Anulimi i konferencës së donatorëve - mesazh pakënaqësie të BE-së ndaj Prishtinës dhe Beogradit

Konferenca e donatorëve për Serbinë dhe Kosovën e organizuar nga Komisioni Evropian, për të cilën është rënë dakord gjatë bisedimeve në Ohër më 18 mars, me shumë mundësi nuk do të mbahet ashtu siç është planifikuar dhe kur është planifikuar, dhe analistët vlerësojnë se ky veprim është mesazh i Bashkimit Evropian Prishtinës dhe Beogradit që nuk janë të kënaqur me ecurinë e negociatave - nëse nuk dëshironi një marrëveshje, dhe nuk dëshironi të punoni në të - thjesht, do ta shtyjmë konferencën për një kohë më të mirë.

Aneksi i marrëveshjes së arritur në Ohër parasheh edhe organizimin e konferencës së donatorëve brenda 150 ditëve me qëllim të krijimit të pakos së ndihmës investive dhe financiare për Kosovën dhe Serbinë.

Por, siç tha presidenti serb Aleksandar Vuçiq në një fjalim para publikut një ditë pas bisedimeve në Ohër, në Aneks thuhet gjithashtu se kjo ndihmë nuk do të jepet para se BE-ja të vërtetojë se të gjitha dispozitat e Marrëveshjes janë zbatuar plotësisht.

Duket se BE-ja nuk mund ta përcaktojë një gjë të tillë - Radio Evropa e Lirë dy ditë më parë raportoi se për momentin nuk do të ketë konferenca e donatorëve, sepse vendet anëtare të Bashkimit Evropian pajtohen që për momentin nuk ka vend për diskutime për organizimin e konferencës së donatorëve për Kosovën dhe Serbinë.

Analisti Aleksandar Guxhiq për Kosovo Online thotë se ky është një mesazh si për Prishtinën ashtu edhe për Beogradin se BE-ja nuk është e kënaqur me mënyrën se si po shkojnë negociatat.

Ai tregon se interesi i vendeve udhëheqëse të Bashkimit Evropian është zgjidhja e çështjes së Kosovës dhe për këtë arsye ka ngecje në negociata, konflikte, përplasje mediatike, akuza të ndërsjella të Prishtinës dhe Beogradit – diçka me të cilën vendet udhëheqëse të Bashkimit nuk janë të kënaqur.

“Dhe ky është një mesazh për të dyja palët që të vendosin komunikim normal dhe të vazhdojnë negociatat, që do të jenë në interes të Kosovës, dhe kjo është një njohje reciproke, me të cilën Beogradi zyrtar nuk pajtohet, që është në kundërshtim me legjislacionin kushtetues i Serbisë, sepse Kosova është pjesë integrale e Serbisë”, tha Guxhiq.

Ai shton se gjëja tjetër që mund të pritet në Kosovë, nëse vazhdon politika aktuale e Albin Kurtit, është kriza parlamentare dhe zgjedhjet e reja.

Fadil Lepaja, analist nga Prishtina, vlerëson se tani shtrohet pyetja nëse Serbia dhe Kosova vërtet duan të punojnë në zbatimin e marrëveshjes.

"Serbia dhe Kosova e kanë bërë të qartë se duan një marrëveshje dhe kanë arritur një marrëveshje në Bruksel, dhe pastaj në Ohër dhe shtesën e saj. Ne kemi një kornizë mbi të cilën duhet të punojmë. Megjithatë, tani pyetja është nëse ata vërtet e duan atë. Serbia në fakt dëshiron normalizimin e marrëdhënieve, por do të shohim nëse do të zbatojë gjithçka që është rënë dakord në Bruksel dhe Ohër, apo jo”, tha Lepaja për Kosova Online.

Shpërthimi i krizës në veri është një “skenar i njohur” për të.

“Thjesht, serbët kërkojnë diçka që nuk do ta marrin dhe pastaj ndodh kriza, bojkotohen zgjedhjet. Qeveria e Albin Kurtit vendosi të respektojë rezultatet e atyre zgjedhjeve edhe pa pjesëmarrjen e serbëve. Gjithçka çoi në krizë kur demonstruesit paqësorë e përgjysmuan KFOR-in dhe kur u hoqën flamujt e Serbisë nga ndërtesat komunale në komunat veriore. Tani kemi një pozitë 'ngërçi' nga e cila ose nuk duan ose nuk mund të dalin", tha Lepaja.

Përgjigja e Evropës, thekson ai, është në fakt se - ju nuk doni një marrëveshje, mos punoni për të - ne thjesht do ta shtyjmë konferencën për një kohë më të mirë, si dhe të gjitha përfitimet e tjera që duhej të kishin të dyja vendet pas marrëveshjes.

E pyetur nëse Beogradi dhe Prishtina janë në të njëjtën situatë, Lepaja përgjigjet:

“Vuçiq shpresonte se do të bëhej viktimë, pra serbët në Kosovë do të bëheshin viktima, kurse Kurti ndonjë diktator i vogël... Në fakt, doli që nuk bëhej fjalë për viktima, as për ujkun e qengjin, por për të dy palët që kanë qëndrime nga të cilat nuk do të lëvizin. Lista serbe nuk largohet nga qëndrimi i saj se veriu është Serbia, dhe qeveria e Kosovës nga përgjegjësia e saj për atë pjesë të Kosovës. Ne thjesht kemi dy desh në një trung të cilët nuk do të lëvizin, ose nuk munden, ose nuk duhet. Kur është fjala për Vuçiqin, mendoj se bëhet fjalë për faktin se njeriu mund të mos jetë në kontroll të situatës dhe ndoshta nuk duhet të lëshojë pe në atë drejtim".

E pyetur se çfarë mund të pritet si masa e radhës nga SHBA-ja, Lepaja tha se me siguri presioni nga perëndimi nuk do të jetë aq i drejtpërdrejtë dhe i mprehtë sa disa presin.

"Ata do të heqin përfitimet dhe shumë gjëra nga të cilat shtetet kanë përfituar, do të punojnë që të ketë paqe në këto zona dhe që fqinjët të fillojnë të bashkëpunojnë kur është në interesin e tyre. Mendoj se kemi shmangur një krizë në të cilën nuk bëhej fjalë për veri, përqendrimi i madh i ushtrisë dhe policisë rreth vendkalimit nuk ishte për shkak të veriut, por për shkak të stërvitjeve ushtarake që u zhvilluan në Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoni. U bë një skenar për të shkaktojnë një krizë të madhe dhe të vënë në pikëpyetje paqen, për të provokuar një konflikt, në të cilin do të përfshiheshin edhe palë të tjera”, tha Lepaja.