Serbia në Forumin Ndërkombëtar "Brezi dhe Rruga", një urë lidhëse midis Evropës dhe Azisë

Shkruan për Kosovo online: Zhelko Shajn, korrespondent special i Politikës nga Shkupi

Forumi i tretë strategjik ndërkombëtar "Brezi dhe Rruga" u mbajt më 17 dhe 18 tetor në Pekin, ku presidenti serb Aleksandar Vuçiq dhe një delegacion i Qeverisë së Serbisë morën pjesë në mesin e zyrtarëve nga më shumë se 130 vende dhe 30 organizata ndërkombëtare dhe ku u nënshkrua një marrëveshje bashkëpunimi me Kinën që forcon perspektivat ekonomike të Serbisë, por edhe dëshmon forcimin e autoritetit të saj në mesin e vendet e botës.

Rrugës nga Beogradi në Tiranë, ku u mbajt Samiti i Marrëveshjes së Brukselit dhe më pas në Pekin, ku mori pjesë në Forumin Strategjik Ndërkombëtar “Brezi dhe Rruga”, Serbia ka ndërtuar një vend të rëndësishëm në tavolinën e bisedimeve dhe ka forcuar perspektivat ekonomike mes Evropës dhe Azisë, duke u pozicionuar për të disatën herë si një urë lidhëse mes këtyre dy kontinenteve.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka takuar në Pekin presidentin e Kinës, Xi Jinping dhe në praninë e tyre është nënshkruar Marrëveshja e Tregtisë së Lirë ndërmjet Serbisë, një vend ballkanik me vetëm gjashtë milionë banorë, dhe Kinës, e cila, me Indinë, përbën gjysmën e racës njerëzore. Kjo kontratë do të ketë një rëndësi antologjike pikërisht për pavarësinë ekonomike të Serbisë, e cila, sipas njoftimeve zyrtare, do të mund të importojë lëndë të parë nga Kina me “tarifa doganore dukshëm më të ulëta”, por edhe të eksportojë produktet e saj në vendin më të populluar në botë.

Synimi strategjik i vendeve të Ballkanit Perëndimor, përfshirë edhe Serbinë, mbetet hyrja në Bashkimin Evropian, por ndërkohë që politika europianoperëndimore po “nguron” për pranimin e tyre, duke gjetur kushte të reja që duhen plotësuar, Aleksandar Vuçiq ndërton prosperitetin e vendit të tij dhe qytetarëve të tij duke forcuar miqësitë dhe bashkëpunimin ekonomik me Kinën, por edhe në kuadër të nismës "Ballkani i Hapur", e cila ka dëshmuar avantazhet e saj si në aspektin e arritjeve ekonomike ashtu edhe në ruajtjen e paqes në Ballkan.

Ndërkohë që Bashkimi Evropian dështoi në mënyrë të përsëritur vendet e Ballkanit Perëndimor, në radhë të parë popujt me origjinë sllave (le të marrim parasysh fatin e Marrëveshjes së Prespës, Iniciativës së Berlinit dhe Marrëveshjeve të Minskut), Kina ka shfaqur një interes pragmatik që është gjithashtu të realizuara në territoret e vendeve ku jetojnë popujt sllavë.

Nuk hyjmë në thelbin se përse politika e Evropës Perëndimore nuk pajtohet me ideologjinë komuniste, e cila ka trajtim të barabartë për të gjitha vendet që përmes ekonomisë forcojnë një politikë të shëndetshme dhe paqësore të paqes në botë, e cila është edhe baza. të Kartës së OKB-së, dhe themeluesit e së cilës, përveç Kinës, janë edhe vendet që bombarduan në mënyrë të paligjshme RF Jugosllavinë.

Forumi Strategjik Ndërkombëtar “Brezi  dhe Rruga” dhe Procesi i Berlinit kanë lindur afërsisht në të njëjtën kohë, por ndryshe nga politika hipokrite evropiane, nga e cila vendet e Ballkanit Perëndimor janë djegur shumë herë. Kina udhëhiqet nga një politikë e qëndrueshme pragmatike e bazuar në durim dhe arsye dhe, si e tillë, vepron ndaj Zonjës së Vjetër, ku Ballkani Perëndimor zë një vend të veçantë, dhe ndërton një marrëdhënie veçanërisht miqësore me Serbinë. Natyrisht për këtë është përgjegjëse edhe politika miqësore e RSF Jugosllavisë me Pekinin dhe Nju Delhin, si nëpërmjet politikës komuniste, ashtu edhe përmes politikës së paangazhuar, e cila ruajti ekuilibrin e paqes në botë. Gjithashtu, Kina respekton vlerat tradicionale të Serbisë, vendi me bombardimin e të cilit goditi një objekt diplomatik kinez, kur u vranë shtetasit e saj që ishin në shërbimin diplomatik të këtij vendi mik.

Kina, si një anëtare e përhershme e OKB-së me të drejtën e vetos, theksoi me këtë samit se të gjitha marrëveshjet dypalëshe dhe shumëpalëshe duhet të bazohen në të drejtën ndërkombëtare publike dhe në respektimin e integritetit territorial dhe sovranitetit, të cilat Bashkimi Evropian i respekton në mënyrë selektive. Avantazhi i Kinës ndaj Evropës Perëndimore është se nuk ka rivalë në planin ekonomik dhe as politik. Serbia ka gjithashtu një marrëdhënie të lakmueshme me Indinë, krahasuar me shumë vende perëndimore që nuk respektojnë integritetin territorial dhe sovranitetin e Serbisë, përfshirë Gjermaninë.
Politika e Evropës Perëndimore në mënyrë hegjemoniste ndau një pjesë të Serbisë, dhe po kështu përpiqet të ngulmojë në politikën neokolonialiste ndaj Serbisë, në të cilën, mbi të gjitha, Gjermania kryeson.

Por, duke parë se ku po lundron blloku ekonomik nën presionin politik, Gjermania u zgjua nga gjumi dhe me Sholcin në krye ringjalli procesin e Berlinit dhe atë përmes Tiranës, që nuk është rastësi. Kryeministri i Shqipërisë Rama priti Samitin, duke marrë një rol drejtues për të nisur rigjallërimin e integrimit ekonomik të tregjeve të vendeve të Europës Perëndimore. Kujtojmë se Rama dhe Vuçiq arritën marrëdhënie historike miqësore mes Shqipërisë dhe Serbisë përmes “Ballkanit të Hapur”, dhe Samiti i Tiranës vërtetoi se aspiratat e “Ballkanit të Hapur” dhe rezultatet e kësaj nisme janë saktësisht të njëjta me ato të insistuara nga Nisma e Berlinit.

Megjithatë, nuk mund të anashkalojmë faktin se Iniciativa e Berlinit është një iniciativë e qeverisë rajonale e nisur nga ish-kancelarja gjermane Angela Merkel, dhe “Ballkani i Hapur” është një projekt rajonal i presidentit serb Vuçiq, kryeministrit shqiptar Rama dhe ish-kryeministrit maqedonas Zaev, rolin e të cilit e mori kryeministri aktual Kovaçevski, si dhe se “Ballkani i Hapur” forcoi shtyllat e paqes në këto rajone, ndërsa Gjermania dhe anëtarët e Iniciativës së Berlinit u fokusuan pikërisht në përgatitjen e Ukrainës për luftë me Rusinë.

Orientimi drejt paqes, i cili duhet të ndiqet me çdo kusht, nga i cili Serbia nuk ka hequr dorë kurrë, më në fund, Gjermania u pajtua me të duke aktivizuar procesin e saj dhe duke e vendosur atë në terminologji pikërisht në të njëjtën kohë kur Pekini ndau mbështetje të konsiderueshme financiare për projektet në Serbi, veçanërisht për projektet infrastrukturore që lidhin vendet e Bashkimit Evropian.
Prandaj, Serbia e tregoi orientimin e saj drejt integrimit evropian edhe në Pekin, duke hedhur poshtë implikimet hegjemoniste dhe duke theksuar se bisedimet paqësore janë e vetmja rrugë drejt integrimit evropian si për Serbinë ashtu edhe për vendet e tjera nga ish-Jugosllavia, së bashku me Shqipërinë.

Përfunduan me sukses si Samiti i Procesit të Berlinit në Tiranë, ashtu edhe Forumi i Tretë Strategjik Ndërkombëtar "Brezi dhe Rruga" në Pekin. Megjithatë, duhet pasur kujdes ndaj politikës evropiane dhe lindjes së një lëvizjeje të re hipokrite që mund të zhgënjejë vendet e Ballkanit Perëndimor, të cilat janë ende unike në rrugën e tyre ndaj këtij komuniteti europian.