Daçiq: Takimi në Bruksel konfirmoi frikën dhe deklaratat tona se Prishtina nuk e dëshiron BKS-në

Ministri i Punëve të Jashtme Ivica Daçiq tha se takimi në Bruksel vetëm konfirmoi frikën e Beogradit se Kryeministri i Kosovës Albin Kurti nuk dëshiron të formojë Bashkësinë e Komunave Serbe, duke shtuar se Serbia nuk duhet të humbasë shumicën në OKB dhe mbështetjen e vendeve që kanë të drejtën e vetos dhe janë të gatshëm ta përdorin atë, ndërsa në të njëjtën kohë përpiqet të ruajë sa më shumë rrugën evropiane, raporton RTS.

Daçiq, i ftuar në emisionin “Takovska 10”, tha se takimi i djeshëm i është kushtuar dy pikave që janë përcaktuar si prioritete sipas planit implementues, formimit të BKS-së dhe Deklaratës për personat e zhdukur.

“Kjo deklaratë u pajtua disi. Është në interesin tonë që të kalohet sa më shpejt, pa i keqpërdorur kushtet, sepse Prishtina bën gjithçka të llogaritur. Më shumë se 1500 persona figurojnë si të zhdukur dhe është në interesin tonë që Prishtina të jetë bashkëpunuese sepse nuk lejojnë që të kërkohen lokacione të caktuara. Mendoj se kjo deklaratë duhet të jetë hapi i parë drejt përmbushjes pa kushte të kërkesave të tilla, për të zbuluar të vërtetën e plotë”, theksoi Daçiq.

Ai tha se shpreson që do të ishte një sekuencë krejtësisht logjike, që Komisioni për Persona të Zhdukur të Serbisë të ketë qasje të lirë në territorin e Kosovës.

“Tema e dytë, BKS, mendoj se këto ditë do t’i kalojmë duke dëgjuar të njëjtat histori që i dëgjojmë prej dhjetë vitesh. Kam marrë pjesë në seancën e KS-së pas nënshkrimit të Marrëveshjes së Brukselit në vitin 2013, kur të gjithë anëtarët folën me entuziazëm për atë akt dhe se plani ishte formimi i BKS-së. Kanë kaluar dhjetë vjet dhe asgjë. Borel tha se BKS duhet të formohet menjëherë. Çfarë do të thotë kjo tani, për rreth një muaj apo dhjetë vjet”, pyeti Daçiq.

Për Serbinë, thotë Daçiq, ky është kushti numër një.

“Edhe në planin e zbatimit është një nga dy çështjet. Ne besojmë se fillimisht duhet të formohet BKS dhe më pas të flasim për hapat e mëtejshëm. Sfidojnë ekipin menaxhues, tani do të ketë një relativizim të rëndësisë, nga emrat, kompetencat, te statuti, kush e shkruan statutin, kush e përbën ekipin menaxhues. Prishtina nuk e do BKS, pra Kurti nuk e do. Ne thamë se ai është një minë për gjithë procesin e paqes dhe do të shohim se si do të zhvillohet”, theksoi Daçiq.

Politika e jashtme në përputhje me politikën e brendshme

Ai thekson se politika e jashtme e një vendi nuk mund të jetë strategji në vetvete.

“Është në përputhje edhe me politikën e brendshme të një vendi. Nëse si synim të parë vendosim mbrojtjen e sovranitetit tonë, atëherë është krejtësisht normale që të gjitha hapat janë në përputhje me këtë, duke nënkuptuar të drejtat e popullit tonë në Kosovë e Metohi, duke përfshirë formimin e BKS-së, mbrojtjen e sovranitetit dhe integritet sa më shumë në organizata të ndryshme ndërkombëtare. Mbrojtja jonë nuk mund të jetë besimi tek fjala e disa vendeve perëndimore, por vetëm numri, sa është numri i vendeve që njohin dhe sa nuk njohin dhe si votojnë”, thekson Daçiq.

Ai thekson se për Këshillin e Evropës është nisur një procedurë, janë caktuar raportuesit ligjorë, të cilët kanë një afat prej dy vitesh për ta përgatitur, kështu që, shton ai, sigurisht që nuk do të jetë në rend dite në samitin në Rejkjavík.

“Në aktin e votimit numërohen vetëm votat pro dhe kundër. Kur keni 46 vende, dy të tretat numërohen gjithashtu atje. Ata që abstenojnë dhe ata që nuk janë të pranishëm nuk përfshihen në atë numër. Kjo ul numrin që Kosova duhet të ketë për t'u anëtarësuar. Llogariten vetëm ata që kanë votuar pro dhe kundër. Prandaj ne luftuam që ata që janë kundër pavarësisë së Kosovës të votojnë kundër dhe ata që donin t'i ndihmonin i detyruan ato vende të abstenojnë. Ai që është i përmbajtur nuk na ndihmon. Pastaj Kosovës në OKB-në nuk i duhen 70, por 65. Në vitet e para kishim Iranin, Irakun, abstenuan të gjithë dhe pastaj ju thonë se është mirë që abstenuan. Azerbajxhani abstenoi një vit ose nuk ishte në sallë. Për shtatë apo tetë vitet e fundit, Azerbajxhani ka qenë i vendosur dhe ka votuar kundër”, shpjegon Daçiq.

Vota e Greqisë, thotë ai, ishte një surprizë.

“Nëse Micotakis si kryeministër ka lidhje me popullin serb, dhe unë do t'ju kujtoj se gjyshi i tij ka një rrugë në Beograd, nëse thotë se Greqia nuk do të ndryshojë qëndrimin e saj, nëse presidentja e Greqisë thotë se nuk do ta ndryshojë qëndrimin e tij, mendoj se nëse ka ndonjë ndryshim, dikush duhet të na informojë për këtë. Kjo është arsyeja pse ne kërkojmë informacion. A është kjo politika e Micotakis tani? Cipras deklaroi se ishte kundër, qoftë vendim i Micotakis apo vendim i pavarur i Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Dendijas”, tha Daçiq.

Solidariteti është i rëndësishëm, vëren ai.

“Ne respektojmë integritetin territorial të Greqisë në tokë, det dhe ajër. Çfarë do të thotë, se është konfrontim i drejtpërdrejtë me Turqinë”, tha Daçiq.

“Prishtina nuk do BKS”

Takimi në Bruksel, thotë ai, është vetëm një konfirmim i gjithë frikës sonë se Prishtina absolutisht “nuk dëshiron të zbatojë Marrëveshjen e Brukselit, por edhe marrëveshjet nga Brukseli dhe Ohri, që është BKS”.

“Kemi arritur në momentin kur duhet të jetë e dukshme qartë. Gjermania këmbënguli që ta votojnë këtë në Këshillin e Evropës, procedurat, sepse ishte kusht i Kurtit që të ishte fleksibël për çështjen e BKS-së. Si do të jetë tani trajtimi i mëtejshëm i Kurtit, nëse ai është bashkëpunues apo jo. Për çfarë po e shpërbleni, për të thënë se do të jetë bashkëpunues”, pyeti Daçiq.

Ai tregon se në Prishtinë ka një luftë politike për formimin e BKS-së.

“Ambasada Amerikane i organizoi bisedimet dhe për këtë Escobar tha se BKS do të formohet me ose pa Kurtin. E gjithë kjo që ndodhi është dashur të jetë një hap më shumë në normalizimin e marrëdhënieve. Nëse çdo ditë e ke një komplikacion që Kurti mbron, çfarë normalizimi është ky. Tani ata u përpoqën të marrin vendim për hapjen e urës në Ibër, se ndoshta do të tentojnë të arrijnë në objekt, të tentojnë të heqin flamurin serb. Pse kjo, a është pjesë e normalizimit, është pjesë vetëm e shtrëngimit të marrëdhënieve. Mendoj se shumë prej atyre që filluan të sulmojnë Serbinë, tani fokusi i tyre është sërish nëse Kurti do të zbatojë diçka që ndoshta menduan se do ta zbatonte”, tha Daçiq.

Daçiç vëren se ai mori pjesë në bisedime dy herë, kur presidenti Vuçiq foli me Makron dhe Shollcë dhe me Blinken dhe Borel, ai u tha atyre qartë se cilat janë vijat e kuqe.

“Qasja e tij është e tillë që pa firmosur ka hyrë në një pranim verbal që nëse formohet BKS, atëherë mund të diskutojmë për zbatimin e asaj që jemi zotuar. Ai tha qartë se nuk pajtohemi de facto apo de jure me pikat për pavarësinë dhe pranimin e Kosovës në anëtarësim të organizatave nga familja e OKB-së. Nëse nuk ka BKS vihet në pikëpyetje i gjithë plani i zbatimit. Të gjitha ato çështje për temat kryesore nuk mund të shqyrtohen në mënyrë adekuate pa formimin e BKS-së”, ka theksuar Daçiq.

Ai kujton se në zhvillimin e situatës pas vitit 1999 dhe pas vitit 2008, nuk dihej se si do të funksiononte gjithçka kur bëhet fjalë për institucionet e Serbisë në Kosovë.

“Si do të funksionojë posta, gjykata në Graçanicë, sistemi i arsimit dhe shëndetësisë. Ne donim institucionet e Serbisë, ishte një mundësi që ato të zëvendësoheshin me institucionet e serbëve të Kosovës e Metohisë. Askush nuk mund të kishte ndonjë kundërshtim për këtë, sepse po flasim për njerëzit që jetojnë atje. Nuk ka pasur shkelje të integritetit tonë territorial”, thotë Daçiq.

Serbia nuk do të heqë dorë nga BKS, pa këtë nuk ka përparim

Sipas Daçiqit, që nga fillimi ka pasur një tendencë për të ngadalësuar formimin e BKS.

"Thaçi e pranoi atë, ne folëm për këtë në Këshillin e Sigurimit të OKB-së. Udhëheqja aktuale nuk është e interesuar për BKS-në dhe tani ata po e ndryshojnë ngadalë këtë shprehje, por siç mund ta shihni, ata do të bëjnë gjithçka për të sfiduar vetë idenë e ​BKS-së. Serbia nuk do të heqë dorë nga kjo, pa të nuk ka përparim të mëtejshëm në zbatimin e asaj që është rënë dakord", thekson Daçiq.

Politika e jashtme, thotë ai, nuk është një marrëdhënie dashuri-urrejtje, por një marrëdhënie reciprociteti.

“Nëse jemi korrekt për çështjen e integritetit të Bosnjë e Hercegovinës dhe jemi, atëherë pse shtrohet pyetja për këtë. Nuk ka fare problem me këtë, por le të jemi korrekt deri në fund. Edhe Serbia voton disa çështje. Kur them se respektojmë integritetin territorial të Bosnjë e Hercegovinës, a ka përshëndetur këtë Konakoviq ndonjë herë. Shpresoj se do të kemi bashkëpunim të mirë", thekson Daçiq.

Ajo tregon se presidenti Vuçiq nuk po fliste për ndryshimin e politikës së jashtme në lidhje me angazhimet kryesore, por se si do t'i trajtojë shteti ato vende që votojnë në një mënyrë ose në një tjetër.

Ai thotë se Ukraina nuk ka votuar kurrë për Serbinë.

"Që nga viti 2015, ata nuk kanë votuar kurrë për ne, herë ishin jashtë sallës, herë abstenonin. Ne nuk duam të jemi peng të marrëdhënieve midis Ukrainës dhe Rusisë", tha Daçiq.

Ai deklaron se Ukraina ishte kundër deri në votim në Këshillin e Evropës dhe më pas kërkuan pushim dhe morën udhëzime.

"Moldavia votoi kundër në rendin e ditës dhe më pas abstenuan. Kjo do t'u kthehet atyre, sepse Transnistria nuk është në Serbi, por në Moldavi", thotë Daçiq.

Ai thekson se politika e jashtme e BE-së në disa segmente nuk është në përputhje me interesat shtetërore apo kombëtare të Serbisë.

"Ambasada e Serbisë mbetet në Tel Aviv. Izraeli e ka njohur Kosovën, mendoj se e ka shprehur qartë qëndrimin e tij. Ndoshta dikush mendon vërtet se ne jemi naivë, por ne nuk jemi aq naiv", shton Daçiq.

Ai beson se gjatë votimit në Këshillin e Evropës, Mali i Zi së paku ka mundur të abstenojë.

"Nuk besoj se ato vende që abstenuan dinë më shumë për Serbinë dhe Patriarkanën e Pejës sesa Mali i Zi. Nuk ka miq dhe armiq të përhershëm në politikën e jashtme, por vetëm interesa të përhershme serbe. Disa nga çështjet e tyre do të jenë gjithashtu në rend dite. Ne si njerëz ndonjëherë përpiqemi më shumë të miqësojmë armiqtë tanë sesa të respektojmë miqtë tanë. Miqësia duhet të ushqehet. Mendojmë se marrëdhëniet me vendet e tjera duhet të jenë ashtu siç kanë ndaj nesh dhe asgjë më shumë", tha Daçiq.

Ai vëren se fakti që dikush është më i madh nuk do të thotë se ai ka më shumë të drejtë.

“Kam thënë disa herë që duhet të vijë një ministër nga Suedia dhe të thotë se duhet të vendosim sanksione ndaj Rusisë. Çfarë na mësoi votimi në Këshillin e Evropës, thonë se na duan, por na vjedhin një copë tokë. E pyes atë nga Suedia, a do të votojë Suedia për integritetin tonë territorial nëse humbim votën e Rusisë, asgjë, atëherë heshtin”, thekson ministri i Jashtëm.

Ai tha se ata që thonë se nuk duhet të shikojmë të kaluarën, zakonisht nuk e kanë.

"Dhe ne kemi diçka për të parë. Prioritetet e politikës sonë të jashtme janë të njohura - mbrojtja e sovranitetit dhe integritetit, rruga evropiane, miqtë dhe marrëdhëniet në rajon. Harmonizimi me politikën e jashtme dhe të sigurisë me BE-në është një detyrim që Serbia ka deri në momentin e anëtarësimit në BE. Nëse ai moment do të ishte nesër, atëherë ndoshta do ta bënim. Ata nuk flasin vetëm për sanksione kundër Rusisë. Kur flasim për Gjykatën Ndërkombëtare Penale, Amerika nuk e njeh atë. Është si ne të themi se nuk ia njohim gjykatën në Hagë për popullin tonë. Këtu folëm për procesin. Askush nuk mund të na thotë se sa kohë mund të presim deri në anëtarësimin në BE. Nëse dikush mendon se populli serb do të heqë dorë nga Kosova, për hir të rrugës europiane, është një iluzion dhe është thjesht fyes. Islanda u terhoq nga rruga europiane për shkak të peshkimit. Ku e gjetën të drejtën të na bëjnë presion që ta njohim Kosovën, për shkak të hyrjes në BE. A është kjo politika e jashtme zyrtare, pra nuk është. Aq sa është e rëndësishme që Serbia të hyjë në BE, mendoj se është e rëndësishme edhe për BE-në që ky rajon të jetë anëtar i BE-së”, tha Daçiq.

Ai thekson se politika e jashtme si dokument strategjik nuk ekziston.

“Nuk ka kthim mbrapa se nuk do të hyjmë në BE, se nuk do të kemi marrëdhënie me Amerikën, Rusinë dhe Kinën e kështu me radhë. Mendoj se në ditët në vijim, me shumë mundësi në 12 dhe 13 maj, do të diskutojmë për vizitën e Ministrit të Jashtëm kinez. Një nga mesazhet dhe mësimi për ne është si të sillemi në OKB, sipas Strasburgut. Nuk duhet të humbasim shumicën në OKB dhe mbështetjen e vendeve që kanë të drejtën e vetos dhe jeni të gatshëm ta shfrytëzojnë, ndërsa në të njëjtën kohë përpiqemi ta ruajmë sa më shumë rrugën tonë evropiane”, thekson Daçiq.

Daçiq pyeti se çfarë do të bënin me procedurën në Këshillin e Evropës nëse Kurti thoshte se nuk do ta formonte BKS-në.

"Ata do të duhet ta ndalojnë, nuk ka konstanta atje. Është i vetmi territor që u votua për pranim në Këshillin e Evropës", tha Daçiq.