Çelliq: Beogradi duhet me mjete diplomatike të theksojë detyrimin që të mos ketë masa represive ndaj pjesëmarrësve në barrikada

Asistenti në Fakultetin Juridik të Universitetit në Mitrovicën e Veriut, Dushko Çelliq, mendon se urdhër-arrestet që Prokuroria Speciale në Prishtinë ka lëshuar për 11 serbë për pjesëmarrje në barrikadat në veri të Kosovës gjatë vitit 2022, mund të anulohen nëse Uashingtoni dhe Brukseli e kujtojnë Prishtinën për sigurimet që ka dhënë para tre vitesh se nuk ka lista për arrestimin e pjesëmarrësve në barrikada.

Çelliq gjithashtu thotë se edhe nëse Beogradi ka marrë nga Amerika dhe Bashkimi Evropian vetëm garanci gojore në vitin 2022 se nuk do të ketë masa represive ndaj pjesëmarrësve në barrikada – dhe në bazë të kësaj janë hequr barrikadat – juridikisht nuk ka asnjë arsye që ato garanci të mos respektohen.

„Nëse e interpretojmë rreptësisht sipas Konventës së Vjenës për të Drejtën e Marrëveshjeve, edhe forma gojore është detyruese. Forma gojore e marrëveshjes është valide nëse palët kontraktuese janë të pajtuara për këtë. I tillë ishte, për shembull, marrëveshja Tito-Brant e vitit 1973. Disa marrëveshje gojore kemi pasur edhe mes Beogradit dhe Prishtinës, për letërnjoftimet apo targat, të gjitha kanë qenë në formë gojore. Prandaj, edhe në këtë rast është e qartë që një pjesë e klauzolave ka qenë në formë gojore, dhe tani pritet që të veprohet sipas atyre pjesëve të marrëveshjes gojore, pjesërisht të konfirmuara nga Bashkimi Evropian ose Departamenti i Shtetit Amerikan“, thekson Çelliq për Kosovo online.

Megjithatë, siç vëren ai, kur bëhet fjalë për serbët në Kosovë, çështjet tashmë prej kohësh ndodhen në sferën e forcës, ndërsa e drejta edhe kësaj here është tërhequr dhe po mundet përballë politikës dhe forcës.

„Edhe juristët, ashtu si edhe aktorët e këtyre marrëveshjeve nga pala e Beogradit, duhet ta kujtojnë bashkësinë ndërkombëtare për garancitë që ka dhënë, për elementët gojorë të atyre marrëveshjeve, të cilët janë pjesë përbërëse edhe e atyre të shkruara, dhe që kanë fuqi të barabartë juridike dhe duhet të respektohen. Nuk është çështje e Prishtinës të sillet sikur bëhet fjalë për ndonjë ‘bufe suedeze’, ku respekton vetëm atë që i konvenon, ndërsa atë që nuk i përshtatet nuk e respekton, përkatësisht e përdor për ndjekje të serbëve – sepse në atë rast, qindra e mijëra serbë mund të ndiqen penalisht nga Prishtina. Kjo nuk guxon të lejohet, sepse për këtë nuk ekziston asnjë argument juridik, politik apo moral“, thekson Çelliq.

Ai vlerëson se Prishtina e përdor me mjeshtëri momentumin ndërkombëtar në të cilin Kosova në Amerikë nuk është në kulmin e vëmendjes, por në fund, me lëvizje të tilla me lëshimin e urdhër-arresteve.

"I takon Serbisë të përpiqet të nxjerrë në pah, sa më shumë që të jetë e mundur me të gjitha mjetet diplomatike, një detyrim që nuk është vetëm detyrim i Prishtines, por edhe detyrim i Uashingtonit dhe Brukselit të cilët e morën atë në procesin e negociatave, qoftë si palë që janë lehtësues të drejtpërdrejtë, qoftë si palë indirekt në hije, siç ishte rasti me SHBA-në, dhe t'u kujtojë atyre se edhe ata kanë një detyrim dhe përgjegjësi për gjendjen e të drejtave të njeriut të serbëve në Kosovë", thotë Çelliq.