Gujon: Në dy vitet e fundit, 14 për qind e serbëve u larguan nga veriu nën presionin e regjimit të Kurtit

Fakti që vetëm në dy vitet e mëparshme, 14 për qind e serbëve u larguan nga veriu flet shumë për kushtet aktuale të jetesës së popullit serb në Kosovë. Serbët në Kosovë aktualisht po përjetojnë terror të vërtetë dhe që nga ardhja e Albin Kurtit në krye të Qeverisë së Kosovës, vërehet një rritje e dukshme e sulmeve të drejtpërdrejta ndaj popullit serb, të cilat fatkeqësisht në shumicën e rasteve mbeten të pashpjeguara dhe të pandëshkuara. Këto fakte i ka theksuar në një intervistë për “Politika” drejtori i Zyrës për Diplomaci Publike dhe Kulturore të Qeverisë së Republikës së Serbisë, Arno Gujon.

Gujon thekson se e gjithë kjo është pjesë e përpjekjeve të autoriteteve të Prishtinës dhe lëvizjes ekstreme Vetëvendosje të Kurtit për të mobilizuar elektoratin e tyre para zgjedhjeve të ardhshme dhe për të ofruar një politikë të ekstremizmit, nacionalizmit dhe urrejtjes ndaj popullit serb si alternativë ndaj politikës së dështuar ekonomike dhe mungesës së zgjidhjeve konkrete për përmirësimin e jetës së njerëzve.

“Këtë e mbështet vendimi i turpshëm dhe i paligjshëm për ndalimin e pjesëmarrjes së përfaqësuesve të Listës Serbe në seancën e të ashtuquajturit kuvendi i Kosovës, gjegjësisht cilësimi i tyre si grup terrorist dhe kriminal. Afrimi i datës së zgjedhjeve në provincën jugore serbe çdo ditë e inkurajon regjimin ekstremist të Kurtit që ta zbatojë deri në fund idenë e tij për një Kosovë të pastër etnikisht dhe fakti se vetëm në dy vitet e kaluara, 14 për qind e serbëve u larguan nga veriu i Kosmetit, flet shumë për kushtet e jetesës në të cilat është aktualisht populli serb në Kosovë dhe Metoh”, thotë Arno Gujon.

Po shtohet dhuna e policisë në Kosovë, madje Prishtina po paralajmëron një “stuhi” që do të pastronte etnikisht territorin nga serbët...

Së fundmi në Paris, në programin shumë të ndjekur të gazetarit Andre Berkof, kam paraqitur faktin se që nga fillimi i vitit janë regjistruar 113 sulme me motive etnike ndaj serbëve. Në fund të tetorit krijuam dhe publikuam në gjuhën angleze një hartë të sulmeve fizike ndaj serbëve që u kryen nga fillimi i vitit deri më 27 tetor, kur sistematizuam të dhënat e Zyrës për Kosovë dhe Metohi. Në atë moment në provincën jugore serbe janë regjistruar 81 sulme fizike ndaj serbëve. Prej tyre, 45 sulme u kryen nga civilë-ekstremistë shqiptarë, të inkurajuar nga retorika ndezëse që vinte nga autoritetet në Prishtinë dhe fakti se deri në 36 sulme janë kryer nga anëtarë të të ashtuquajturit të Policisë së Kosovës. Pikërisht kjo ngjall mosbesim në institucionet e përkohshme te popullata serbe, se ata mund t'u ofrojnë mbrojtje adekuate dhe nga frika për sigurinë e tyre, largohen nga shtëpitë e tyre. Gjithashtu, duhet përmendur forcimin dhe armatosjen gjithnjë e më intensive të forcave të sigurisë së Kosovës, formacionit ushtarak shqiptar, ekzistenca e të cilit është e paligjshme dhe absolutisht e papranueshme sipas shkronjës së së drejtës ndërkombëtare.

Megjithatë, askush nuk reagon për të.

Nuk do të ketë një pezullim të plotë të shkollave - edhe nëse ato zëvendësojnë çdo...

Edhe pse bashkësia ndërkombëtare dhe NATO nuk e mbështesin formalisht transformimin e FSK-së në një formacion ushtarak, ne jemi dëshmitarë të pjesëmarrjes së tyre në misione paqeruajtëse dhe stërvitje ushtarake. Prezenca e tyre në rritje në pjesën veriore të Kosovës dhe shfaqja e forcës para popullatës serbe krijon një mjedis frike dhe pasigurie që prish jetën e përditshme të njerëzve.

Si e interpretoni faktin që pjesa perëndimore e bashkësisë ndërkombëtare hesht për terrorin që po bëhet mbi serbët në Kosovë?

Fatkeqësisht, heshtja e komunitetit ndërkombëtar nuk është asgjë e re në realitetin tonë dhe nuk është befasi. Po ju kujtoj se terrorin më të madh për popullatën serbe në Kosovë e Metohi e pësuan shqiptarët pas përfundimit të agresionit kundër RFJ-së dhe ardhjes së forcave ndërkombëtare si garantues të paqes dhe sigurisë. Gjatë asaj periudhe, rreth 250.000 njerëz u dëbuan nga shtëpitë e tyre, duke përfshirë serbët dhe popullsinë tjetër joshqiptare, rreth 45.000 shtëpi dhe banesa u dogjën, u shkatërruan dhe u uzurpuan, ndërsa mbi 100 kisha, manastire dhe faltore të Kishës Ortodokse Serbe u shkatërruan. Pra, e gjithë kjo, përfshirë edhe pogromin e marsit, ndodhi nën syrin vigjilent të bashkësisë ndërkombëtare dhe forcave të sigurisë, të cilat kanë mandat të mbrojnë popullin serb dhe vendet e shenjta serbe në Kosovë e Metohi. Megjithatë, situata komplekse gjeopolitike në botë na detyron të mbështetemi te përfaqësuesit e bashkësisë ndërkombëtare dhe ndryshimet e mëdha politike që po shohim sot na sjellin shpresë se komuniteti ndërkombëtar do t'i dëgjojë më shumë thirrjet e lidershipit tonë shtetëror në të ardhmen dhe ai ndryshim do të jetë i dukshëm në terren. Me fjalë të tjera, populli serb në Kosovë dhe Metohi do të përjetojë lehtësim. Imazhi që ka bashkësia ndërkombëtare ndaj Serbisë dhe popullit serb po ndryshon gradualisht. Gjatë periudhës së agresionit brutal kundër RF të Jugosllavisë, qarkulloi një qëndrim unik për "serbët e këqij", dhe pothuajse të gjitha mediat e huaja bënë propagandë kundër Serbisë dhe popullit serb.

Cila është situata sot?

Sot situata është ndryshe, por jo e madhe. Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se gazeta e respektuar franceze “Figaro” pranoi së fundmi se agresioni ndaj vendit tonë ishte i paligjshëm dhe se shkelja e së drejtës ndërkombëtare, pra hapja e kutisë së Pandorës, siç tha presidenti Vuçiq, nuk filloi me sulmin e Rusisë ndaj Ukrainës, por me bombardimin e vendit tonë pa miratimin e Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Një nga prioritetet e punës së Zyrës për Diplomaci Publike dhe Kulturore, drejtor i së cilës jam unë, është përhapja e së vërtetës në opinionin botëror dhe e fakteve për gjendjen e rëndë të popullit serb në Kosovë dhe Metohi.

Sa janë të rrezikuara të mirat kulturore, si dhe kishat dhe manastiret në Kosovë dhe Metohi nga separatistët shqiptarë?

Së fundmi pata mundësinë të marr pjesë, së bashku me patriarkun serb Porfirije dhe ministrin e Kulturës Nikolla Selakoviq, në hapjen e një ekspozite në Paris, në UNESCO, kushtuar të mirave kulturore serbe të regjistruara në listën e trashëgimisë botërore në rrezik. Fakti që UNESCO ka përfshirë manastiret Deçani, Kishën e Virgjëreshës së Levishkës, Patriarkanën e Pejës dhe Graçanicën në trashëgiminë kulturore botërore është një konfirmim se këto vende të shenjta serbe kanë vlerë për mbarë njerëzimin. Shpesh në atdheun tim, Francë, theksoj për njerëzit seVirgjëresha e Levishkës për popullin serb ka të njëjtin rëndësi si katedralja Notrë Dam për francezët, dhe se këto dy monumente historike, shpirtërore dhe kulturore datojnë nga i njëjti periudhë. Nga ana tjetër, përfshirja e tyre në listën e të mirave kulturore në rrezik tregon se ato janë të brishta dhe shumë të rrezikuara, prandaj mbrojtja e tyre duhet të jetë një imperativ i veprimeve tona dhe një apel ndaj komunitetit ndërkombëtar që ato të mbrohen me çdo kusht.

Është e dukshme lufta hibride që po i bëhet vendit tonë. Si e komentoni këtë? Sa i shqetëson disa qendra në Perëndim që presidenti Vuçiç mund të flasë pa problem me Uashingtonin, Parisin, Berlinin, por edhe Moskën e Pekinin?

Pikërisht sabotimi në kanalin Ibër-Lepenac, të cilin e përmenda, për të cilin Albin Kurti akuzoi menjëherë Beogradin, dhe që ndodhi në momentin e tentativave për destabilizimin e shtetit dhe dhuna që ne e dëshmojmë çdo ditë në rrugët e qyteteve anembanë Serbisë, dëshmojnë për një luftë hibride objektivi i së cilës është vendi ynë. Pas asaj ngjarjeje, pamë se media të shumta në vendet e Perëndimit politik, pothuajse njëkohësisht, transmetonin akuzat e rreme të Prishtinës për përfshirjen e Beogradit në këtë ngjarje. Gjithashtu, dua të theksoj se zyra jonë u dërgoi menjëherë atyre mediave njoftime në anglisht, frëngjisht, italisht dhe gjuhë të tjera dhe u përpoq që reagimet dhe mohimet e presidentit Vuçiq të marrin opinionin botëror. Albin Kurti ka një qëllim të qartë, që të arsyetojë pushtimin e veriut të Kosovës nga forcat e tij ilegale ushtarake, përmes propagandës mediatike dhe akuzave të rrejshme, për të cilat, siç shihet, ka pëlqimin e heshtur të subjekteve të shumta të rëndësishme të bashkësisë ndërkombëtare. Për më tepër, këto sulme mediatike synojnë të ngadalësojnë rrugën evropiane të Serbisë, por edhe të sulmojnë presidentin Vuçiq, qëndrimi i pavarur dhe liridashës i të cilit nuk shihet mirë në këtë periudhë të ngjarjeve të tmerrshme gjeopolitike. Sot, presidenti Vuçiq është ndoshta i vetmi politikan që mban me sukses marrëdhënie të mira si me Perëndimin politik ashtu edhe me Lindjen politike, dhe është pikërisht një politikë e tillë që garanton mbijetesën e vendit tonë dhe vazhdimin e politikës që sjell zhvillimin ekonomik dhe infrastrukturor, si dhe rritjen e vazhdueshme të standardit të jetesës së qytetarëve tanë.

Sa jeni të kënaqur me punën e drejtorit të Zyrës për Diplomaci Publike dhe Kulturore?

Duhet të theksoj se është një nder i madh për mua që më është dhënë një detyrë kaq e rëndësishme dhe e përgjegjshme për ta promovuar Serbinë në botë në mënyrën më të mirë të mundshme. Edhe pse Zyra për Diplomaci Publike dhe Kulturore është një lloj i ri i veprimtarisë diplomatike dhe politike në vendin tonë, me kënaqësi mund të them se kemi formuar një ekip të madh njerëzish punëtorë që arrijnë rezultate. Periudha e mëparshme ishte jashtëzakonisht e rëndësishme për veprimtarinë dhe punën tonë. Përveç ekspozitës së fundit në Paris, të cilën e kam përmendur tashmë, do të doja të veçoja edhe udhëtimin tonë në Kopenhagë, ku prezantuam dixhitalizimin e Ungjillit të Miroslavit, dorëshkrimi më i vjetër i ruajtur i shkruar në cirilik. Duke bashkëpunuar me Mbretërinë e Danimarkës, e cila udhëheq botën në arritjet teknologjike të këtij lloji, do të arrijmë të ruajmë vazhdimësinë shekullore të ruajtjes së saj përmes dixhitalizimit të kësaj relike serbe. Morëm pjesë edhe në Forumin e dytë Shkencor Serbi-Itali, ku fola për kontributin e madh të shkencëtarëve serbë në zhvillimin e shkencës botërore si në të kaluarën ashtu edhe në të tashmen. Në këto dhe ngjarje të tjera, vura re interesimin e madh të njerëzve për njohjen e kulturës dhe historisë së Serbisë, gjë që më jep motivim dhe erë në shpinë për punë të mëtejshme.

Cili është pozicioni i serbëve në Federatën e Bosnjës dhe Hercegovinës?

Serbët në Federatën e BeH-së, fatkeqësisht, kanë një fat të ngjashëm me bashkatdhetarët e tyre në Kosovë. Pak njerëz e dinë se popullsia me shumicë serbe jeton në katër komuna të Federatës së Bosnjë-Hercegovinës, por pavarësisht kësaj, pas Marrëveshjes së Paqes të Dejtonit, ata nuk u bashkuan me Republikën Srpska, e cila e la popullsinë e tyre në pozitë të vështirë. Këto janë komunat e Drvarit, Grahovës së Bosnjës, Petrovacit të Bosnjës dhe Gllamoçit, të cilat gjithmonë mezi pres t'i vizitoj, sepse serbët e atyre rajoneve më lënë një përshtypje të veçantë. Pozicioni i tyre është jashtëzakonisht i vështirë, dhe fati i tyre është ai i një dëshmori sepse përballen me probleme të shumta administrative, diskriminim dhe dhunë. Mirëpo, sjellja e tyre e guximshme dhe mbijetesa në kushte të tilla tregon se populli serb ka forcën dhe qëndrueshmërinë e natyrshme për të kapërcyer të gjitha presionet. Është e rëndësishme të theksohet se Republika e Serbisë dhe lidershipi i saj shtetëror, i udhëhequr nga presidenti Aleksandar Vuçiq, nuk i kanë harruar dhe se që nga viti 2012 vëmendja dhe mbështetja e veçantë e Republikës së Serbisë i është drejtuar popullit serb që jeton në ato rajone.

A do t'i gëzojë organizata juaj humanitare të vegjlit në Kosovë për Krishtlindje?

natyrisht! Organizata jonë humanitare, si çdo vit, edhe këtë Krishtlindje do t'i gëzojë të vegjlit në Kosovë e Metohi. Si pjesë e Konvojës jubilar të 20-të të Krishtlindjeve, ne kemi përgatitur një kamion të plotë me rroba të reja, lodra dhe mjete shkollore. Kjo nuk është vetëm një dhuratë, por edhe një mesazh që ata nuk harrohen, se janë në mendimet dhe zemrat tona. Gëzimi i fëmijëve dhe buzëqeshjet e tyre janë shpërblimi më i madh për të gjitha përpjekjet tona. Në të njëjtën kohë po festojmë 20 vjetorin e ekzistencës së organizatës sonë humanitare Solidariteti për Kosovën, përmes së cilës kemi realizuar gjithsej 55 konvoje humanitare gjatë këtyre dy dekadave të ekzistencës. Më duhet të theksoj se misioni ynë nuk është vetëm humanitar, por edhe thellësisht moral për njerëzit që jetojnë atje. Pikërisht për këtë arsye dhjetë francezë do të udhëtojnë 2000 kilometra për të festuar Vitin e Ri dhe Krishtlindjet së bashku me serbët në enklavat në Kosovë dhe Metohi.

A paraqet kjo një mundësi për të dëgjuar të vërtetën për vuajtjet e serbëve?

Ne do t'i tregojmë historitë dhe dëshmitë e tyre për atë që kanë parë dhe përjetuar në konferenca dhe në media, sepse kjo është një nga mënyrat për të zbuluar të vërtetën për jetën në Kosovë dhe Metohi. Ky është misioni ynë i përbashkët - të sjellim shpresë dhe të tregojmë se ata nuk janë vetëm. Për mua, si dhe për shumë të tjerë, serbët në Kosovë dhe Metohi janë një frymëzim i vërtetë, sepse me forcën, këmbënguljen dhe vullnetin e palëkundur nuk dorëzohen as në momentet më të vështira. Ne do të jemi me ta për aq kohë sa ata kanë nevojë për ndihmën tonë! Ky përvjetor është vetëm një tjetër konfirmim i angazhimit tonë për të qenë me ta.