Gogiq: Nuk ka gjasa që përfaqësuesit e BE-së dhe Quint-it të ndalojnë dialogun, as presionet nuk kanë dhënë rezultat deri tani

Politologu Ognjen Gogiq beson se nuk ka gjasa që përfaqësuesit e BE-së dhe vendeve të Quint-it që nesër do të vijnë në Beograd dhe Prishtinë, do të mund ta zhbllokojnë dialogun dhe inkurajojnë palët që të zbatojnë zotimet e tyre, duke theksuar se vizitat dhe presionet e tyre të mëparshme nuk kanë dhënë rezultat.

Gogiq për Kosovo online kujton se “pesëshja e madhe” erdhën në rajon, pra në Beograd dhe Prishtinë në fillim të vitit dhe se edhe atëherë flitej për një marrëveshje dhe se ishin kërcënuar disa sanksione dhe masa të ashpra ndaj Serbisë dhe Kosova nëse nuk e pranon dhe zbaton dokumentin.

Përfaqësuesi special i BE-së për dialogun Miroslav Lajçak, i dërguari amerikan për Ballkanin Perëndimor Gabriel Eskobar, si dhe përfaqësuesit e liderëve të Francës, Gjermanisë dhe Italisë - Emanuel Bon, Jens Pletner dhe Francesko Talo - po vijnë në Beograd dhe Prishtinë.
Gogiq thotë se ardhja e përfaqësuesve të tjerë së bashku me Lajçakun është një sinjal se Quint-i qëndron pas punës së tij.

“Megjithatë, ata tashmë kanë ardhur me Lajçakun dhe kjo nuk ka sjellë rezultate. Në këto rrethana globale, me shpërthimin e luftës në Izrael, ka kërcënime shumë më të mëdha për sigurinë e Evropës sesa situata në Kosovë, kështu që nëse emërimi i tyre apo fakti që ata shfaqen si vokale mbështetëse të Lajçakut nuk dha rezultat në janar, sigurisht që nuk do të jepte as në tetor”, përfundon Gogiq.

"Kjo tingëllon si një riprodhim, si një film që e kemi parë më parë, por problemi është se ne të gjithë duket se e harrojmë atë. Ndërkohë, pas asaj vizite të 'pesëshës së madhe', ka pasur një propozim franko-gjerman, i cili më vonë u quajt propozim evropian, i cili u pranua në njëfarë forme, por asgjë nuk u realizua prej tij", thekson Gogiq.

Siç shton ai, pas vizitës së tyre në fillim të vitit, jo vetëm që nuk u zbatua marrëveshja që ata atëherë kërkuan të pranohej, por u rrëzua edhe marrëveshja e mëparshme, dhe ajo është Marrëveshja e Brukselit e vitit 2013, kështu që mund të thuhet se ka qenë edhe marrëveshje të mëparshme.

"Kjo tregon se cila është shtrirja e tyre e vërtetë diplomatike. Nëse ata do të kishin fuqinë dhe forcën reale për të detyruar, shtrënguar ose inkurajuar palët për të zbatuar angazhimet e tyre, ata do ta kishin bërë tashmë. Kjo tregon se ata nuk kanë “as karrotën, as shkopin” as për Beogradin, as për Prishtinën. Nisma e re tregon dobësi, pra se nuk dinë ta menaxhojnë këtë situatë sepse po bëjnë të njëjtën gjë dhe presin një përfundim tjetër”, thekson bashkëbiseduesi ynë.

Gogiq beson se nëse do të vinte me të vërtetë këmbëngulja për një marrëveshje të re, kjo vetëm do të krijonte më shumë konfuzion sepse, siç thotë ai, nuk do të ishte më e qartë për askënd se çfarë është autoritative, cilat janë marrëveshjet, çfarë është e vlefshme - nëse Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të OKB-së, Marrëveshja e Brukselit apo marrëveshjet e këtij viti nga Brukseli dhe Ohri.

Vetëm do të shtohej një nivel i ri i detyrimeve, thotë Gogiq, duke treguar se askujt nuk do ta ketë më të qartë se çfarë është e vlefshme dhe të gjithë do të mund të zgjedhin atë që i përshtatet.

“Është këmbëngulja për marrëveshjet kur nuk është koha e duhur që çoi në këtë situate”, tha Gogiq, i cili beson se momenti nuk është i pjekur për asnjë marrëveshje.

Konkretisht, siç shprehet ai, Prishtina nuk dëshiron asnjë marrëveshje në lidhje me Bashkësinë e Komunave Serbe, Beogradi nuk dëshiron të hyjë në asnjë marrëveshje që do të çonte në njohjen e pavarësisë së Kosovës nga mosnjohësit nga BE dhe NATO, që, thotë ai, ishte qëllimi i Marrëveshja e Ohrit - t'i mundësohet Kosovës njohjen e pesë vendeve që nuk i njohin nga BE dhe mundësisht të bëhen pjesë e NATO-s, gjë që është e papranueshme për Serbinë.

“Këmbënguljes për marrëveshje palët iu përgjigjën me krizë. Ky detyrim i marrëveshjeve, që i duhen më shumë BE-së sesa palëve, çon në radikalizimin e situatës në terren. Gjëja më e mirë që ata mund të bënin është të heqin dorë nga këmbëngulja për çdo marrëveshje dhe ta lënë këtë gjë në pritje për një kohë”, thotë Gogiq.

I pyetur nëse mund të priten presione shtesë ndaj Serbisë, por edhe ndaj Kosovës, Gogiq thotë se për presione flitet që nga fillimi i vitit, që nga janari kur erdhi “pesëshja”, por ai presion nuk dha fryte.

"Dikush mund të pyesë nëse ai presion ishte i vërtetë apo ndoshta një bllof, dhe tani ata janë serioz. Mendoj se historia për presionet është një metodë e vjetëruar që nuk jep rezultate dhe më tepër çon në kundër-efekte. Mendoj se Beogradi pritet të tregojë bashkëpunim kur është fjala për zbardhjen e fakteve lidhur me ngjarjen në Banjskë, se para së gjithash zhvillohet procedura kundër Millan Radoiçiqit si i dyshuar për krime të ndryshme, dhe mendoj se përderisa Serbia është konstruktive në këtë drejtim, do të kursehet nga presionet shtesë”, thotë ai.

Ai shton se kjo krizë në Kosovë ka lindur pas zgjedhjeve të mbajtura në prill, të cilat u bojkotuan nga serbët.

“Nëse do të kishin mundësi të bënin presion ndaj kujtdo, do të kishin parashikuar se ato zgjedhje do të ishin pjesë e Marrëveshjes së Ohrit. Asnjëherë nuk e kisha të qartë se si ishte e mundur të pranohej ajo udhërrëfyese në Ohër, pa qenë qëllimi i saj zgjedhjet. Dhe më pas, në fakt, Lajçak dhe Zhozep Borel pranuan se nuk kishin asnjë mënyrë për t'i siguruar. Kjo tregon se presioni është një shifër retorike më shumë sesa reale, dhe nëse ekziston, jep kundërefekte nga ajo që është dashur të arrihet me ato presione”, thekson Gogiq.