Analistët: Krahasimi i Krimesë dhe i Kosovës ka kuptim kur çështja e integritetit territorial relativizohet në botë

Krahasimi midis Krimesë dhe Kosovës që bëri Presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq në bisedimet me zyrtarët perëndimorë ka kuptim sepse BE po përgatitet për pranimin e Ukrainës dhe Moldavisë brenda të gjithë kufijve të tyre, pavarësisht faktit se ato nuk e kontrollojnë Krimenë dhe Donbasin, pra Transnistrinë, thonë analistët.

Vuçiq tha se, "kur bisedon me francezët, gjermanët dhe të tjerët, ata gjithmonë i thonë të njëjtën fjali në lidhje me Kosovën: 'Aleksandër, pse ende po shikon të kaluarën? Kthehu nga e ardhmja'", dhe shtoi se më pas i pyet ata: "A jeni gati të shkoni në Ukrainë dhe t'i thuash mikut tim Volodymyr Zelensky: 'Dëgjo, mos mendo për të kaluarën, ajo që ndodhi me Krimenë në vitin 2014 ndodhi, por kujt i intereson?"

Diplomati Zoran Milivojeviq tha për Blic se krahasimi i Kosovës dhe Krimesë ka kuptim nëse mbani mend se "aktualisht, çështja e integritetit territorial po relativizohet në botë, duke filluar me Donald Trump dhe Groenlandën".

"Në rrethana të tilla, është absolutisht e përshtatshme të kujtojmë rastin tonë të Kosovës dhe Metohisë, ku integriteti territorial i Serbisë shkelet përtej të gjitha standardeve dhe normave të së drejtës ndërkombëtare. Vuçiq krahasoi Kosovën dhe Metohinë me Krimenë, dhe ai mund të kishte marrë shembullin e Qipros veriore, veçanërisht pasi disa ditë më parë i gjithë samiti i BE-së ishte në Qipro, të cilën BE e njeh brenda kufijve të njohur ndërkombëtarisht, edhe pse nuk kontrollon një të tretën ose pothuajse gjysmën e territorit", thotë Milivojeviq.

Siç thotë ai, Vuçiq mori shembullin e Krimesë sepse BE po inicion pranimin e Ukrainës në BE.

"BE dëshiron të marrë Ukrainën me të gjithë territorin e saj dhe brenda kufijve të njohur ndërkombëtarisht, megjithëse pyetja e madhe është nëse Ukraina do të kthejë pjesë të territorit pas luftës me Rusinë. Sidomos Krimenë, të cilën Rusia e përvetësoi praktikisht pa u qëlluar asnjë plumb", analizon Milivojeviq.

Ai shton se situata është e ngjashme me Moldavinë.

"BE-ja gjithashtu dëshiron ta pranojë Moldavinë brenda kufijve të njohur ndërkombëtarisht, edhe pse ai vend nuk e kontrollon pjesën lindore, pra Transnistrinë. E njëjta gjë vlen edhe për Gjeorgjinë, e cila praktikisht nuk ka pushtet në Abkhazi dhe Osetinë e Veriut. Prandaj, në Bruksel, askush nuk e ngre çështjen e integritetit territorial të Qipros, Ukrainës, Moldavisë ose Gjeorgjisë. Qiproja është një shembull drastik i standardeve të dyfishta të BE-së, pasi ky vend ka qenë në BE për dekada. Është çështje parimore", thotë Milivojeviq.

Sipas tij, Serbia duhet të na kujtojë rastin e Kosovës sepse e drejta ndërkombëtare po fiton përsëri peshë në kontekstin e luftës në Ukrainë dhe Lindjen e Mesme, pavarësisht faktit se askush nuk e respekton atë për momentin, sepse kur të mbarojnë luftërat, dikush do të duhet t'i referohet "të drejtës ndërkombëtare". Përveç kësaj, ai pohon se Serbia i dërgon kështu një mesazh BE-së se rasti i Kosovës duhet të trajtohet njësoj si Qiproja, Ukraina dhe Moldavia.

Historiani Milovan Pisari vlerësoi si i ftuar në emisionin "Jutro na Blic" në Blic TV se në rastin e Kosovës dhe Krimesë "po konfirmohet rregulli që ka ekzistuar që nga ekzistenca e së drejtës ndërkombëtare".

"Dhe kjo është se fuqitë e mëdha gjithmonë vendosin se çfarë do të bëjnë dhe cila do të jetë e ardhmja e vendeve të tjera. E kemi parë këtë, është diçka që ndodh vazhdimisht, veçanërisht në shekullin e 20-të. E pamë këtë pas Luftës së Parë Botërore, pas Luftës së Dytë Botërore. Në fund të fundit, fuqitë e mëdha që fituan Luftën e Dytë Botërore ulen edhe në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara. Pra, do të thoja se ajo që po ndodh tani dhe ajo që po bën Presidenti Vuçiq është një gjë shumë pragmatike", deklaroi Pisari.

Siç tha ai, de facto kjo është ajo që po ndodh.

"Krimea de facto i ka përkitur Rusisë për 12 vjet, ashtu siç funksionon de facto Kosova, në fakt, si një vend i pavarur. Kjo është de facto, kjo është situata në terren. Një gjë tjetër janë, sigurisht, dëshirat dhe ambiciet politike, por kjo është ajo që po ndodh në terren. Ka situata të tjera, situata shumë të ngjashme, sepse për shembull ekziston një situatë në Moldavi ku, që nga viti 1992, ekziston një pjesë lindore e atij vendi që funksionon plotësisht në mënyrë të pavarur nga pjesa tjetër, domethënë nga shumica e Moldavisë. Këto janë situata që po ndodhin në terren dhe për të cilat nuk ka zgjidhje të tjera pragmatike. Pra, në këtë kuptim, mendoj se krahasimi i situatës në Krime me atë që ndodhi në Kosovë është i përshtatshëm sepse ka ngjashmëri", tha Pisari.

Ai shton se ngjashmëria në këto dy raste është se "fuqitë e mëdha vendosën se çfarë do të ndodhë në ato territore".

"Amerika, NATO, ato fuqi të mëdha perëndimore kanë vendosur se çfarë do të ndodhë në Kosovë, dhe Rusia, nga ana tjetër, ka vendosur se çfarë do të ndodhë në Krime. Situata është më e ndërlikuar sepse ka të bëjë edhe me Donbasin, kur bëhet fjalë për Ukrainën, por kam frikë se edhe në atë rast nuk do të ketë kthim të këtyre territoreve në Ukrainë, por situata në terren thjesht do të konfirmohet. Pyetja është, sigurisht, se sa larg do të shkojë Rusia, cilat janë ambiciet realiste të Rusisë. Por kaq. Fuqia e forcave është ajo që është shumë më e fortë në këto situata, shumë më e rëndësishme se vetë ligji ndërkombëtar, për fat të keq", përfundoi Pisari.