Dençiq: Një partneritet i privilegjuar i mundshëm midis BE-së dhe Kanadasë, por pa ndikim në Ballkanin Perëndimor

Redaktori i seksionit të politikës së jashtme të Programit të Parë të Radio Beogradit, Nikolla Dençiq, vlerësoi se një partneritet i privilegjuar midis BE-së dhe Kanadasë është i mundur, por se një bashkëpunim i tillë nuk do të ketë ndikim në zgjerimin e Unionit në Ballkanin Perëndimor.

Dençiq e sheh iniciativën e Presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, që Kanadaja të bëhet anëtare e asociuar e BE-së, si një bazë për konsultime më të thella politike dhe deklaron se është ende larg anëtarësimit.

"Mundësia që Kanadaja të bëhet anëtare e re ose të marrë status preferencial në BE është afërsisht i barabartë me mundësinë që Kanadaja të bëhet shteti i 51-të i SHBA-së. Është vërtet e vështirë të pritet", tha Dençiq për Kosovo online. 

Ai shpjegon se mund të flasim për një partneritet të privilegjuar, nënshkrimin e kontratave, pasi ato tashmë ekzistojnë, për arritjen e marrëveshjeve të caktuara që do të mundësojnë fitime më të ngushta ekonomike, ose ndoshta hyrjen në një terren të konsultimeve më të thella politike. 

"Mund të vijë deri këtu, veçanërisht kur shohim se reagimi i BE-së dhe reagimi i autoriteteve aktuale kanadeze, para së gjithash, synon marrëdhënien që Presidenti i SHBA-së Donald Trump kishte si ndaj Kanadasë ashtu edhe ndaj Unionit. Mendoj se të gjitha deklaratat e tyre ndoshta pak më të ashpra dhe më të guximshme, sido që t'i quani, synojnë kryesisht këtë", tha Dençiq.

Prandaj, thotë ai, iniciativa të tilla absolutisht nuk mund të ndikojnë në statusin e asnjë kandidati aktual.

Ai shton se pritej që të kishte zhvillime të caktuara në rastin e Islandës, domethënë, rinovimin përfundimtar të negociatave të Reykjavikut me Brukselin, por qytetarët e Islandës refuzuan të vazhdonin ato negociata në një referendum.

"Do të shohim se çfarë do të ndodhë në skenën politike të vendeve të BE-së, tashmë deri në fund të vitit ose ndoshta vitin tjetër. Varet se cilat forca politike do të fitojnë zgjedhjet, në cilin drejtim do të shkojë vetë Unioni, por marrëveshjet dhe çdo bisedë me Kanadanë nuk do ta ndikojnë këtë. Procesi i negociatave ka shumë të ngjarë të vazhdojë në rrjedhën aktuale. Për momentin, Mali i Zi është qartësisht i vetmi ose një nga kandidatët e paktë që po përparon vërtet në kuptimin e plotë. U tha se Shqipëria kishte bërë përparim të madh, por këtu tani ka një farë ngecjeje", shpjegon Dençiq dhe kujton se Serbia nuk ka hapur një grup prej kohësh.

Ai është i bindur se para çdo vendimi, i cili është edhe gjeopolitik, siç janë bisedimet me Kanadanë, statusi i negociatave në periudhën e ardhshme do të ndikohet kryesisht nga marrëdhëniet politike brenda BE-së, veçanërisht brenda shteteve më të fuqishme të Unionit.

I pyetur nëse rasti i Kanadasë dhe BE-së mund të krahasohet me iniciativën e Aleksandar Vuçiq dhe Edi Ramës për pranim gradual në zonën Shengen, Dençiq u përgjigj se është e vështirë të zbatohen ide rreth pranimit që nuk do të shkonin me metodologjinë aktuale - së pari të përfundojnë negociatat zyrtarisht, pastaj që vendi të bëhet anëtar i plotë - sepse të gjitha vendet e BE-së duhet të bien dakord për këtë.

"Pyetja është se sa të gatshme do të ishin për këtë. Ka ide, dhe në fakt, brenda Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, ai proces lejoi përfshirjen e vendeve kandidate - qoftë në një pozicion të privilegjuar, kur bëhet fjalë për tregun e përbashkët apo kur bëhet fjalë për protokolle të caktuara doganore. U konsiderua se, nëse kandidati bën përparim të konsiderueshëm, ai mund të marrë pjesë në një farë mënyre në punën e institucioneve të Unionit, pa të drejtë vote", tha Dençiq.

Megjithatë, ai vëren se ideja e Bashkimit Evropian "në disa qarqe" ose "me disa shpejtësi" u iniciua nga disa zyrtarë evropianë, para së gjithash nga Presidenti i Francës Emmanuel Macron, por nuk pati kurrë një marrëveshje për të, dhe pyetja është nëse do të ishte e realizueshme në këtë moment.

"Kur bëhet fjalë për përfshirjen në Shengen, ajo që mund të dëgjonim edhe nga disa udhëheqës të BE-së, mund të jetë edhe më e lehtë të bëhesh anëtar i Unionit sesa anëtar i Shengenit. Jo të gjithë në komunitet janë pjesë e zonës Shengen. Kur bëhet fjalë për iniciativën e Presidentit Vuçiq dhe Kryeministrit Rama, sigurisht që ishte vetëm çështje e një mesazhi që ata donin t'u dërgonin institucioneve evropiane. Ata donin të përcjellin se të dy vendet janë gati të përparojnë në anëtarësim, por se kjo mund të ketë rezultate të caktuara, në këtë moment është me të vërtetë mjaft e vështirë", përfundoi Dençiq.