Pse është e rëndësishme në këtë moment seanca e Këshillit të Sigurimit për Kosovën?

Mbajtja e seancës urgjente të Këshillit të Sigurimit për situatën në Kosovë, për të cilën insiston Serbia, është jashtëzakonisht e rëndësishme pas ngjarjeve tragjike në Banjskë, sepse paqja dhe siguria janë në rrezik dhe situata rrezikon të përshkallëzohet më tej, sipas bashkëbiseduesve të Kosovo online. Ata theksojnë se ndoshta tani më shumë se kurrë më parë është e nevojshme të insistohet në Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara dhe që pikëpamjet e Serbisë të dëgjohen në organizatën më të rëndësishme ndërkombëtare.

Presidencën e Këshillit të Sigurimit e mori sot nga Shqipëria Brazili, i cili nuk e njeh Kosovën dhe që nesër do të shpallë programin e punës së këtij organi për muajin tetor.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka bërë të ditur se seanca e Këshillit të Sigurimit për Kosovën mund të mbahet më 9 ose 12 tetor dhe ka thënë se Serbia do të mbrojë Kartën e Kombeve të Bashkuara, Serbia do të mbrojë Rezolutën 1244 dhe integritetin e saj territorial. Ai tha se shtatë ditët më të vështira në 15 vitet e fundit janë prapa nesh, për shkak të ngjarjeve në Kosovë por edhe fushatës së përgjithshme të gënjeshtrave dhe të pavërtetave të nisura kundër Serbisë.

Ish-diplomati Zoran Milivojeviq beson se Serbia, veçanërisht pas ngjarjeve në Banjskë, për të cilat ende nuk ka informacion të besueshëm se si u vranë tre serb dhe një polic shqiptar, nuk duhet të heqë dorë nga kërkesa që Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara të merret me situata në Kosovë në baza urgjente.

Ai paralajmëron se ka pasur një përshkallëzim, dhe se paqja dhe siguria janë të kërcënuara.

“Çështja definitivisht ka eskaluar dhe është urdhër i menjëhershëm autoritetit kompetent, që është Këshilli i Sigurimit, që çështjen e situatës në Kosovë ta vendosë në rend dite në përputhje me Rezolutën 1244. Po krijohen kushtet edhe në kuptimin politik që ta vendosim atë çështje në rend dite, faktin që në tetor kryesimin e KS ka marrë Brazili, i cili nuk e njohu Kosovën, pasuar nga Kina”, thotë Milivojeviq për Kosovo online.

Ai mendon se pas ngjarjeve në Banjskë, nuk do të kishte kuptim që asnjë anëtar i Këshillit të Sigurimit, pavarësisht nga qëndrimet e tij politike, të vinte fare në dyshim një seancë të tillë. Aq më tepër që çështje të tilla, si siguria në Kosovë, janë përgjegjësi e tyre direkte, ekziston edhe një rezolutë detyruese që i urdhëron ata të merren me ketë temë.

“Për ne është e rëndësishme që në nivel global ta bëjmë të ditur se si është situata në Kosovë, sepse në përputhje me Rezolutën 1244 është çështje globale dhe është përgjegjësi globale e të gjitha shteteve anëtare dhe Këshillit të Sigurimit si organ. Pra, është e rëndësishme të theksohet se kjo është një temë në përshkallëzim që kërkon gjetjen e mjeteve politike për të shmangur rrezikimin e paqes dhe stabilitetit. Së dyti, do të ishte e rëndësishme që ne të shtronim vetëm çështjen e Situata në Kosovë është në agjendën e KS. Kjo është dëshmi se KS është ende kompetente dhe këto negociata, të cilat po zhvillohen me ndërmjetësimin e BE-së dhe me pëlqimin e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, ende nuk kanë rezultat, le të jetë tema aty ku i takon”, thotë Milivojeviq.

Ai po ashtu thekson se pavarësisht qëndrimeve që vendet anëtare do të shprehnin në seancën për Kosovën, është e rëndësishme që ajo të diskutohet në Këshillin e Sigurimit dhe t'i jepet urdhër KFOR-it për të vepruar.

“Nëse KS nuk deklarohet, atëherë ne hyjmë në një spirale të dhunës dhe pastaj lind pyetja se për çfarë shërben KFOR-i dhe për çfarë bëhet fjalë. Prandaj, për këtë arsye është e rëndësishme që ne të këmbëngulim në atë seancë dhe që ne insistojmë në të, si dhe në respektimin e Kapitullit 7 të Kartës së OKB-së, i cili mandaton që paqja dhe siguria të mbrohen me çdo kusht. Këshilli i Sigurimit të reagojë kur të ndodhë përshkallëzimi në terren”, përfundon Milivojeviq.

Dhe politologu Dimitrije Miliq beson se në këtë moment do të ishte e udhës që Serbia të paraqesë një kërkesë për thirrjen e një sesioni të jashtëzakonshëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara lidhur me situatën në Kosovë, duke qenë se Brazili, i cili nuk e njeh Kosovën, dhe sot merrë kryesimin e ketijë trupi. Siç thotë ai, kur kjo temë trajtohet në nivel botëror, është e vështirë ta anashkalosh dhe ta shtysh mënjanë.

Nëse çështja e Kosovës, thekson ai, do të ishte në agjendën e Këshillit të Sigurimit, Serbia do të mund të paraqiste argumentet e saj, të cilat nuk po dëgjohen tani, në rrethanat aktuale.

“Të themi kushtimisht, nga njëra anë na shkon për shtat sepse ajo temë trajtohet në nivel botëror dhe pastaj është e vështirë ta anashkalosh dhe ta shtysh anash, sepse kur trajtohet ajo temë, atëherë si serbë keni disa mundësi që paraqesin argumente që nuk dëgjohen tani, për t'i hedhur në skenën botërore”, tha Miliq.

Megjithatë, nga ana tjetër, ai vlerëson se nuk do të ishte në favor të Serbisë nëse Rusia apo Kina do të qëndronin në anën e Serbisë, duke qenë se Rusia është e izoluar nga Perëndimi.

“Dhe kjo nuk na përshtatet sepse ato vende që nuk ndikojnë në vetë procesin e dialogut do të jenë në anën tonë, Rusia, ose mund të jetë Kina, kjo varet nga shkalla në të cilën Kina është e interesuar të përfshihet në këtë çështje. Për momentin, Rusia nuk është më e popullarizuara në shtetin e qarqeve perëndimore, përkundrazi, dhe ai lloj shoqërimi me Rusinë nuk është diçka që domosdoshmërisht i sjell dobi Serbisë”, tha Miliq.

KS ka 15 anëtarë, pesë prej të cilëve janë të përhershëm, me të drejtë vetoje - SHBA, Britania e Madhe, Franca, Kina dhe Rusia. Dhjetë anëtarët jo të përhershëm aktualisht përfshijnë Shqipërinë, Brazilin, Ekuadorin, Gabonin, Ganën, Japoninë, Maltën, Mozambikun, Zvicrën dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Prej tyre, dhjetë e kanë njohur Kosovën (SHBA, Britania e Madhe, Franca, Shqipëria, Gaboni, Japonia, Malta, Zvicra, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Gana e cila ka pasur deklarat se kanë tërhequr njohjen e tyre), ndërsa Kosova nuk njihet nga pesë shtete anëtare të KS (Rusia, Kina, Brazili, Ekuador dhe Mozambiku).