A është ky plani franko-gjerman?

Ka diçka thellësisht tragjike në atë që bëri ambasadori francez në Prishtinë, kur urdhëroi që guri i varrit kushtuar ushtarëve të rënë serbë në luftërat Ballkanike dhe të Parë Botërore të zhvendoset në varrezat e Dragodanit, dhe jo vetëm në kuptimin e fyerjes së miqve francezë dhe aleatëve të serbëve, por më shumë në atë heqje dorë nga kultura e vet dhe nga modeli evropian i qytetërimit.

Shkruan: Millosh Gariq

Këto ditë, me të drejtë shumë po shtrojnë pyetjen se si mund të ndodhte një veprim i tillë (i pa)menduar. Kur shikon të gjithë pas gjithçkaje që është thënë ndërkohë, një nga përfundimet kryesore është se ky vetëlëndim i francezëve është pasqyrim i një situate shumë më të rëndë, një disfatë shpirtërore dhe morale në të cilën Evropa ka fundosur në dekadat e fundit, të cilat nuk mund të riparohen nga të gjitha ato miliarda të korporatave të fituara në tregjet e aksioneve.

A po përpiqet Evropa të gjejë identitetin e saj të humbur prej kohësh duke rrëmuar varrezat e të tjerëve në Ballkan, apo është thjesht një zakon i asaj Europe që shkatërron dhe plaçkit në kërkim të “gralit të shenjtë”.

Unë preferoj të besoj në Evropën e Shekspirit, Leonardos, Njutnit, Mozartit, Kantit, Kamysë dhe Sartrit, në atë Evropë të vjetër, e cila për pesë shekujt e mëparshëm ishte pa konkurrencë lideri i gjithë botës. Pse nuk është kështu sot? Cilat janë shkaqet e rënies evropiane?

Deri para pak ditësh ishte e vrazhdë të mendohej edhe një situatë në të cilën një ambasador i huaj në cilindo qytet do të kërkonte që në varrezat lokale të zhvendoseshin shenjat e varreve që kanë qenë prej dekadash, sepse po e shqetësojnë për të bërë foto. E më pas, javën e kaluar, gjatë përkujtimit të përfundimit të Luftës së Parë Botërore, përfaqësuesit zyrtarë të Francës dhe Gjermanisë në Prishtinë vendosën të tregojnë të kundërtën. Dhe ne pamë, është e mundur.

Ceremonia e përbashkët franko-gjermane për shënimin e Ditës së Armëpushimit, u mbajt një ditë më parë para eshtrave të ushtarëve serbë të varrosur në Prishtinë, të cilët vdiqën në atë konflikt të përgjakshëm në anën e fuqive fitimtare, ndër të cilët ishin paraardhësit e ambasadorit Olivier Gueraud, kjo tregoi se sa e turpshme mund të jetë të ikësh nga të vërtetat dhe sa rrezik sjell rishkrimi dhe falsifikimi i historisë.

U hapën disa pyetje që flasin shumë për gjendjen shumë të keqe të botës së sotme, ku konceptet e së mirës dhe së keqes janë ngatërruar plotësisht. Liria, guximi, sakrifica, dinjiteti, mbrojtja e atdheut, drejtësia. Fitore në luftën për ato vlera. A është e mundur që nuk ka më rëndësi për askënd? Çfarë ndodhi ndërkohë? Sot, pas më shumë se 100 vjetësh dhe të gjitha tmerreve që kanë ndodhur ndërkohë, ky armëpushim i lirë në Evropë është arritja më e rëndësishme, por pse ambasadori francez po merr pjesë në poshtërimin e kombit të tij?

Këmbëngulja që në emër të qëllimeve të reja, "më të larta", viktima dhe xhelati, pushtuesi dhe mbrojtësi, fituesi dhe i munduri, të hidheshin në të njëjtin "kosh", duke anuluar kështu fakte të pakundërshtueshme historike, çoi në Fakti që Perëndimi nuk ka më koordinata të qarta në të cilat lëviz, të paktën ato morale.

Liria e fituar me mundim e Evropës sot ngjan gjithnjë e më shumë si një "reklamë akulloresh" shumëngjyrëshe, rolet janë të ndara dhe secili luan të vetën, kështu që aktorët kryesorë - francezët dhe gjermanët - nuk duan të lënë një gur varri të shqetësojë gjithë historia. Dhe meqë monumenti është serb, aq më keq për të.

Këtu vini në një dilemë logjike. Pse duhej të përkujtonin një datë që gjithsesi nuk do të thotë për shqiptarët e Kosovës, e as për gjermanët nuk do të thotë asgjë, sepse do të preferonin ta fshinin nga kujtesa kolektive e planetit. Mund të ishte organizuar në ambasadën franceze ose në monumentin William Walker, nëse nuk do të kishte alternativa më të mira.

Garda e nderit e shqiptarëve të Kosovës nga FSK vitin e kaluar në të njëjtin vend dhe me të njëjtin rast mbajti gardë nderi për luftëtarët serbë dhe francezë dhe më pas pati një furtunë të madhe në mediat e Prishtinës. Këtë 11 nëntor, ambasadorët gjetën një zgjidhje solomonike për të kënaqur ata që nuk i pëlqejnë faktet historike. Ballafaqimi me varret serbe, që deri më tani ishte karakteristikë e ekstremistëve anonimë në mbarë Kosovën, ditë më parë është bërë politikë zyrtare e autoriteteve në Prishtinë, e cila për t'i bërë gjërat edhe më keq, ka mbështetjen e ambasadorëve të vendeve kyçe evropiane.

A shpjegon ambasadori Gero se serbët në Kosovë nuk mund të jenë as pronarë të varreve të tyre? A është ky plani franko-gjerman?

A janë serbët fajtorë sepse në gjithë Kosovën nuk ka shenja të pjesëmarrjes së shqiptarëve në Luftën e Madhe dhe se nuk kanë mbetur gjurmë të vlefshme qytetërimi nga historia shqiptare? Si quhen fronti shqiptar Cer, Kolubara, Korfuzi, Vido, Selaniku?

Këto janë pyetje të vështira dhe të pakëndshme, të cilave zoti Gero dhe Rode duan t'u përgjigjen duke ndryshuar perceptimin e realitetit.

Dhe për këtë duhet kujtuar me këtë rast se serbët, duke u mbrojtur në Luftën e Madhe, me çmimin më të rëndë të jetës njerëzore, me heroizmin e tyre mundën ata që donin t'i nënshtrojnë dhe copëtojnë dhe nuk pati armëpushim me Austriakët, gjermanët apo bullgarët. Ishte një fitore heroike.

Shpëlarja e trurit, megjithatë, ka kohë që vazhdon dhe vazhdimisht krijohet konfuzion i plotë në mënyra të ndryshme, duke krijuar mundësinë e imponimit të “vlerave” të reja dhe “të vërtetave” të reja. Serbët, megjithatë, nuk lejojnë demoralizimin e imponuar, i cili godet në qendër të ekuilibrit të një kombi, dhe përmes humbjes së shpirtit dhe energjisë luftarake, rrezikon të çojë në destabilizimin dhe shkatërrimin e njeriut, shoqërisë dhe shtetit.

Sa herë në njëzet vjetët e fundit nga adresa të ndryshme, të huaja dhe vendase, është shqiptuar fjalia se serbët duhet ta pranojnë realitetin dhe se Kosova është e “humbur”, sipas disa planeve është dashur të bëhet. punë shumë kohë më parë, por realiteti serb është material pak më i vështirë.

Prandaj është e rëndësishme që lapidari i heronjve të rënë serbë nga Lufta e Parë Botërore, i varrosur në Prishtinë, të mbetet aty ku ka qenë gjithë këto vite. Për të ruajtur kujtesën dhe për të ndriçuar rrugën përpara. Sepse, siç tha poeti, "lulet do të rriten në varreza për një brez të gjatë".