Numri i vrasjeve në gusht është shqetësues: A është përkeqësuar situata e sigurisë në Kosovë?

Numri i vrasjeve në Kosovë javët e fundit është rritur, ndërsa rasti që ka tërhequr më shumë vëmendje të opinionit është vrasja e tre personave në Gjilan. Sipas vlerësimit të bashkëbiseduesve tanë, përkeqësimin e situatës së sigurisë më shumë e ndien komuniteti serb, veçanërisht në veri të Kosovës, ndërsa për ekspertët kjo është një alarm për bashkëpunim në të gjitha nivelet dhe rritjen e numrit të pjesëtarëve të Policisë së Kosovës në terren.

Shkruan: Millena Milladinoviq

Pesë persona janë vrarë në gusht, prej tyre tre në të shtëna në Gjilan, një në Ajvali, ndërsa një tjetër në Prizren ka vdekur nga plagët e marra me thikë.

Policia e Kosovës ka proceduar dy persona në tre raste, ndërsa kryesit kryesorë të dyshuar për vrasjet në Gjilan ende janë të lirë. Për rastin në Gjilan, policia ka lëshuar fletarrest për Mefail Shkodrën dhe dy djemtë e tij, Edonis Shkodrën (25) dhe Engjul Shkodrën (22).

Rasti në Gjilan ka shkaktuar reagime të mëdha në opinion, duke marrë parasysh se Mefail Shkodra në rrjetet sociale ka shpërndarë fotografi me presidenten e Kosovës Vjosa Osmani, kryeministrin në mandat teknik Albin Kurti dhe ministrin e Punëve të Brendshme në mandat teknik Xhelal Sveçla.

Sipas ekspertëve të sigurisë, rritja e numrit të krimeve me pasoja fatale është alarm për bashkëpunim dhe koordinim në të gjitha nivelet, si dhe domosdoshmëri për rritjen e numrit të pjesëtarëve të Policisë së Kosovës në terren. Bashkëbiseduesit e Kosovo online theksojnë se situata e sigurisë në Kosovë është përkeqësuar, dhe se këtë më së shumti e ndiejnë serbët, veçanërisht në veri të Kosovës, ku, sipas vlerësimeve të tyre, është shtuar numri i sulmeve.

Megjithatë, ata thonë se këto sulme kryesisht vijnë nga Policia e Kosovës, e cila do të duhej t’i mbronte.

Policia partiake në qeverinë e Albin Kurtit

Kandidati i Listës Serbe për kryetar të Mitrovicës së Veriut në zgjedhjet e ardhshme lokale, Millan Radojeviq, ka thënë se çështja e sigurisë dhe funksionimit të Policisë së Kosovës është bërë kyçe gjatë qeverisjes së kryeministrit të Kosovës në mandat teknik, Albin Kurti.

“Çështja e sigurisë dhe punës së Policisë së Kosovës është bërë kyçe në mandatin e qeverisë së Albin Kurtit. Me ardhjen e tij në pushtet, Policia e Kosovës është shndërruar ekskluzivisht në polici partiake të qeverisë së Albin Kurtit, pasi atë e udhëheq drejtpërdrejt ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ndonëse me ligj kjo nuk është e mundur, por për punën e saj duhet të jetë përgjegjës drejtori i policisë. Përgjegjësi të madhe në këtë bartin edhe organizatat ndërkombëtare që deri para një periudhe ushtronin monitorim të drejtpërdrejtë mbi punën e Policisë së Kosovës. Si pasojë, edhe puna e Policisë së Kosovës ka qenë, shumë më e mirë”, ka shpjeguar Radojeviq për Kosovo online.

Siç shton ai, jemi dëshmitarë se situata e sigurisë, veçanërisht në veri të Kosovës, është përkeqësuar, por statistikat nuk e tregojnë këtë, gjë që, sipas tij, flet qartë për mënyrën se si trajtohen rastet e sulmeve ndaj serbëve.

“Sa i përket sigurisë, për këtë më së miri mund të flasin serbët në Kosovë e Metohi. Siguria e tyre është rrezikuar gjatë qeverisjes së Albin Kurtit. Për fat të keq, Policia e Kosovës shpesh nuk është në nivelin e detyrave dhe nuk reagon siç duhet. Këtë e tregon edhe statistika, e cila më mirë të mos shihet fare. Sepse, nëse shihni statistikat e Policisë së Kosovës, aty pothuajse nuk ka, ose është shumë minimal numri i veprave penale të kualifikuara si dhunë ndaj pakicave, vepra të motivuara etnikisht ose të ashtuquajtura krime urrejtjeje. E ne jemi dëshmitarë se sulme të tilla ndaj serbëve ndodhin çdo ditë, në dy-tre vitet e fundit, më së shumti në veri të Kosovës”, ka thënë Radojeviq.

Shumica e sulmeve ndaj serbëve, thekson ai, vijnë pikërisht nga Policia e Kosovës, e cila gjithmonë gjen justifikim për veprimet e saj, ndërsa misioni i EULEX-it i vështron të gjitha në heshtje.

“Ashtu si në incidentin e fundit në fshatin Vuçë, ku pjesëtarët e Policisë së Kosovës gjithmonë kanë një lloj ‘arsyetimi’ pse kanë vepruar ashtu, ndërsa serbët i ftojnë të drejtohen te Inspektorati Policor. Për fat të keq, në punën e Policisë së Kosovës, në mungesën e profesionalizmit të tyre, veçanërisht kohët e fundit, rol të madh ka edhe bashkësia ndërkombëtare, e cila nuk ka më monitorim e kontroll mbi Policinë e Kosovës si dikur. Këtu kryesisht kam parasysh misionin e EULEX-it, i cili është statik dhe justifikon plotësisht të gjitha veprimet e Policisë së Kosovës”, ka thënë Radojeviq.

Ai theksoi se ky mision asnjëherë nuk i është përgjigjur letrave të organizatave joqeveritare nga veriu, të cilat janë ankuar për joprofesionalizmin e Policisë së Kosovës, dhe për këtë arsye, shtoi Radojeviq, edhe ai mban pjesë të përgjegjësisë për gjendjen e keqe të sigurisë në veri të Kosovës.

Grupet kriminale të mbrojtura nga policia

Hulumtuesi i studimeve të sigurisë Nikolla Vujinoviq pajtohet me mendimin e tij i cili deklaroi se presioni më i madh në aspektin e sigurisë ndihet nga komuniteti serb në Kosovë.

"Kur shikojmë statistikat e krimit të përgjithshëm në Kosovë dhe Metohi, ai është në rënie. Por ndjenja subjektive, mbi të gjitha e komunitetit politik serb, është negative. Prandaj, gratë serbe, të rinjtë serb, shohim se janë nën presion çdo ditë nga policia e Kosovës, jo edhe nga kriminelët, por nga policia e Kosovës", tha Vujinoviq për Kosovo online.

Ai thekson se objektivi kryesor i të gjitha grupeve në Kosovë është komuniteti serb.

"Është pjesë e luftës, por nuk është një luftë për një shtet ligjor apo sundim të ligjit. Është një luftë për një Kosovë etnikisht të pastër, veçanërisht në veri të Kosovës dhe Metohisë. Prandaj, është dhunë politike kundër komunitetit serb. Kemi fshatin Vuça, fëmijët që ishin në një udhëtim u keqtrajtuan nga një patrullë e Policisë së Kosovës me tuba të gjata. Është një shembull i hapur i dhunës politike", deklaroi bashkëbiseduesi ynë.

Megjithatë, siç shtoi ai, një rritje e madhe e krimeve më të rënda u regjistrua në të gjithë Kosovën këtë verë.

“Kemi pasur në Gjilan të Lipjanit... Nuk e di nëse është për shkak të krizës ekzistuese, ekonomike apo politike, por është fakt, vitin e kaluar janë vrarë 17 persona në tërë Kosovën dhe Metohinë, vetëm në javët e fundit ka ndodhur një e katërta e këtij numri. Pres që këtë ta tregojnë statistikat, se këto shifra do të jenë më të rënda se sa ishin”, ka thënë Vujinoviq.

Lidhur me vrasjet në Gjilan, ku të dyshuarit ende nuk janë kapur, Vujinoviq beson se fakti që njëri prej tyre kishte lidhje të ngushta me autoritetet e Kosovës tregon se ata janë të mbrojtur.

"U përmend shembulli në Gjilan, ku vrasësi ishte në marrëdhënie të mira si me Presidentin e Kosovës ashtu edhe me Qeverinë e Kosovës. Kjo flet për faktin se ka të mbrojtur dhe se grupe të ndryshme kriminale kanë policinë e tyre, dhe jo se policia po lufton kundër grupeve kriminale", përfundoi ai.

Strategjia dhe koordinimi

Eksperti i sigurisë Avni Islami ka deklaruar se për përmirësimin e situatës së sigurisë në Kosovë nevojiten masa të koordinuara nga të gjitha institucionet, përfshirë një strategji për parandalimin e krimeve. Ai veçoi rëndësinë e shtimit të pranisë së patrullave policore në terren.

“Të gjitha institucionet e Kosovës duhet të hartojnë strategji, jo vetëm ato që kanë forcën e ligjit siç është policia. Kryetari i komunës, asamblistët, organizatat joqeveritare, nga kryeministri e deri te të gjitha ministritë, së bashku me Agjencinë për Menaxhimin e Situatave Emergjente… Të gjithë duhet të jenë aktivë dhe të menaxhojnë lëvizjen e qytetarëve, si dhe vendet ku njerëzit mund të mblidhen,” deklaroi ai.

Islami konsideron se është e domosdoshme të rritet numri i policëve në terren, si atyre me uniformë, ashtu edhe atyre me rroba civile. Në këtë mënyrë, sipas tij, personat që janë të gatshëm të kryejnë ndonjë vepër penale nuk do të ndiheshin të sigurt.

“Duhet të vendosen pika statike nga ana e policisë, dhe veçanërisht është me rëndësi që policia të patrullojë në këmbë, e jo vetëm me makina, sepse uniforma ka efektin e saj. Po ashtu, duhet të rritet numri dhe efikasiteti i policëve civilë, të cilët tashmë ekzistojnë. Ata që mendojnë të kryejnë ndonjë krim apo e kanë kryer tashmë, nuk duhet të ndihen të sigurt, qoftë për një grabitje apo për ndonjë vrasje të ardhshme,” përfundoi Islami.