Ardhja e presidentit Xi në Beograd është një arsye e mirë që Perëndimi të rishqyrtojë veprimet e tij ndaj Serbisë
“Në momentin kur kërcënimet dhe shantazhet e reja vijnë nga Perëndimi për shkak të Kosovës dhe Republikës Serbe, ndërkohë që Gjermania dhe SHBA po përgatisin pranimin e Prishtinës në Këshillin e Evropës dhe po i damkosin serbët me akuza të rreme për gjenocid, presidenti i Kinës Xi Jinping, si lideri më me ndikim në botë për momentin, në Beograd tregon miqësinë më të madhe me Aleksandar Vuçiqin dhe popullin serb”
Përgatiti: Millosh Gariq
Ka kohë që një vizitë e një shtetari të huaj në Serbi ka shkaktuar po aq vëmendje dhe jehonë sa ardhja aktuale në Beograd e presidentit kinez Xi Jinping. Dhe për shumë arsye.
Vizita e Presidentit Xi është e një rëndësie historike për Serbinë dhe përfaqëson kurorën e një politike të suksesshme të udhëhequr nga presidenti Aleksandar Vuçiç, pajtohen shumë analistë, jo vetëm në Serbi.
Serbia është një nga vetëm tre vendet evropiane që pas pesë vitesh vendosi të vizitojë njeriu i parë i superfuqisë botërore, Republikës Popullore të Kinës. Vetëm ky fakt thotë shumë, sidomos po të shtosh se dy vendet e tjera janë Franca dhe Hungaria.
Rëndësia ekonomike e partneritetit strategjik të Serbisë me Kinën është e madhe, kjo do të diskutohet më vonë, por ardhja e presidentit kinez është mbi të gjitha një nxitje e vlefshme për Serbinë dhe i jep asaj hapësirë për manovrim për të qëndruar në politikën e saj sovrane. Është gjithashtu një mesazh për shumë njerëz në Perëndim se roli i Kinës është gjithnjë e më i rëndësishëm edhe në Ballkan.
Qëndrimi i presidentit Xi në Beograd, i dyti i tij që kur ishte në krye të Kinës, vjen në një moment të ndjeshëm, kur Serbia përballet me sulme të shumta nga vendet perëndimore ndaj interesave të saj kombëtare, si në lidhje me Kosovën ashtu edhe me rezolutën e OKB-së për Srebrenicën.
Deklaratat e sinqerta dhe emocionale miqësore të Presidentit Xi dhe Vuçiç, njoftimi për forcimin e mëtejshëm të partneritetit strategjik midis Kinës dhe Serbisë, si dhe pritja spektakolare e një delegacioni të madh kinez në Beograd, para mijëra qytetarëve të kryeqytetit serb, është e qartë se disa qendra politike në Perëndim dhe në rajon nuk do t'i pëlqejnë shumë.
Serbia ka një alternativë
Kina është një luftëtare e sinqertë kundër rendit botëror të bazuar në rregullat e pushtetit të mbrojtura nga Perëndimi, i cili shkel ligjin ndërkombëtar kudo që i përshtatet dhe viktima më e madhe e të cilit është populli serb.
Në këtë kuptim, çfarë mesazhesh dërgon ardhja e presidentit kinez në Beograd, këtu në Ballkan, por edhe BE-së dhe SHBA-së?
Politologu Ognjen Gogiq beson se vizita e Xi në Beograd është një arsye e mirë që Perëndimi të rishqyrtojë politikën dhe sjelljen e tij ndaj Serbisë.
“Kina nuk është ende në radarin e shumë njerëzve në lidhje me Serbinë, sepse Rusia konsiderohet si aleati kryesor i Serbisë, veçanërisht në bllokimin e njohjes së pavarësisë dhe shtetësisë së Kosovës. Megjithatë, Kina është gjithashtu shumë e qëndrueshme në këtë. Mbështetja e Pekinit zyrtar për Serbinë është shumë domethënëse në Kombet e Bashkuara, ku tani po përpiqen të miratojnë një rezolutë për gjenocidin, por ka ndikim edhe në Këshillin e Evropës, kur disa vende përpiqen ta bëjnë Prishtinën anëtare. Ardhja e presidentit Xi në Beograd nuk lidhet drejtpërdrejt me aktualitetin në Këshillin e Evropës, por mund të ketë një rëndësi në këtë drejtim. Është një mesazh mbështetjeje për Beogradin, një mesazh për vendet perëndimore, për të cilat Kina është shumë e rëndësishme si partnere”, shpjegon Gogiq për Kontekst
Vizita e Xi Jinping në Beograd, shton ai, mund t'u tregojë vendeve perëndimore me ndikim se Serbia ka një alternativë.
“Kjo do të thotë se nëse vendet perëndimore vazhdojnë ta largojnë Serbinë prej tyre, nëse vazhdojnë me lëvizjet aktuale, Serbia mund t'i drejtohet partnerëve të tjerë që e mirëpresin krahëhapur. Në këtë kuptim, kjo vizitë e presidentit kinez në Serbi, si një nga tre vendet e vetme që presidenti Xi viziton në Evropë, do të ketë rolin që disa vende perëndimore të mendojnë se çfarë është më e vlefshme për ta. A ka më shumë dëm apo përfitim anëtarësimi i Kosovës në Këshillin e Evropës? Kush është partneri i tyre më i rëndësishëm në Ballkan, Beogradi apo Prishtina? Nëse shtyjnë për anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës, mund ta largojnë Serbinë edhe më shumë prej tyre, e cila më pas do të kthehet më fuqishëm drejt Rusisë dhe Kinës dhe kjo nuk ia vlen për Perëndimin. Prandaj kjo vizitë e presidentit të Kinës ka një rëndësi të madhe për pozicionin ndërkombëtar të Serbisë”, tha Gogiq.
Historiani dhe analisti politik Ognjen Karanoviq thekson se presidenti kinez Xi Jinping po vjen në Serbi në një moment kompleks gjeopolitik dhe për këtë arsye qëndrimi i tij në Beograd është i një rëndësie të madhe.
“Në radhë të parë, për shkak se Kina përfaqëson një lojtar global, ajo është një fuqi e madhe globale dhe nga kjo pozitë përfaqëson gardianin e integritetit territorial dhe sovranitetit të Serbisë. Nga ana tjetër, Beogradi zyrtar, me mjeshtërinë e presidentit Vuçiq, i cili sot është një nga liderët më të respektuar botërorë, mund të jetë lidhja e atyre marrëdhënieve të ftohta, komplekse, të helmuara mes Evropës, Perëndimit politik dhe Republikës Popullore të Kinës. Nëse jo ndryshe, atëherë të paktën nga pikëpamja ekonomike”, thekson Karanoviq për Kontekst.
Ai shton se kjo vizitë paraqet një tjetër vulë miqësie mes Presidentit Vuçiq dhe Presidentit Xi, si dhe Serbisë dhe Kinës në tërësi.
“Presidenti Xi është dy ditë mysafir i presidentit Vuçiq, ndër të tjera, me rastin e shënimit të 25 vjetorit të bombardimit kriminal të Ambasadës Kineze gjatë agresionit të NATO-s kundër Serbisë. Nga ana tjetër, Republika Popullore e Kinës përfaqëson një mbështetje të madhe në luftën epike, titanike të Presidentit Aleksandar Vuçiq në nivel diplomatik dhe politik, veçanërisht në Kombet e Bashkuara, kur bëhet fjalë për përpjekjet e Aleksandar Vuçiqit për të mbrojtur provincën jugore serbe dhe Republikën Serbe, si dhe të gjithë popullin serb, nga përpjekjet e Perëndimit politik për të përfunduar, le të themi, punët në Kosovë e Metohi, të cilat i filluan me agresionin kriminal të NATO-s të vitit 1999. Nga ana tjetër, për të përfunduar punën e tyre të turpshme, punën e tyre monstruoze, ata besojnë se tani do të ishte vërtet politikisht korrekte të shënohej gjithë populli serb me vulën e gjenocidit. Dhe sigurisht, në këtë drejtim, mbështetja e Republikës Popullore të Kinës ka peshën e saj të madhe, rëndësinë e saj të madhe”, thekson Karanoviq.
Kosova dhe Tajvani
Serbia dhe Kina, shton ai, bashkërisht mbrojnë integritetin territorial të të dyja vendeve, kur është fjala për Kosovën dhe ishullin e Tajvanit, i cili është pjesë përbërëse e Republikës Popullore të Kinës.
"Nga ana tjetër, kjo vizitë do të jetë një, le të themi, një katalizator i madh për bashkëpunim të frytshëm ekonomik midis dy vendeve vërtet mike dhe partnere. Vitin e kaluar, shuma totale e shkëmbimit të mallrave mes dy vendeve i kaloi gjashtë miliardë euro. Këtë vit , do të jetë një miliard më shumë. Kompanitë me kapital kinez në Serbi, tre prej tyre, janë eksportuesit më të mëdhenj serbë, dhe si rrjedhim mbështetja më e madhe për buxhetin dhe financat publike të Serbisë. Kujtojmë se urimi kinez për Vitin e Ri Hënor të Presidentit Vuçiq u transmetua në televizionin shtetëror kinez në kohën kryesore. 100 milionë njerëz e ndoqën atë transmetim urimi, i cili përfaqëson një shfaqje të madhe nderimi dhe mirënjohjeje nga shteti kinez për Vuçiqin dhe Serbinë. Marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe Kinës janë në një kulm historik, gjë e cila konfirmohet nga Marrëveshja e Tregtisë së Lirë e nënshkruar së fundmi, e cila është një privilegj i rrallë që kinezët ua japin disa vendeve më të vogla në botë”, theksoi Karanoviq.
Ai thekson se largësia gjeografike nuk është pengesë për lidhjet më të ngushta ndërmjet Serbisë dhe Kinës.
“Serbia përfaqëson një lidhje midis Kinës dhe Evropës, gjë që u konfirmua edhe në takimin e vitit të kaluar midis Presidentit Vuçiç dhe Xi Jinping si pjesë e Forumit të tretë Brez dhe Rrugë në Pekin. Dhe vërtet, sado larg të jetë Evropa nga Kina, Serbia është aq afër Kinës dhe Kina me Serbinë. Prandaj mund ta kuptojmë këtë panik në mediat rajonale, në Federatën e Bosnjë-Hercegovinës, në Kosovë, në Kroaci, madje edhe në Perëndimin politik, të cilat tani po e drejtojnë gishtin drejt politikës sovraniste të presidentit Vuçiq. Nga ana tjetër, ata duan të zhvillojnë edhe bashkëpunimin ekonomik me Kinën. Evropa e dëshiron, por në mënyrë të pandershme, sepse i shqetëson që edhe Kina përfiton prej saj”, përfundon Karanoviq.


komentet