Hapja e çështjes së shqiptarëve në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë: Pozita e serbëve në Kosovë dhe e shqiptarëve në PBM nuk mund të krahasohen

Ardhja e dy kongresmenëve amerikanë, Keith Self dhe Suhas Subramanyam, mund të përfaqësojë një formë presioni politik ndaj Beogradit, por edhe një përpjekje për ndërhyrje politike nga Albin Kurti, si dhe një tendencë që pozita e shqiptarëve në këto komuna dhe ajo e serbëve në Kosovë të shihen paralelisht, thonë bashkëbiseduesit e Kosovo online.

Shkruan: Velko Nestoroviq

Nuk duhet harruar as fakti se kongresmeni Self, së bashku me Michael Lawler, paraqiti në Dhomën e Përfaqësuesve të Kongresit të SHBA-së një rezolutë që shpreh mbështetje për anëtarësimin e Kosovës në NATO, ndërsa lidhjet e tij me diasporën shqiptare në Amerikë janë jashtëzakonisht të forta.

Politologu Ognjen Gogiq, duke folur për vizitën e kongresmenëve amerikanë në Beograd, Prishtinë dhe Preshevë, vlerëson se pozita e serbëve në Kosovë dhe e shqiptarëve në Qarkun e Pçinjës nuk mund të barazohet plotësisht.

“Kur ishin në Preshevë, ata diskutuan për të drejtat e shqiptarëve dhe një nga përfundimet ishte se mbështesin të drejta të barabarta për të gjitha komunitetet në rajon. Shtrohet pyetja nëse ekziston hapësirë për krahasim ndërmjet nevojës për respektimin e të drejtave të shqiptarëve në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë dhe të drejtave të serbëve në Kosovë”, thotë Gogiq.

Bashkëbiseduesi ynë kujton se delegacioni amerikan, përkatësisht grupi i kongresmenëve, u udhëhoq nga kongresmeni republikan Keith Self.

“Bëhet fjalë për një person që dikur propozoi në Kongres një ligj për pozitën e shqiptarëve në komunat e jugut të Serbisë. Gjithashtu, së fundmi ai propozoi edhe një rezolutë për pranimin e Kosovës në NATO. Pra, kemi të bëjmë me një kongresmen që prej kohësh merret me çështjen shqiptare në Ballkan. Mund të thuhet se është i afërt me lobin shqiptar. Ai ka lidhje të forta me diasporën shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe është shumë e mundur që të llogarisë në mbështetjen e shqiptarëve për aktivitetet e tij politike dhe zgjedhore. Duke pasur parasysh se do të kandidojë sërish për Kongres, është e mundur që edhe këto aktivitete të jenë pjesë e fushatës së tij parazgjedhore”, thotë Gogiq.

Sa i përket pozitës së shqiptarëve në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë, Gogiq thekson se prej vitesh ekziston një tendencë që pozita e shqiptarëve në këto komuna dhe ajo e serbëve në Kosovë të shihen paralelisht.

“Ekziston përpjekja që këto çështje të zgjidhen paralelisht, të vendoset një lloj simetrie dhe problemet të trajtohen si një paketë. Në këtë insistojnë autoritetet në Prishtinë, të cilat konsiderojnë se të drejtat që serbët i gëzojnë në Kosovë duhet t’u garantohen edhe shqiptarëve në jug të Serbisë. Komuniteti shqiptar pretendon se diskriminohet, se nuk është mjaftueshëm i përfaqësuar në institucione dhe se e drejta për përdorimin e gjuhës shqipe nuk respektohet në masën e duhur. Veçanërisht theksohet problemi i pasivizimit të adresave. Nga ana tjetër, autoritetet në Beograd shpesh theksojnë se një pjesë e problemeve është pasojë e faktit që shqiptarët nuk duan të marrin pjesë sa duhet në institucione dhe janë distancuar prej tyre. Prandaj mbetet pyetja se deri në çfarë mase kemi të bëjmë me diskriminim dhe deri në çfarë mase me largimin e komunitetit shqiptar nga institucionet”, thotë ai.

Analisti politik Nexhmedin Spahiu thotë se një nga qëllimet e vizitës së fundit të dy kongresmenëve amerikanë, Keith Self dhe Suhas Subramanyam, të cilët qëndruan edhe në Preshevë, ishte ushtrimi i presionit mbi udhëheqjen politike në Beograd.

Spahiu vlerëson se pozita e shqiptarëve në Bujanoc, Medvegjë dhe Preshevë nuk është e kënaqshme.

“E kam vizituar disa herë ‘Luginën e Preshevës’ dhe të drejtat e tyre nuk mund të krahasohen me të drejtat e pakicave në Kosovë. Megjithatë, ata janë lënë pas dore në masë të madhe. Gjithashtu, fshirja e adresave mund të kuptohet si një lloj presioni ndaj tyre, në mënyrë që të mos mund të kthehen në shtëpitë e tyre. Kjo nuk është diçka e sajuar, por përbën një problem real. Përmes lobit shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës u organizua vizita e dy kongresmenëve, një republikan dhe një demokrat, në mënyrë që ata të njiheshin nga afër me situatën në ‘Luginën e Preshevës’”, thotë Spahiu.

Ministri për të Drejtat e Njeriut, të Drejtat e Pakicave dhe Dialogun Shoqëror në Qeverinë e Serbisë, Demo Berisha, duke folur për vizitën e fundit të kongresmenëve amerikanë, vlerësoi se po rihapet sërish çështja e të drejtave të shqiptarëve në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë, por edhe po tentohet që kjo çështje të lidhet me të drejtat e serbëve në Kosovë.

“Ky proces në këtë moment është i lidhur me zhvillimet dhe ngjarjet që janë në rrjedhë, si dhe me lëvizjet e ardhshme politike. Para së gjithash, bëhet fjalë për ndikimin e diasporës shqiptare që jeton në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, gjë që patëm mundësi ta dëgjonim nga zoti Keith Self dhe bashkëpunëtorët e tij gjatë bisedimeve në Qeverinë e Republikës së Serbisë. Qëllimi i iniciativave të tilla është krijimi i një hendeku dhe ndërprerja e marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, përkatësisht Beogradit dhe Tiranës, gjë që aktualisht paraqet një çështje jashtëzakonisht të rëndësishme politike”, thotë Berisha.

Ai më tej thekson se Serbia nuk do të lejojë ndikimet politike të Albin Kurtit, të cilat, sipas tij, aktualisht janë shumë të pranishme.

“Këtë e tregon edhe pozita e Ragmi Mustafës, i cili njëkohësisht është këshilltar i Albin Kurtit, këshilltar komunal në Bujanoc dhe përfaqësues i një partie politike, si dhe kandidat në zgjedhjet e ardhshme. Kjo tregon sa i fortë është ndikimi politik i Kurtit në rajon, jo vetëm në Preshevë dhe Bujanoc, por edhe në Maqedoninë e Veriut, ku struktura e tij politike vepron me një emër tjetër. Të gjitha këto përbëjnë procese politike të ndërlidhura që kanë për qëllim destabilizimin dhe dobësimin e Serbisë, por edhe lidhjen politike të Kosovës dhe Shqipërisë. Kjo mund të dëgjohej edhe nga deklaratat e ministrit të Punëve të Jashtme të Shqipërisë, i cili gjatë qëndrimit në Prishtinë tha se ‘kush prek Kosovën, prek Shqipërinë’”, shpjegon Berisha.