Bllokada e importit të mallrave serbe i dëmton të gjithë

Bllokada e mallrave serbe, të cilën qeveria e Kosovës e vendosi gati një muaj e gjysmë më parë, po shkakton dëme miliona dollarësh bizneseve në të dy anët e vendkalimeve administrative Jarinjë, Merdare dhe Bërnjak, por është edhe një goditje e madhe për xhepat e konsumatorëve në Kosovë të cilët sipas bashkëbiseduesve të Kosovo online janë përballur me rritje të reja të çmimeve për këtë shkak. Ata shtojnë se nuk ka arsyetim ekonomik që rampa e kamionëve për mallrat serbe është ende e ulur.

Përkundër thirrjeve të qarta të BE-së, SHBA-ve, shoqatave të biznesit dhe kompanive për heqjen e bllokadës dhe vlerësimeve alarmante për dëmin e madh të ekonomisë së Kosovës, e cila përndryshe është në gjendje të keqe, qeveria e kryesuar nga Albin Kurti nuk heq dorë nga bllokada. Ekonomistët në Kosovë paralajmërojnë se ky vendim, përveçse gjeneron inflacion shtesë, i dekurajon edhe investitorët potencial. Autoritetet në Prishtinë nuk u alarmuan nga treguesit se Kosova është e dyta më e varfër në Evropë, pas Ukrainës, dhe se sipas anketës së fundit të UNDP-së në Kosovë, të anketuarit përmendën papunësinë, varfërinë dhe inflacionin si problemet më të mëdha.

Kreu i Qendrës për Bashkëpunim Rajonal të Odës Ekonomike të Serbisë, Aleksandar Radovanoviq, ka vlerësuar se vendimi i Qeverisë së Kosovës për ndalimin e importit të mallrave serbe është i paarsyeshëm nga pikëpamja ekonomike dhe ka shtuar se ka efekt të dëmshëm, si për ekonominë serbe ashtu edhe për atë kosovare, me faktin se siç shton, ekonomia e Kosovës do të ketë më shumë dëme.

Siç ka shpjeguar për Kosovo online, vendimi është i paarsyeshëm sepse është marrë në një kohë kur në gjithë botën ka inflacion të përgjithshëm, dhe vetë Kosova po “pret kanalet e shpërndarjes së mallrave dhe zinxhirët e furnizimit”.

“Është një lëvizje që nuk i intereson interesat e ekonomisë”, thotë Radovanoviq.

Sipas tij, kur është fjala për dëmet që do të pësojë ekonomia serbe, parashikohet në raport me analizën e dërgesave ditore të produkteve serbe në Kosovë gjatë vitit të kaluar.

Ai sqaron se duhet të ndahet në dy pjesë, pra nga 14 qershori kur është marrë vendimi deri më 8 korrik kur qeveria e Kosovës lejoi importin e plehrave artificiale, ushqimit të kafshëve, lëndëve të para, produkteve gjysëm të gatshme, si dhe makinerive dhe pajisjeve për prodhim.

Dorëzimi i mallit në Kosovë gjatë vitit të kaluar në baza ditore, siç thotë Radovanoviq, ka qenë rreth 1.3 milionë euro, që përfshin dy të tretat e mallit të dedikuar për përpunim të mëtutjeshëm, kështu që sqarohet se dëmi në baza ditore duhet të zvogëlohet nga 8 korrik për 66 për qind.

“Ata janë udhëhequr nga ai vendim, siç tregohet nga analiza jonë, që është se kjo masë ndikon në sektorin e prodhimit në Kosovë, që është rreth dy të tretat e produkteve që tregtohen për përpunim të mëtutjeshëm, ku përfshihen lëndët e para, por edhe mjete pune. Në një farë mënyre i kemi ndihmuar që ekonomia e tyre të mos ndalojë prodhimin”, tha ai.

Radovanoviq thotë se biznesmenët serbë ishin të interesuar se sa do të zgjaste kjo masë, duke qenë se tregu i Kosovës është interesant për ta.

“Në nivel vjetor, aty tregtohen produkte me vlerë rreth gjysmë miliardë euro, asnjë treg nuk është i papërfillshëm, por kur shikohet në raport me totalin e eksporteve të Serbisë, nuk është shumë domethënës. Është sigurisht e rëndësishme nga pikëpamja e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme dhe shumë domethënëse në këtë kuptim për kompanitë tona”, thotë ai.

Ai thekson se në zonat në Kosovë me shumicë serbe, njerëzit me siguri nuk kanë mundësi të marrin mallra serbe sepse nuk lëshohet asgjë që është produkt i gatshëm.

Duke thënë se bashkëpunimi me Odën Ekonomike të Kosovës funksionon pa probleme dhe se bashkëpunojnë në kuadër të një platforme të përbashkët, Radovanoviq tregon se vetë Oda e Kosovës ka kërkuar që të shfuqizohet ky vendim i paarsyeshëm sepse është shumë i dëmshëm për ekonominë e Kosovës.

Ai thekson se ky vendim e dëmton më shumë ekonominë e Kosovës sesa Serbinë.

“Ekonomia e Kosovës është e brishtë, jo e fortë dhe nëse i shkurtoni zinxhirët e furnizimit në sektorin e prodhimit, ju goditni parametrat makroekonomikë që do të tregojnë pasoja negative për PBB-në në fund të vitit. Gjithashtu, të prekur janë edhe konsumatorët kosovarë, të cilët tani duhet të paguajnë me çmime më të larta për produkte me cilësi më të ulët në krahasim me ato që u kanë ardhur nga Serbia”, ka përfunduar Radovanoviq.

Kryetari i Aleancës Kosovare të Bizneseve, Agim Shahini, thotë për Kosovo online se, sipas hulumtimeve paraprake të shoqatës, ekonomia serbe deri më tani ka pësuar dëme mbi 40 milionë euro për shkak të bllokadës.

“Humbje ka edhe Kosova, por dukshëm më pak se Serbia. E gjithë kjo çon në humbje për faktin se politikanët, si në Kosovë ashtu edhe në Serbi, sa herë që diçka shkon për të mirën ekonomike, bëjnë ndonjë lëvizje politike dhe shkatërrojnë ekonominë. Pra duhet të zgjidhen problemet dhe të përfundojë dialogu me Serbinë që mund të lëvizë pa pengesë mallrat, kapitalin dhe lirinë e përgjithshme të lëvizjes së njerëzve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë”, thotë Shahini.

Ai tregon se Kosova çdo vit importonte mallra me vlerë rreth 370 milionë euro nga Serbia dhe se këto produkte tashmë pjesërisht zëvendësohen në treg me mallra nga vende të tjera, kryesisht nga Bullgaria, Maqedonia e Veriut, Shqipëria.

“Këto mallra, megjithatë, në shumicën e rasteve janë më të shtrenjta se produktet që kanë ardhur nga Serbia, dëmi ditor i ekonomisë serbe sa i përket eksporteve në Kosovë është më shumë se një milion euro. Fatkeqësisht, kjo do të zgjasë derisa kryeministri i Kosovës të vendosë që ekonomia të mos pësojë për shkak të mosmarrëveshjeve politike. Duhet ta ndajmë politikën nga ekonomia dhe kjo do të thotë se pavarësisht se çfarë ndodh në kuptimin politik, duhet të zhvillohet bashkëpunimi ekonomik”, thekson Shahini.

Ai po ashtu thekson se bllokada ndikon edhe në interesin më të ulët të investitorëve potencialë për të investuar në Kosovë.

“Investitorët që vijnë në Kosovë nuk mendojnë vetëm për tregun e Kosovës, por për tregun në Serbi, në vendet e tjera të Ballkanit. Ndërsa ne shikojmë se çfarë po ndodh në veri të Kosovës, ndërsa shikojmë drejtimin e dialogut që nuk po shkon mirë, investitorët tërhiqen ose heqin dorë nga investimet e tyre. Asnjë investitor i huaj nuk do të investojë në një vend ku nuk ka siguri, klimë të mirë biznesi, hapje për investime, të cilit i mungon stabiliteti politik dhe ekonomik. Sipas asaj që kemi parë muajt e fundit, ngjarjet në veri të Kosovës dhe si ndikojnë në të”, përfundon Shahini.