Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut dhe zgjedhjet në Kosovë: Blloqe të ndara dhe preferenca të qarta nga të dyja palët

Zgjedhjet e ardhshme të jashtëzakonshme parlamentare në Kosovë, të cilat do të mbahen të dielën, më 28 dhjetor, ndikojnë edhe në ngjarjet në bllokun politik shqiptar në Maqedoninë e Veriut. Qëndrimet e partive në pushtet dhe opozitare të spektrit politik shqiptar në Maqedoninë e Veriut ndaj zgjedhjeve të Kosovës pasqyrojnë situatën në Kosovë dhe konfirmojnë përçarjet e thella në nivelin e brendshëm politik.

Shkruan: Darko Savanoviq

Ndërsa partitë e koalicionit qeverisës VLEN mbështesin "Vetëvendosjen" dhe dëshirojnë që Albin Kurti të mbetet në pushtet, blloku rreth Bashkimit Demokratik për Integrim (BDI) është i lidhur me opozitën e Kosovës.

Para zgjedhjeve parlamentare të vitit të kaluar në Maqedoninë e Veriut, Kurti mbështeti drejtpërdrejt koalicionin VLEN të formuar në atë kohë, i cili u krijua si një "bllok anti-BDI".

Qëllimi i saj kryesor zgjedhor ishte të dërgonte BDI-në në opozitë, duke e akuzuar për klientelizëm, korrupsion dhe krim, si dhe se gjatë qeverisjes së saj afatgjatë ajo shkaktoi dëmin më të madh për shqiptarët.

Ndryshe nga VLEN, BDI, partia e themeluar dhe e udhëhequr për dekada nga njëri prej themeluesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Ali Ahmeti, është e lidhur nga një histori e përbashkët dhe një mënyrë e ngjashme krijimi me Partinë Demokratike të Kosovës, të themeluar nga Hashim Thaçi, por edhe me parti të tjera opozitare.

Analisti politik Sefer Selimi beson se zgjedhjet në Kosovë gjithmonë mund të kenë ndikim në ngjarjet e brendshme politike në bllokun shqiptar në Maqedoninë e Veriut, për shkak të afërsisë dhe lidhjes gjeografike.

"Në të kaluarën, gjithmonë ka pasur mbështetje të paparalajmëruar të ndërsjellë midis aktorëve politikë që mund të shkaktojë turbulenca në skenën tonë. Ekziston një preferencë e qartë për partitë në pushtet që mbështesin Vetëvendosjen në Kosovë, ndërsa në disa raste e kemi parë Ahmetin në rolin e ndërmjetësit midis partive politike opozitare në Kosovë. Blloqet janë të ndara dhe favoret janë të qarta në të dyja anët e kufirit", tha Selimi për Kosovo online.

Kur u pyet nëse është e mundur të organizohet ose inkurajohet votimi i qytetarëve shqiptarë në Maqedoninë e Veriut që kanë edhe shtetësi të Kosovës, për të votuar në zgjedhjet e së dielës, Selimi u përgjigj pozitivisht.

"Sigurisht që po. Kemi parë ftesa publike dhe vizita nga kandidatë për deputetë në Kuvendin e Kosovës që erdhën këtu dhe pozuan me udhëheqësit e partive lokale, gjë që përfaqëson mbështetje të drejtpërdrejtë ose të tërthortë. Partitë politike u organizuan për të inkurajuar mbështetësit dhe madje ofruan infrastrukturë për transportin e tyre në Kosovë në zgjedhjet e fundit lokale, në mënyrë që të votonin në favor të tyre", tha Selimi.

Ai shtoi se pret që kjo të ndodhë përsëri për shkak të polarizimit të madh në Kosovë, sepse është shumë e rëndësishme për zyrtarët lokalë nga blloku qeverisës shqiptar në Maqedoninë e Veriut që Aljbin Kurti dhe Vetëvendosja të mbeten në pushtet atje.

Gazetari Nazim Rashidi thotë se, në përgjithësi, vëmendja ndaj ngjarjeve në Kosovë është shumë e lartë, jo vetëm midis partive politike, por edhe midis qytetarëve, sepse qytetarët e Maqedonisë së Veriut, veçanërisht shqiptarët, janë "shumë të lidhur me Kosovën si historikisht ashtu edhe përmes ngjarjeve të fundit".

"Pa dyshim, gjithmonë, çfarëdo që ka ndodhur në Kosovë është reflektuar këtu, si për mirë ashtu edhe për keq. Pra, dinamikat politike që ndodhin atje ndonjëherë ndiqen këtu si një kopje. Jo në kuptimin e keq të fjalës, por si një lloj modeli, por edhe si një lloj reflektimi i konflikteve për të cilat po flisni", tha Rashidi për Kosovo online.

Në veçanti, vihet re se vëmendja ndonjëherë ndryshon në lidhje me atë se cili subjekt politik mbështet cilin opsion politik, kështu që klasa shqiptare që është pjesë e qeverisë në Maqedoninë e Veriut mbështet më shumë Vetëvendosjen - dhe Kryeministri i Kosovës i mbështet drejtpërdrejt ata, ndërsa pjesa tjetër, kryesisht BDI, mbështet subjektet e tjera politike, pra partitë opozitare.

"Ajo që dua të theksoj është se një pjesë e madhe e qytetarëve nuk duan që institucionet të krijojnë politika bazuar në favore partiake. Institucionet duhet të udhëhiqen nga njerëz që përfaqësojnë të gjithë, dhe qytetarët duan, pavarësisht se kush do të fitojë në Kosovë apo Maqedoni, që komunikimi të jetë në drejtim të mirëqenies së qytetarëve, pavarësisht preferencave ekzistuese. Kjo është ajo që dominon në sytë e qytetarëve", vëren Rashidi.

Sipas fjalëve të tij, një pjesë e madhe e subjekteve politike në Maqedoninë e Veriut e dinë qartë se kë mbështesin.

"Ajo që të gjithë këtu duan, si qytetarët ashtu edhe subjektet politike, është që procesi të zhvillohet sa më mirë të jetë e mundur. Kjo shpesh merret si model sepse ka pasur vërtet procese korrekte, dhe veçanërisht për shkak të faktit se rezultatet u pranuan nga të gjithë. Kjo po ndodh edhe në Maqedoninë e Veriut. Nuk është se nuk ndodhi, por nuk është si rasti me Shqipërinë, ku procesi zgjedhor është vonuar dhe ku institucionet që zbatojnë procesin vihen në dyshim. Pra, pritjet janë për një proces zgjedhor të drejtë. Pastaj, subjektet politike që janë të afërta me partitë në Kosovë, sigurisht që duan që ato parti të fitojnë atje", tha Rashidi.

Ai gjithashtu beson se është e mundur të organizohet ose inkurajohet votimi i qytetarëve që kanë edhe shtetësi të Kosovës, por shton se personalisht nuk e di dhe nuk e ka vënë re se do të ketë një nisje të organizuar për zgjedhjet e Kosovës.

"Po, ka një nxitje dhe është e natyrshme, sepse mediat e Kosovës ndiqen këtu dhe të gjithë informohen se kur mbahen zgjedhjet dhe çfarë nënkuptojnë ato. Pra, ata që kanë të drejtë vote, do të shkojnë të votojnë si qytetarë të Kosovës, por është thjesht procesi më normal, sepse gjithmonë ka ndodhur kështu. Por, nuk u regjistrua asnjë organizim i drejtpërdrejtë, ose të paktën nuk vura re se do të organizohej diçka, por patjetër që do të ketë thirrje. Sepse është pjesë e gjithë betejës zgjedhore që po ndodh në Kosovë, e cila monitorohet me vëmendje dhe ku secila palë shpreson për një rezultat të caktuar", tha Rashidi.