprake, me incidente të shumta dhe sulme të armatosura ndaj qytetarëve, u bënë vegël në duart e autoriteteve të Kosovës për imponimin e zgjidhjeve politike, por Prishtina mesa duket nuk ka ndërmend të ndryshojë asgjë në qasjen e saj, gjë që u dëshmua me mbajtjen e zgjedhjeve të jashtëzakonshme lokale pa pjesëmarrjen e komunitetit shumicë serbe, thonë bashkëbiseduesit e Kosovo Online.

Tani për tani, vendet e Quintit nuk kanë mirëkuptim për kërkesat e serbëve për tërheqjen e njësive speciale policore nga rrugët e Mitrovicës së Veriut, Zveçanit, Zubin Potokut dhe Leposaviqit dhe kanë mbështetur mbajtjen e zgjedhjeve dhe rezultatet me më pak se tre e gjysmë për qind të votuesve, prej të cilëve vetëm 13 ishin serbë.

Partitë shqiptare e shfrytëzuan këtë dhe kandidatët e DPK-së dhe Vetëvendosjes “kandidonin” për pushtet në katër komuna me shumicë dominuese serbe.

Sipas bashkëbiseduesve të Kosovo Online, për shkak të të gjitha sa më sipër, ekziston rreziku i rritjes shtesë të tensioneve dhe tani vetëm Uashingtoni dhe Brukseli mund ta detyrojnë Prishtinën që të tërheqë forcat speciale nga veriu.

Mirosllav Bjegoviq, ekspert i sigurisë dhe këshilltar special i Ministrit të Mbrojtjes së Serbisë, tha për Kosovo Online se vetëm institucionet relevante evropiane dhe KFOR-i mund ta detyrojnë Prishtinën të tërheqë forcat speciale të policisë me arma të gjata, gjë që është pikërisht ajo që ka kërkuar Qeveria e Serbisë duke dërguar një kërkesë urgjente, me sugjerim të presidentit Vuçiq, si një nga konkluzionet me serbët nga Kosova.

“Nëse Brukseli si garantues i marrëveshjes së vitit 2013 dhe KFOR-i si garantues i zbatimit të rezolutës 1244 të KS do të vendosin të respektojnë atë që është nënshkruar, do të urdhërojnë Prishtinën të tërheqë formacionet ilegale nga veriu, gjë që do të tregonte se ata kujdesen për paqen dhe normalizimin në këtë hapësirë, kështu që shpresoj se kjo kërkesë do të plotësohet. Përndryshe mund ta konsiderojmë një prishje të diplomacisë dhe demokracisë evropiane, të drejtës publike ndërkombëtare, si dhe rolit të OKB-së për sa i përket zbatimit, në fakt shkelje e rezolutave të Këshillit të Sigurimit”, thotë Bjegoviq.

Verolub Petroniq, ekspert i sigurisë nga Qendra Humane në Mitrovicë, thekson për Kosovo Online se me shumë gjasa Prishtina nuk do ta pranojë kërkesën e serbëve.

“Ndoshta do ta zbatojë urdhrin vetëm nëse e urdhërojnë partnerët perëndimorë. Fuqia e peticionit nuk është gjithmonë e madhe, pavarësisht nga nënshkrimet, sepse atë që kanë bërë institucionet e Kosovës, e kanë bërë në bazë të disa ligjeve dhe kompetencave të tyre, shpronësimi është bërë për gjoja interes publik, d.m.th. grabitje toke e kështu me radhë. Perticioni ende nuk është dorëzuar, numri i saktë nuk dihet. Pyetja është se cilat do të jenë efektet e peticionit, sepse në të kaluarën ka pasur kërkesa të tjera që nuk kanë pasur efekt të madh juridik në anulimin e disa vendimeve”, thotë Petroniq.

Bashkëbiseduesi ynë thotë se nuk sheh ndonjë përparim në të ardhmen, sepse kanë vendosur që t'i ngrinin ato baza.

“Tani nëse Prishtina do t'i tërhiqte ato baza, do ta përjetonte si humbje edhe para votuesve të saj edhe para opozitës dhe do të ishte shënjestër i tyre. Mendoj se u humbën mundësitë për të hequr bazat. Nuk është reaguar kur është dashur, tani ndoshta është vonë dhe po bëhet më e vështirë për ta bërë këtë. Ata mund ta bëjnë këtë vetëm nën presionin e Amerikës. Ata policët e gënjyer janë bërë krejtësisht të panevojshme atje, në Bistricë, por është një shfaqje e “muskujve”, apo në aspektin e sigurisë terori i institucioneve”, thotë Petroniq.