Peshevski: Me pagën minimale, një punëtor maqedonas nuk mund të mbijetojë as një muaj

Ivan Peshevski, nënkryetar për sektorin privat i Federatës së Sindikatave të Maqedonisë, tha se një punëtor në Maqedoninë e Veriut nuk mund të mbijetojë as një muaj me pagën minimale, dhe se faktori më rëndues është rritja e kostos së jetesës.

"Federata e Sindikatave të Maqedonisë ka llogaritur shportën minimale të konsumatorit sindikal për 15 vjet dhe aktualisht është 65,000 denarë (1,056 euro) pa kredi ose qira. Për familjet që jetojnë si qiramarrës ose tashmë kanë një kredi strehimi, kjo shumë është më shumë se 80,000 denarë - krahasuar me pagën minimale prej 400 eurosh", ka deklaruar Peshevski për Kosova online.

Ai shpjegon se hulumtimet tregojnë se familjet që jetojnë vetëm me një ose dy minimume, dhe ka "mijëra" familje të tilla, specifikon ai, sipas të dhënave të Administratës së të Ardhurave Publike, nuk kanë as për nevojat themelore, e lëre më për një jetë të mirë për një familje me katër anëtarë.

Ai kujton se në Maqedoninë e Veriut paga minimale u vendos në vitin 2012 me Ligjin për pagesën e pagës minimale.

"Deri më sot, ato kanë shënuar një rritje relativisht të madhe, ndoshta trefish, por krahasuar me çmimet në treg, tregjet, nevojat e tjera dhe kostot u shtuan - rezulton se një punëtor maqedonas nuk mund të mbijetojë një muaj me këto të ardhura", thekson Peshevski.

Ai thekson se lufta e Federatës së Sindikatave të Maqedonisë është që të rritet paga minimale në këtë vend nga 400 në 500 euro.

"As 500 euro nuk do të jenë të mjaftueshme për të jetuar, por baza do të rritet, që do të thotë se të gjitha pagat do të rriten me të paktën 6,000 denarë (97 euro), aq sa është rritur kostoja e jetesës vetëm në një vit", specifikon ky sindikalist.

Si ilustrim, ai pohon se shporta e konsumatorit vitin e kaluar arriti në 58,000 denarë (943 euro), dhe tani është tashmë 1,056 euro.

“Të gjitha ato masa që duhej të ngrinin marzhet ose çmimet nuk dhanë fryte, sepse në ato muaj kur masat ishin në fuqi, shporta nuk u bë më e lirë për më shumë se 200 deri në 300 denarë, që nëse marrim parasysh të gjithë shumën ose të gjithë punëtorët në Maqedoni, do të rezultojë të jetë një gabim statistikor”, thotë Peshevski.

Në Maqedoninë e Veriut ka 167,000 punëtorë, nga të cilët 510,000 marrin deri në 30,000 denarë (487) në muaj.

"Kjo do të thotë që në një familje, nëse të dy bashkëshortët marrin deri në 60 ose 65,000 denarë (rreth 1,000 euro), ata kanë më pak se 100 denarë (1.6 euro) në ditë dhe janë nën vijën e varfërisë. Ne apelojmë që lufta që Federata e Sindikatave të Maqedonisë dhe degët e saj të lidhura me të zhvillojnë kundër qeverisë dhe punëdhënësve nuk është një luftë që punëdhënësit të mbyllin vendet e punës, as një luftë për ndryshim qeverie, por të ulen në tryezë dhe të fillojnë një dialog social, për të parë se çfarë parametrash kanë në dispozicion ose çfarë llogaritjesh dhe çfarë lloj shportash konsumi llogarisin dhe besojnë se në vendin tonë mund të jetohet me një pagë prej 400 ose 500 eurosh", thekson Peshevski.

"Tragjedia", paralajmëron ai, përkeqësohet nga fakti se pagat minimale dhe shportat e konsumit vendosen nga "njerëz me paga prej 3,500, 4,000 ose 5,000 eurosh".

Ai është i vendosur që paga minimale në Maqedoninë e Veriut nuk mund të mbulojë shportën e konsumit.

"Nëse marrim informacionin se 24,000 denarë (390 euro) është paga minimale, dhe shporta totale e konsumit është 65,000 denarë (1,056 euro), më besoni, për një familje me katër anëtarë, nuk është e mjaftueshme, mezi mbulon as pagën mesatare minimale, e lëre më dy paga minimale ose nëse ka ndihmë sociale, një familje dhe një pagë", thotë Peshevski.

Kjo është arsyeja pse ai u bën thirrje politikanëve, veçanërisht atyre në pushtet që vendosin për pagat minimale, të heqin "syzet rozë".

“Le t’i heqin një ditë syzet ngjyrë rozë, le t’i drejtojnë kamerat nga qytetarët, le t’i pyesin në tregje se cilat janë çmimet dhe të shohin se jeta e punëtorit, studentit dhe pensionistit maqedonas është reduktuar në produktet bazë në treg dhe në farmaci, larg veshjeve të shtrenjta, larg pushimeve luksoze”, thotë Peshevski.

E ilustron me faktin se është pjesë e shportës së konsumatorit dhe “shtatë ditë bungalot në Dojran”.

"Nëse është luks për një punëtor të punojë gjithë vitin dhe të mos ketë mundësi të përballojë pushimet, atëherë nuk e di për çfarë po flas, për çfarë Evrope dhe për çfarë të drejtash të punëtorëve. Ne së pari luftojmë për të siguruar të drejtat e njeriut, dhe pastaj për të drejtat e punëtorëve", thekson Pešovski.

Ai shton se sipas të gjitha parametrave, "paraja dhe fuqia blerëse e punëtorëve" në Maqedoninë e Veriut është më pak e vlefshme në krahasim me Ballkanin Perëndimor.

"Unë supozoj se nëse nga 1 janari paga minimale është 550 euro në Serbi, shporta e konsumatorit do të jetë nën 1,100 euro,që do të thotë se dy paga minimale do të mbulojnë shportën minimale, e cila aktualisht është rreth 700-750 euro. Më besoni, të gjithë parametrat merren si për vendet e BE-së ashtu edhe për ato jo-BE, Maqedonia është padyshim e fundit, jo vetëm nga ish-BE-ja, por në çdo vend krahasuar me vendet evropiane. Çdo ditë na ndodh murtaja e bardhë, çdo ditë Maqedonia zbrazet nga punëtorët dhe ne do të mbetemi një territor që nuk do të ketë kuptim të hyjë në Bashkimin Evropian sepse punëtorët maqedonas tashmë kanë hyrë në Bashkimin Evropian duke u larguar nga këtu", thotë përfaqësuesi i Federatës së Sindikatave të Maqedonisë.

Peshevski thotë se sipas të dhënave të këtij sindikate, paga minimale në Maqedoninë e Veriut nuk do të ndryshojë deri në mars të vitit të ardhshëm dhe se ata ia paraqitën propozimin për rritje anëtarëve të Sobranjës dy muaj më parë.

Duke komentuar mbi pagat minimale në rajon, Peshevski thotë se në Serbi është 500 euro, në Mal të Zi për punëtorët me arsim të mesëm - 600, dhe në BiH është 511 euro.

Kjo është edhe arsyeja, pohon ai, për rritjen e daljes së fuqisë punëtore nga Maqedonia e Veriut.

"Mos më besoni fjalën time për Shqipërinë dhe Kosovën, por kudo pagat minimale dhe mesatare janë aktualisht më të larta se tonat. Kjo nuk do të thotë që një punëtor maqedonas që shkon në vendet e ish-Jugosllavisë do të jetë më i varfër ose se nuk do të jetë në gjendje të blejë asgjë. Do të thotë që këto paga i tundojnë punonjësit tanë të largohen nga vendi jo vetëm sezonalisht, por edhe përgjithmonë", beson Peshevski.

Kjo ilustrohet nga të dhënat se 12,000 punëtorë nga sektori i ndërtimit u larguan nga ky vend vetëm vitin e kaluar.

"Më besoni, numri i stafit të kualifikuar dhe shumë të kualifikuar që mungon aktualisht nuk mund të kompensohet nga stafi nga Nepali, Bangladeshi ose Pakistani, apo ndonjë vend i botës së tretë. Kjo është arsyeja pse është një luftë për të mbajtur punëtorët. Dhe ne mund t'i mbajmë punëtorët me kushte të mira pune dhe paga më të larta, jo me politika dhe premtime boshe para zgjedhjeve. Pa këtë, nuk do ta shohim së shpejti pikën e ndritshme në fund të tunelit", paralajmëron Peshevski.