Java e madhe në Nju Jork: Çështja e Kosovës dhe Metohisë në OKB

Shkruan për Kosovo online: Zheljko Shajn, korrespondent special nga Nju Jorku

Ndërsa po bëhen përgatitjet për fillimin e Javës së Shenjtë në selinë e Kombeve të Bashkuara, Serbia po vjen në Nju Jork me një çështje që për të nuk është vetëm pjesë e axhendës së politikës së jashtme, por një nga çështjet kryesore shtetërore - Kosova dhe Metohia. Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, do të marrë pjesë në punimet e sesionit të 81-të të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së nesër, dhe do të shfaqet në podium më 23 shtator, si folësi i pestë.

Në sallën e Asamblesë së Përgjithshme, përpara flamujve të 193 shteteve anëtare, ndër të cilët do të valëvitet flamuri i Republikës së Serbisë, Vuçiç do të flasë për pozicionin e Serbisë, të drejtën ndërkombëtare dhe Kartën e OKB-së, por veçanërisht për sigurinë dhe pozicionin e popullit serb në Kosovë dhe Metohi.

Kështu, Kosova dhe Metohia përsëri dalin para publikut më të gjerë ndërkombëtar, pikërisht në vendin ku Serbia këmbëngul që statusi i krahinës duhet të diskutohet brenda kornizës së së drejtës ndërkombëtare dhe Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Për Beogradin, kjo rezolutë mbetet një kornizë e rëndësishme ligjore ndërkombëtare, dhe pyetja është se deri në çfarë mase, në marrëdhëniet e ndryshuara në botë, parimi i Kartës së OKB-së do të fitojë përsëri peshë në zgjidhjen e çështjeve të hapura.

Vuçiq vjen në Nju Jork në një kohë kur marrëdhëniet ndërkombëtare po kalojnë një riorganizim të madh. Presidenti i sesionit të 81-të të Asamblesë së Përgjithshme, Kalilur Rahman, e shënoi presidencën e tij si një periudhë besimi të ripërtërirë në multilateralizëm, me një përpjekje që Kombet e Bashkuara t'u përgjigjen sfidave të një bote që ndryshon me shpejtësi.

Në një atmosferë të tillë, aktiviteti diplomatik i presidentit serb zë një vend të veçantë. Bisedime të shumta dypalëshe e presin atë në margjinat e sesionit, përfshirë, siç u njoftua, një takim me Presidentin e SHBA-së Donald Trump dhe një bisedë me Ministrin e Jashtëm rus Sergey Lavrov.

Këto takime i japin peshë shtesë temës së Kosovës dhe Metohisë. Serbia është në kontakt të drejtpërdrejtë me qendra të ndryshme të politikës botërore në një kohë kur çështjet e rendit të ardhshëm ndërkombëtar po rihapen. Aktiviteti diplomatik i Vuçiçit do të synojë, pra, ruajtjen e mbështetjes për qëndrimin shtetëror të Serbisë për Kosovën dhe Metohinë, por edhe përpjekjet për ta mbajtur çështjen e krahinës brenda kornizës së Kombeve të Bashkuara dhe të drejtës ndërkombëtare.

Në të njëjtën kohë, një tjetër pamje e madhe diplomatike po vjen nga Uashingtoni. Donald Trump, pas aktiviteteve të tij në Nju Jork, po shkon në Uashington, ku do të takohet me Presidentin kinez Xi Jinping. Xi nuk do të flasë në Asamblenë e Përgjithshme, por Kina do të përfaqësohet nga Zëvendëspresidenti Han Zheng, ndërsa Rusia do të përfaqësohet nga Ministri i Jashtëm Sergei Lavrov.

Është e rëndësishme për Serbinë që në një moment të tillë, të hapet hapësirë ​​për bisedime me palë të ndryshme. Vuçiq vjen në Nju Jork jo vetëm për të folur, por edhe për të folur. Dhe për Beogradin, është thelbësore që në ato diskutime çështja e Kosovës dhe Metohisë të mbetet e lidhur me të drejtën ndërkombëtare, Rezolutën 1244 dhe Kartën e OKB-së.

Kjo është edhe pamja më e gjerë e Javës së Shenjtë të këtij viti. Bota qëndron përpara 193 flamujve, por pas tyre nuk janë vetëm shtete, por edhe vizione të ndryshme të rendit të ardhshëm. Disa këmbëngulin në rivendosjen e multilateralizmit, të tjerë në reformimin e institucioneve ndërkombëtare dhe të tjerë në rolin më të madh të qendrave të reja të pushtetit.

Në këtë tablo, Serbia përpiqet të ruajë politikën e saj shtetërore dhe të mbajë kornizën ligjore ndërkombëtare për Kosovën dhe Metohinë, të cilën e konsideron vendimtare për pozicionin e saj.

Qëndrimi i Vuçiqit në Nju Jork do të jetë i rëndësishëm për shkak të asaj që do të thuhet në foltore dhe asaj që do të ndodhë pas saj. Sepse bisedat që më vonë përcaktojnë rrjedhën e politikës botërore shpesh fillojnë në korridoret e OKB-së.

Dhe midis çështjeve që Serbia sjell në ato bisedime, Kosova dhe Metohia mbetet një nga më të rëndësishmet - një çështje rreth së cilës Beogradi këmbëngul se e ardhmja nuk mund të përcaktohet vetëm nga balanca aktuale e pushtetit politik, por edhe nga rregullat e së drejtës ndërkombëtare.

Për Serbinë, seanca e 81-të e Asamblesë së Përgjithshme nuk është thjesht një tjetër takim vjetor i liderëve botëroë. Është një mundësi e re për të që të konfirmojë pikëpamjet e tij mbi Kosovën dhe Metohinë para bashkësisë ndërkombëtare dhe, në një kohë të riorganizimit të madh të botës, të kërkojë hapësirë ​​për ruajtjen e tyre.