Gjuriq: Dënimi i ashpër dhe i hapur i administratës amerikane të regjimit të Kurtit

Sot, Serbia e gjurmon politikën e saj të jashtme ndaj SHBA-së me udhëzime themelore që rrjedhin, mbi të gjitha, nga një politikë e brendshme e fortë dhe e përgjegjshme, synime të përcaktuara qartë dhe të qëndrueshme për rritje dhe zhvillim, si dhe identifikimi i kujdesshëm i fushave të bashkëpunimit në interes të Serbisë dhe qytetarëve të saj, thotë ambasadori i Serbisë në SHBA, Marko Gjuriq në një intervistë për Politika, i cili po kthehet në vend pas një mandati tre vjeçar.

“Me mbështetjen dhe mirëkuptimin e udhëheqjes sonë shtetërore, një qasje e tillë jep rezultate konkrete në terren, jo vetëm në tre vitet e fundit, për të cilat personalisht kam qenë dëshmitar, por edhe në më shumë se dhjetë vitet e fundit”, thotë Gjuriq.

Ai shton se, sipas tij, është thelbësore se Serbia vazhdon të ecë në këtë rrugë të mirë, të drejtë të bashkëpunimit me Amerikën, në rrugët e shkelura mirë të partneritetit historik të farkëtuar 143 vjet më parë, por edhe të shtruar me një infrastrukturë të re politike, një imazh të ri të Serbisë dhe një entuziazëm të ri në performancë në tokën amerikane.

“Elementi kyç është vazhdimësia në veprim, e cila, si një përbërës sekret, mund të na ndihmojë fillimisht në planin afatshkurtër dhe më pas në atë afatmesëm dhe afatgjatë, për të rifituar pozicionin dhe perceptimin e vendit tone, nga ato periudha kur kemi pasur ndikimin më të madh politik dhe ekonomik”, thekson ai.

Duke marrë parasysh sfidat e shumta në Kosovë të shkaktuara nga qëndrimet e ashpra të Prishtinës ndaj komunitetit serb, a ka një mirëkuptim më të madh në Uashington për qëndrimet e Beogradit për këtë çështje?

Është fakt që me Uashingtonin kemi dallime për statusin e krahinës sonë jugore, por është fakt edhe se masat e njëanshme dhe provokuese që Prishtina i sjell dhe i zbaton vazhdimisht për ta bërë mbijetesën e komunitetit serb në Kosovë dhe Metohi si e padurueshme jo vetëm që shkakton shqetësim serioz, por edhe dënim më të ashpër dhe më të hapur të përfaqësuesve të administratës amerikane - nga ambasadori i SHBA-së në Serbi, z. Hill, përmes të dërguarit special për Ballkanin Perëndimor, z. Escobar, deri te ndihmësi i Blinken, z. O'Brien. Një nga shembujt e shndritshëm është projektligji i fundit i dorëzuar në Kongresin Amerikan nga kongresmenja Claudia Teni, bashkëkryetare e grupit parlamentar serb, i cili dënon drejtpërdrejt regjimin e Kurtit dhe kërkon pezullimin e të gjithë ndihmës dhe mbështetjes amerikane për Prishtinën, derisa të ndërpritet persekutimi i popullatës serbe në Kosovë e Metohi. Mesazhe kaq të rëndësishme nga zyrtarë të lartë amerikanë, si dhe nga komuniteti global, të cilat patëm rastin t'i shohim pas fjalimit të Presidentit Vuçiq në seancën e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara disa javë më parë, flasin në favor të faktit se mbështetja për Prishtinën po zvogëlohet në nivel ndërkombëtar dhe se po i afrohemi delegjitimimit të regjimit të Albin Kurtit dhe pasardhësve të tij.

Në marrëdhëniet dypalëshe midis vendeve, një nga komponentët më të rëndësishëm janë marrëdhëniet ekonomike. Çfarë mund të na thoni për marrëdhëniet ekonomike mes dy vendeve?

Vitet e fundit, bashkëpunimi ekonomik mes dy vendeve tona është spikatur si një nga shtyllat më të forta të marrëdhënieve të përgjithshme dypalëshe, gjë që është reflektuar kryesisht në tregtinë rekord prej 1.2 miliardë dollarësh për dy vite radhazi. Përveçse është partneri ynë i katërt i tregtisë së jashtme në botë, Amerika është gjithashtu tregu ynë numër një i eksportit për shërbimet e IT. Duke filluar me disa dhjetëra delegacione biznesi dhe misione tregtare që vizituan Serbinë, pastaj konferencat e biznesit dhe tryezat e rrumbullakëta - e fundit prej të cilave u organizua vetëm pak javë më parë nga Këshilli për Mirëkuptim Ndërkombëtar të Biznesit si shoqata ombrellë më e vjetër dhe më e famshme e kompanive amerikane - përmes bashkëpunimit më intensiv me Odën e Tregtisë Amerikane dhe Asociacionin e Biznesit Amerikano-Evropian Qendror, deri në themelimin e Këshillit të Biznesit Amerikano-Serb disa muaj më parë si një kanal i ri bashkëpunimi ndërmjet kompanive dhe biznesmenëve në Serbi dhe SHBA, ne e vendosëm Serbinë në hartën ekonomike të Amerikës si një qendër ekonomike rajonale dhe një destinacion tërheqës për investime, infrastrukturë, teknologji dhe turistike.

Me të gjitha llogaritë, ju keni qenë një ambasador shumë i suksesshëm. Çfarë këshille do të kishit për pasardhësin tuaj?

Do t'ua lija të tjerëve të gjykojnë dhe vlerësojnë punën tonë, por personalisht mund të them se jam krenar për përpjekjet dhe angazhimin e ekipit tim në Ambasadën në Uashington. Tani me të drejtë mund të them se ne po ndërtojmë në mënyrë aktive një themel të ri për marrëdhëniet serbo-amerikane. Kam pasur privilegjin të shërbej në një fuqi botërore politike dhe tregtare në një moment historikisht të shkurtër, por jashtëzakonisht të rëndësishëm për vendin tonë dhe marrëdhëniet tona dypalëshe, në një dekadë në të cilën jemi dëshmitarë të një transformimi ndonjëherë të ngadaltë, por gradual dhe të qëndrueshëm të imazhi i Serbisë në sytë e amerikanëve. Falë mbështetjes së institucioneve tona shtetërore, Presidentit dhe Qeverisë, besoj se në tre vitet e kaluara kemi vendosur një gur themeli të ri në ndërtimin e marrëdhënieve serbo-amerikane me theks në infrastrukturën politike, ekonomike dhe kulturore. Rritëm ndjeshëm grupin serb në Kongresin Amerikan, punësuam dy kompani që na ndihmojnë në lobim, kemi lidhur edhe memorandume për bashkëpunim në fushën e ekonomisë dhe arsimit me shtetin federal të Ohajos, pastaj një Memorandum ndërmjet Departamentit të Shtetit dhe Ministrisë së Punëve të Jashtme për bashkëpunimin e shërbimeve të politikës së jashtme dhe shkëmbimin e diplomatëve, ndërsa në periudhën e ardhshme presim edhe përfundimin e një marrëveshjeje për partneritet strategjik me SHBA-në në fushën e energjisë.

Më pak se një vit më parë, hapëm një linjë ajrore direkte nga Beogradi në Çikago?

Kjo bëri që “Air Serbia” tonë të jetë e vetmja linjë ajrore në rajon me dy fluturime direkte për në Amerikë dhe po përgatitet edhe hapja e një linje të tretë, nga Beogradi në Miami. Gjithashtu, vitin e kaluar organizuam dy konferenca të mëdha të diasporës serbe të quajtura “Forcimi i lidhjeve” të cilat kanë rëndësi strategjike, hapëm edhe shkolla shtesë në gjuhën serbe në të gjithë Amerikën dhe në bashkëpunim me ekipet e NBA organizuam disa “Mbrëmje të trashëgimisë serbe” në Uashington. Gjithashtu ka ekspozita të shumta të artistëve dhe krijuesve tanë, koncerte, shfaqje, mbrëmje letrare, paraqitje të ftuara, pjesëmarrje në festivale dhe evente të ndryshme.

Për kolegët që vijnë pas nesh, ne lëmë ndërtesën e re të ambasadës më pak se një kilometër larg Shtëpisë së Bardhë dhe rezidencën e rinovuar të ambasadorit në një lagje elitare të kryeqytetit amerikan - jo vetëm si vendtakim me zyrtarët amerikanë dhe trupin diplomatik vendas, por edhe si një lloj “shtëpie serbe” në Amerikë, vend prezantimi dhe promovimi i gjuhës, kulturës dhe trashëgimisë sonë kombëtare dhe vend grumbullimi i komunitetit serb. Do të dëshiroja që diplomacia jonë të tregojë dhe të dëshmojë përkushtimin dhe këmbënguljen e punës në përpjekjen afatgjatë, të guximshme dhe të zellshme për të forcuar praninë e Serbisë, zgjerimin e partneritetit dhe përmirësimin e bashkëpunimit me SHBA në të gjitha fushat në të ardhmen.

Cilat janë pritjet tuaja pas kthimit në Beograd?

Pres të shoh shumë miq të vjetër dhe mezi pres të kaloj kohë me njerëzit tanë, të kthehem në Serbi, si dhe mundësinë për të vazhduar punën në ekipin e presidentit dhe shtetit për të krijuar një Serbi edhe më të mirë dhe më të suksesshme, një Serbi me shumë autostrada, hekurudha, fabrika, qendra shkencore, universitete dhe shkolla, Serbia, e cila do të jetë qendra e botës si organizatore e ekspozitës globale Expo 2027, Serbia, e cila do të presë delegacione politike, ekonomike, akademike dhe kulturore evropiane dhe botërore dhe garat sportive, Serbia, e cila do të përparojë çdo ditë e më shumë dhe në çdo aspekt do të jetë një vend shembull dhe krenari për brezat tanë të ardhshëm.