Pse Kurti nuk e ndryshon politikën e tij dhe a ka mundësi që t'i kthehet dialogut?

Pas një raundi tjetër të dialogut teknik në Bruksel, në të cilin nuk është shënuar progres, negociatat mes Beogradit dhe Prishtinës janë në pritje, sepse është e sigurt se nuk do të ulen më në tryezë deri në shtator, pasi në Bruksel gjatë gushtit ka një pushim kolektiv për shkak të pushimeve të administratës së BE-së. Bashkëbiseduesit e Kosovo online tregojnë se, duke pasur parasysh situatën ende të tensionuar në veri të Kosovës, shtyrja e bisedimeve është e keqe për të dyja palët dhe se as Beogradi e as Prishtina nuk kanë alternativë tjetër përveç dialogut. Por pyetja është se si të arrihet deri tek ajo.

Ivan Nikolliq nga organizata joqeveritare “Komunikimi për Zhvillimin e Shoqërisë” thotë për Kosovo online se kryeministri i Kosovës Kurti nuk e ka mbështetjen e Bashkimit Evropian dhe SHBA-së për veprimet që ndërmerr, por se butësia e tyre ndaj tij është e dukshme.

Nga ana tjetër, profesori i së drejtës ndërkombëtare në Universitetin e Prishtinës, Afrim Hoti, beson se Albin Kurti po tenton të marrë pozitën e presidentit të Serbisë në bashkësinë ndërkombëtare.

I dërguari i BE-së për dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, Miroslav Lajçak, pas takimit me presidentin serb, Aleksandar Vuçiq, ka theksuar se janë pajtuar që deeskalimi i situatës në veri të Kosovës është i nevojshëm. Kështu mendojnë edhe bashkëbiseduesit tanë, por ata kanë qëndrime të ndryshme se kush duhet të bëjë lëvizjen e radhës.

Ata pajtohen se zgjedhjet e reja në veri, me pjesëmarrjen e serbëve, mund të jenë një rrugëdalje nga kriza.

Nikolliq thekson se për ata që e njohin situatën politike e kanë të qartë se dialogu, në të cilin dy palët nuk trajtohen në mënyrë të barabartë, nuk sjell rezultate. Megjithatë, ai pohon se qytetarët e thjeshtë presin shumë.

“Ne duhet të ushtrojmë presion individualisht në njërën anë ose në tjetrën, por fakti është se për të disatën herë kjo ishte një penallti e humbur totalisht. Sa i përket dialogut në Bruksel, ne qytetarët e thjeshtë presim shumë kur thuhet se është në nivel teknik, duke shpresuar se do të zgjidhen disa çështje teknike dhe në këtë mënyrë do të përmirësohet cilësia e jetës së përditshme të njerëzve, por përsëri asgjë e rëndësishme nuk ka ndodhur”, thotë Nikolliq.

Kjo tregon se përfaqësuesit e Kosovës janë jashtëzakonisht të vendosur në qëndrimet e tyre, pa asnjë shenjë se ata mund të heqin dorë pak. Lëvizjen e ndërmarrë nga Prishtina në drejtim të deeskalimit, gjegjësisht vendimin për të zvogëluar për 25 për qind praninë e pjesëtarëve të Policisë së Kosovës në afërsi të objekteve komunale në Zveçan, Leposaviq dhe Zubin Potok, Nikolliq e konsideron të pamjaftueshëm.

“Fakti që 25 për qind e policëve u larguan nga veriu është diçka shumë qesharake. Nuk është as një hap i vogël përpara drejt deeskalimit të konfliktit dhe mendoj se edhe ai deeskalim po bëhet shumë joserioze nga bashkësia ndërkombëtare dhe veçanërisht nga qeveria e Kosovës”, tha Nikolliq.

Nikolliq beson se Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë një qasje të butë ndaj kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, por se nuk ka mbështetje për veprimet që ai po i zbaton.

"Jam absolutisht i sigurt se nuk ka asnjë mbështetje dhe lirisht mund të them, e admiroj guximin e tij që të vazhdojë të sillet kështu. Deri kur do të mund ta bëjë këtë, pyetja është, mendoj se të gjithë janë shumë të butë ndaj tij, nuk e di pse, dhe do të shohim se sa do të zgjasë, por fakti është që as votuesve të tij nuk u pëlqen, e aq më pak të tjerëve në Kosovë", vuri në dukje Nikolliq.

Gjendja e qytetarëve kur është fjala për situatën në veri, sipas Nikolliqit, shkon nga ekstremi në ekstrem.

"Kjo është më e rrezikshmja në një farë mënyre. Nga një ekstrem që nuk u intereson dhe nuk presin të ndodhë ndonjë gjë e tmerrshme, në ekstremin tjetër, kur, për shembull, situata në veri pasqyrohet plotësisht në jug dhe ndodhin konflikte të ndërsjella. Pra, as njëri as tjetri nuk është i mirë dhe shpresoj që më në fund të vijnë në vete dhe të kthehen në një dialog më konstruktiv, që sa më shpejt të mos ketë deeskalim”, tha Nikolliq.

Duke folur për zgjedhjet e reja të mundshme në veri të Kosovës, Nikolliq beson se kjo është zgjidhja më e mirë e mundshme për krizën aktuale.

Edhe Afrim Hoti thekson se nëse Beogradi dhe Prishtina duan të anëtarësohen në Bashkimin Evropian, nuk ka alternativë tjetër përveç dialogut.

“Mendoj se dialogu është i vështirë dhe se është një situatë e vështirë, por përsëri mendoj se ky plan i Bashkimit Evropian është më i miri dhe se nuk ka alternativë tjetër, as për Prishtinën, as për Beogradin. Pasi edhe Serbia edhe Kosova duhet të ecin drejt Bashkimit Evropian”, tha Hoti.

Sa i përket situatës aktuale, Hoti mendon se hapa drejt deeskalimit duhet të bëhen nga të dyja palët.

"Mendoj se deeskalimi duhet të vijë nga të dyja palët. Prishtina e bëri hapin e parë, tani Serbia është në lëvizje", thotë Hoti.

Duke folur për zgjedhjet në veri të Kosovës, ai ka theksuar se nuk kanë shkuar ashtu siç pritej për Prishtinën.

"Sa i përket zgjedhjeve, nuk mjafton një dalje prej tre apo katër për qind. Është shumë e rëndësishme që në to kemi pjesëmarrjen e serbëve dhe të riorganizojmë zgjedhjet e reja në komunat serbe, si dhe të kemi organe të reja. Ky është opsioni më i mirë dhe i vetëm për veriun", tha Hoti.

Profesori i së drejtës ndërkombëtare është i mendimit se Kurti po tenton të marrë pozitën e presidentit të Serbisë në bashkësinë ndërkombëtare.

“Kryeministri Kurti ka një pozitë të mirë në Kosovë, sepse ka besimin e më shumë se 50 për qind të qytetarëve, ai flet me ndërkombëtarët ashtu siç flet me qytetarët e Kosovës. Së dyti, ai dëshiron të marrë qëndrimin që ka presidenti i Serbisë në bashkësinë ndërkombëtare, meqë Kurti mendon se bashkësia ndërkombëtare po e ndihmon Serbinë, presidentin e Serbisë tani më shumë”, ka theksuar Hoti.

I pyetur nëse ka mundësi për një konflikt më të madh në Kosovë, Hoti thekson se askush nuk është i interesuar për luftë.

"Nuk mendoj se ekziston ai opsion. Ne kemi mosmarrëveshje me Serbinë, por jo në atë nivel që të kemi luftë. Kjo është gjëja e parë. Së dyti, NATO është prezente në Kosovë dhe është një organizatë që garanton paqen dhe stabilitetin dhe nuk mendoj se regjimi në Serbi është i interesuar për luftë”, ka përfunduar Hoti.