Cfarë është prapavija e letrës së politikanëve perëndimorë drejtuar Brukselit, Londrës dhe Uashingtonit dhe sa larg mund të arrihet?

Një letër e dërguar nga më shumë se 50 politikanë perëndimorë për zyrtarët e SHBA-së, BE-së dhe Mbretërisë së Bashkuar duke kërkuar që ata të jenë më kritikë ndaj autoriteteve në Beograd, sepse, siç vlerësuan ata, marrëdhënieve të përshkallëzuara ndërmjet Serbisë dhe Kosovës i mungon presioni ndaj Beogradit, sipas mendimit të bashkëbiseduesit të Kosovo online është pjesë e një lufte speciale informative-politike që po i bëhet Serbisë. Në këtë mënyrë, besojnë ata, asaj i kërkohen lëshime shtesë në zbatimin e marrëveshjeve Bruksel-Ohër, gjegjësisht njohjen e Kosovës, duke e përkëdhelur pas krahu kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti në të njëjtën kohë.

Në mesin e nënshkruesve të letrës dërguar Entoni Blinken, Sekretarit të Shtetit të SHBA-së, Zhozep Borell, Përfaqësuesit të Lartë të BE-së për Politikën e Jashtme dhe Xhejms Kleverli, Ministrit të Jashtëm të Mbretërisë së Bashkuar, janë kryetari i komitetit të politikës së jashtme të Senatit amerikan, presidentët e komisionet e politikës së jashtme të parlamentit të Britanisë së Madhe, Gjermanisë, Ukrainës dhe Lituanisë, Irlandës, Islandës, Letonisë, Republikës Çeke, Estonisë, kongresmenë amerikanë, disa anëtarë të Parlamentit Evropian, disa parlamentarë britanikë...

Anëtari i asociuar i Institutit për Studime Evropiane, Rajko Petroviq, thotë për Kosovo online se kjo letër është pjesë e një lufte speciale informative-politike që në muajt e fundit është zhvilluar intensivisht dhe në mënyrë sinkron kundër Serbisë, me qëllim që Serbia ta njohë Kosovën dhe të vendosë sanksione ndaj Rusisë.

“Veprime të tilla vijnë me urdhër të qendrave të mëdha të fuqisë perëndimore. Kjo “butësi” ndaj Serbisë, siç e quajnë nënshkruesit e kësaj letre, është pjesë e taktikës së fuqive perëndimore, e cila nuk ndryshon strategjinë e tyremdhe kjo është që Beogradi të njohë pavarësinë e të ashtuquajturve Kosovës dhe lejoj anëtarësimin e saj në Kombet e Bashkuara”, thotë Petroviq.

Duke pasur parasysh se letra i referohet Kosovës si një vend sovran dhe se në mesin e nënshkruesve janë dy deputetë të Parlamentit të Ukrainës (Kryetari i Komisionit të Punëve të Jashtme Oleksandr Merezhko dhe Oleksej Gonçarenko (anëtar i Delegacionit të Përhershëm të Radës së Verkhovna), shtrohet pyetja nëse kjo është një aluzion se Ukraina do ta njohë Kosovën apo është fjala për pikëpamjet personale të deputetëve.

Petroviq thotë se sa i përket Ukrainës, simpatitë e ndërsjella në rrugën Prishtinë-Kiev janë rritur së fundmi si rezultat i mbështetjes së Shqipërisë për Ukrainën në konfliktin me Rusinë.

“Nga ana tjetër, përkundër faktit se Serbia respekton sovranitetin dhe integritetin territorial të Ukrainës, që nga fillimi i konfliktit, Kievi zyrtar ka ushtruar presion ndaj Serbisë që të vendosë sanksione ndaj Rusisë dhe të ofrojë çdo lloj ndihme për forcat ukrainase. Pritet që Ukraina, e cila me sa duket humbi përgjithmonë pjesët e saj lindore dhe juglindore, do të njohë të ashtuquajturën Kosova dhe në atë mënyrë ta harmonizojë politikën e saj të jashtme me politikën e të mbrojturve të saj perëndimorë”, vlerëson Petroviq.

Bashkëpunëtori hulumtues i Institutit për Politikë dhe Ekonomi Ndërkombëtare, Aleksandar Mitiq, thotë për Kosovo online se letra në fakt është një sulm i koordinuar ndaj Serbisë nga shtetet udhëheqëse perëndimore me qëllim që Beogradit t'i dërgohet një paralajmërim dhe t'i kërkohet të bëjë lëshime në zbatimin e marrëveshjet Bruksel-Ohër. 

“Letra tregonte të paktën tre gjëra. Së pari, ekspozoi më tej aktorët euroatlantikë që po bëjnë një luftë hibride agresive kundër Serbisë dhe popullit serb. Kjo letër është pikërisht një pjesë e arsenalit malinj hibrid, antiserb të anëtarëve të NATO-s dhe BE-së dhe mbi të gjitha të SHBA-së, Gjermanisë dhe Britanisë së Madhe. Në këtë rast të veçantë, u shtuan edhe presidentët e komiteteve të politikës së jashtme të regjimeve agresive, antiruse në Evropën Lindore, si Çekia dhe "trojka" baltike, gjë që nuk duhet të jetë befasuese duke pasur parasysh se bëhet fjalë për autoritetet prokure amerikane. Është, pra, një sulm i koordinuar nga vendet drejtuese të Perëndimit, nga një plan i dytë, nën petkun e “lirisë së fjalës” të parlamenteve të tyre, por pa asnjë hezitim me mbështetjen e plotë të vetë qeverive të atyre vendeve. Qëllimi ishte t'i dërgohej një paralajmërim Beogradit, por pa e ‘pistur’ diplomacinë zyrtare”, thotë Mitiq.

Së dyti, ai thotë se letra shërben për të mbajtur tension gjatë “pushimeve kolektive vjetore” në institucionet perëndimore dhe për të përgatitur terrenin për shtatorin dhe për një sulm të ri ndaj Beogradit, serbëve të Kosovës dhe Banja Lukës.

“Është një mesazh i qartë se taktikat që janë ndjekur deri më tani do të vazhdojnë. Ai përbëhet nga “kuazi presione” ndaj Prishtinës – përmes “shuplakave të tmerrshme” për Albin Kurtin me efektin e nxjerrjes së një elefanti nga miza – ndërsa në anën tjetër i jepet medalja në formë të liberalizimit të vizave, anëtarësimit në Këshillin e Evropës dhe licencë e përgjithshme për mbjelljen e terrorit dhe pushtimin e veriut të Kosovës dhe Metohisë. Së treti, siç pritej, letra dëshmon se strategjikisht asgjë nuk do të ndryshojë në qëndrimin e Perëndimit ndaj Kosovës dhe Metohisë. Me këtë letër Beogradit i kërkohet vetëposhtërim shtesë dhe lëshime në zbatimin e marrëveshjeve Bruksel-Ohër, Kurti inkurajohet dhe përkëdhelet pas krahu, dhe Perëndimi po distancohet nga përgjegjësia për rezultatet katastrofike të politikës së Kosovës”, thotë Mitiq.

Lidhur me nënshkrimin që Merezhko i ka vënë kësaj letre, Mitiq thotë se ai si kryetar i Komisionit për Punë të Jashtme të Parlamentit të Ukrainës nga partia e Vladimir Zelenskit, shpreh qëndrime që janë vendosur pa asnjë hezitim në Kievin zyrtar.

“Autoritetet e Kievit duhet të luajnë në melodinë e atyre që i mbështesin në luftë, dhe kjo do të thotë përafrim i padiskutueshëm me politikën e Perëndimit në lidhje me Kosovën dhe Metohinë. Me këtë jemi dëshmitarë të veprimeve dhe komenteve jashtëzakonisht negative të politikanëve ukrainas ndaj Serbisë dhe ky është një trend që pa dyshim do të vazhdojë”, vlerëson Mitiq.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq ka thënë dje në lidhje me letrën se në të thuhet se vetëm ai në Serbi që e njeh Kosovën është i mire, dhe se ai "shkakton destabilitet sepse nuk e njeh Kosovën dhe avokon për serbët".

“Jam krenar për atë faj, krenar kur më sulmojnë Kerns, Menendez, Tores dhe krenar kur ka disa emra njerëzish që gjithmonë kanë marrë pjesë në diçka të tillë më parë”, tha Vuçiq.

Në anën tjetër, presidentja dhe kryeministrja e Kosovës, Vjosa Osmani dhe Albin Kurti, kanë falënderuar dje nënshkruesit e letrës për, siç kanë thënë, “mbështetjen e fuqishme për sovranitetin dhe demokracinë e Kosovës”, si dhe për thirrjen për solidaritet me Kosovën.