Dençiq: KPE nuk mund të jetë zëvendësim për anëtarësimin në BE, zëri i Ballkanit Perëndimor dëgjohet në nivel të lartë

Redaktori i rubrikës së politikës së jashtme në programin e parë të Radio Beogradit, Nikola Dençiq, tha për Kosovo online se, ashtu siç ishte paralajmëruar, në samitin e Komunitetit Politik Evropian në Kopenhagë tema kryesore ishte Ukraina dhe forcimi i sigurisë evropiane. Ai shtoi se, edhe pse gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor ndoshta dëshironin të impononin disa tema të tjera, për to nuk mund të diskutohej më gjerësisht as në sesionin plenar dhe as në panelet. Sipas tij, megjithatë, është mirë që kjo platformë të shfrytëzohet si për takime bilaterale, ashtu edhe për diskutime në formate më të gjera.

“Të gjithë liderët që folën dje theksuan se është e domosdoshme mbështetja për Ukrainën, në mënyrë që ajo të mund të mbajë të paktën pozicionet aktuale që ka në front, në dritën e disa negociatave të mundshme në të ardhmen. Njëkohësisht, forcohet siguria e Evropës dhe do të punohet për pavarësimin e saj, para së gjithash të Bashkimit Evropian, e ndoshta më pas edhe më gjerë, për të arritur njëfarë autonomie, duke marrë parasysh sinjalet që vijnë nga Uashingtoni që nga fillimi i vitit, dhe që kontinenti po fillon të orientohet drejt kujdesit për sigurinë e vet. Këto ishin temat kryesore,” tha Dençiq.

Sa i përket përfaqësuesve të Serbisë, vëren ai, pra presidentit Aleksandar Vuçiq që udhëhoqi delegacionin, ata duhej të merreshin me çështje më urgjente.

“Nuk pati shumë kohë për të folur për të ardhmen evropiane, duke pasur parasysh se tani kemi probleme në energjetikë, sanksionet e paralajmëruara për NIS-in dhe çështjen e furnizimit me gaz nga burime të tjera. Kështu që aktivitetet tona diplomatike në Kopenhagë ishin para së gjithash të orientuara për të zgjidhur këto çështje më urgjente, dhe nuk pati shumë mundësi për tema të tjera. Megjithatë, kemi dëgjuar se në bisedime është përmendur edhe situata në Kosovë dhe Metohi, si dhe çështje të tjera të sigurisë dhe stabilitetit në rajon,” thotë bashkëbiseduesi ynë.

Tema e rrugës evropiane, sipas tij, ishte ndoshta më e theksuar për Malin e Zi dhe Shqipërinë, pasi Mali i Zi prej vitesh ka qenë udhëheqës i integrimeve evropiane në rajonin tonë, ndërsa gjatë vitit të fundit edhe Shqipëria ka dalë më shumë në plan të parë. Kryeministri shqiptar Edi Rama, tha Dençiq, e shfrytëzoi rastin për t’u tallur në stilin e tij mbi disa çështje, dhe kështu sërish ishte të paktën ylli mediatik i samitit, ndërsa për Bosnjë dhe Hercegovinën fokusi ishte mbi disa çështje të brendshme.

“Kur flasim për Prishtinën, tashmë është bërë e zakonshme që këto samite dhe takime me zyrtarë të lartë evropianë të shfrytëzohen për të paraqitur pozicionet e tyre dhe për të treguar se edhe pushteti aktual në Prishtinë ka njëfarë legjitimiteti, i cili gjithnjë e më shumë po vihet në pikëpyetje,” thekson Dençiq.

Ai tregon se samitet e Komunitetit Politik Evropian shpesh zhvillohen në një ton joformal, duke pasur parasysh se ajo nuk është e konfirmuar si organizatë ndërkombëtare, por sigurisht është një platformë ku të gjitha vendet evropiane – jo vetëm anëtaret e Bashkimit Evropian, por edhe partnerët nga i gjithë kontinenti, plus disa organizata ndërkombëtare – mund të kenë disa herë në vit mundësinë të shkëmbejnë mendime dhe të përpiqen të gjejnë zgjidhje për problemet dhe krizat aktuale.

Që nga iniciativa e presidentit francez Emmanuel Macron për krijimin e KPE, ka pasur mjaft paqartësi, kujton Dençiq, sepse asaj i paraprinë propozime për formatin në të cilin BE-ja duhet të vazhdojë të zgjerohet, pra për rrethe të ndryshme dhe shpejtësi të ndryshme të anëtarësimit.

“Kur u paraqit iniciativa, mund të kuptohej se kjo duhej të ishte vetëm një zëvendësim për anëtarësimin, ose të paktën një mënyrë për të ‘qetësuar’ të gjitha vendet kandidate dhe potencialisht kandidate, duke pasur parasysh se proceset e negociatave zgjasin vërtet shumë. Nëse një ide e tillë ka ekzistuar në fillim, duket se tani po ndryshon. Komuniteti Politik Evropian nuk mund të jetë zëvendësim për anëtarësimin në një bashkësi të fortë ndërkombëtare siç është BE-ja. Megjithatë, ajo është dëshmuar si platformë e mirë dhe model komunikimi mes të gjitha këtyre shteteve që mblidhen disa herë në vit në një vend dhe mund të diskutojnë për të gjitha çështjet e rëndësishme,” thekson ai.

Ai thotë se në Kopenhagë u mundësua të dëgjoheshin edhe deklaratat e disa zyrtarëve të BE-së, sipas të cilëve, edhe pse është fakt që marrëveshjet e arritura në samitet e KPE shpesh nuk kanë fuqinë e një marrëveshjeje të fortë ndërkombëtare, ato përbëjnë një mënyrë të mirë për të nisur nisma të caktuara.

“Është thënë se tashmë është folur për projekte të përbashkëta dhe se në disa fusha, për shembull në luftën kundër krimit të organizuar, ka pasur disa suksese dhe marrëveshje që kanë dalë pikërisht nga takimet në kuadër të Komunitetit Politik Evropian. Nga kjo pikëpamje, të paktën në këtë fazë, sidomos duke pasur parasysh situatën globale dhe paqëndrueshmërinë në të gjithë botën, një lloj i tillë mbledhjesh, edhe pse sigurisht nuk mund të zëvendësojë integrimet më të forta evropiane, mund të ofrojë kanale të mira komunikimi dhe të bëjë që zëri i vendeve të tjera që nuk janë anëtare, përfshirë edhe zërin e Ballkanit Perëndimor, të dëgjohet në një nivel të lartë,” përfundon Dençiq.