Gërvalla: Zgjedhjet lokale janë një mundësi për serbët që të zgjedhin përfaqësuesit e tyre pa frikë apo presion

Ministrja e Punëve të Jashtme e Kosovës në mandatin teknik, Donika Gërvalla, theksoi sot në Forumin e Dubrovnikut se shpreson që serbët në zgjedhjet lokale në Kosovë, të planifikuara për në tetor, të zgjedhin njerëz që, siç tha ajo, nuk do të jenë të orientuar drejt Beogradit, por drejt nevojave të tyre.

Në panelin "Ballkani Perëndimor dhe Rruga Euro-Atlantike", Gërvalla, kur u pyet për vlerësimet se qeveria e Kosovës kritikohet nga vendet mike për veprime të pakoordinuara ndaj komunitetit serb, u përgjigj se kurrë në 20 vitet e fundit serbët në Kosovë nuk kanë qenë në një situatë më të mirë, se ata mund të vendosin për të ardhmen e tyre, në vend që dikush nga jashtë ta bëjë këtë për ta.

Ajo tha se autoritetet e Kosovës kanë "mposhtur strukturat kriminale" dhe se tani është koha për një "dialog më të gjerë me qytetarët serbë të Kosovës".

"Ne jemi qeveria e tyre, nuk jemi një qeveri vetëm për shqiptarët, boshnjakët, turqit dhe të tjerët. Sundimi i ligjit nuk ka alternativë", nënvizoi Gërvalla.

Ajo theksoi se në tre vitet e fundit, numri i qytetarëve që besojnë në sundimin e ligjit në Kosovë është rritur ndjeshëm, kështu që edhe perceptimi në veri ka ndryshuar.

"Duhet të përgatitemi mirë për zgjedhjet lokale. Ato janë një shans për qytetarët serbë në katër komuna në veri që të zgjedhin përfaqësuesit e tyre lirisht, pa frikë dhe terror. Shpresoj që ata do ta shfrytëzojnë mundësinë për t'u përfaqësuar më mirë, për të zgjedhur njerëz që nuk do të përqendrohen te Beogradi, por te nevojat e tyre", nënvizoi Gërvalla.

Ajo u tha atyre që janë të interesuar për situatën në Ballkan të flasin jo vetëm me ata që janë "më të zhurmshmit në media", por edhe me qytetarët e zakonshëm, në mënyrë që të dëgjojnë se si ka ndryshuar realiteti në veri.

"Nuk kemi mirëkuptim për askënd, qoftë shqiptar, serb apo ndonjë tjetër, që ka kryer një vepër penale, që është pjesë e krimit të organizuar. Institucionet tona do të arrestojnë këdo që nuk respekton ligjet e vendit tonë. Mendoj se nuk ka dallim me vendet e tjera. Ne jemi shumë të përkushtuar në luftën kundër krimit të organizuar. Nuk ka kompromis me krimin", nënvizoi ministrja.

Ajo theksoi se lufta kundër krimit ka sjellë ndryshime të mëdha tek qytetarët.

Gërvalla tha se nuk është e kënaqur me të gjitha rezultatet dhe se duhet bërë më shumë në fushën e arsimit dhe shëndetësisë, duke nënvizuar se gjërat janë të pakthyeshme në veri.

"Ata nuk janë më viktima të terrorit të përditshëm të krimit të organizuar dhe njerëzve që i kërcënojnë, që i ndëshkojnë nëse duan të integrohen në shoqërinë e Kosovës", shpjegoi Gërvalla.

Ajo vuri re se situata në botë ka ndryshuar ndjeshëm që nga pjesëmarrja e saj e parë në Forumin e Dubrovnikut në vitin 2021.

"Pastaj folëm për Covid-in dhe pasojat për vendet tona. Tani kemi tre vjet luftë në Ukrainë, një ndryshim të plotë të pikëpamjes për sigurinë në kontinentin tonë. Kur flasim për integrimin euroatlantik, është e rëndësishme të flasim për besimin. Është e nevojshme të përmendim arsyet për pyetjet dhe problemet që ka Kosova gjatë rrugës", tha ajo.

Gërvalla tregoi se kishte udhëtuar nga Srebrenica, ku ajo dhe Kryeministri me mandat teknik, Albin Kurti, i bënë homazhe viktimave të ngjarjes së 30 viteve më parë, e cila, sipas saj, është një shembull i asaj që bota e civilizuar nuk duhet ta tolerojë dhe të lejojë të ndodhë përsëri.

Sipas saj, Ukraina tregon se mësimet e luftërave në Ballkan nuk janë nxjerrë ende.

Ajo kritikoi faktin se në përkujtimin në Srebrenicë, nga dhjetëra folës, pothuajse askush nuk foli për autorët e krimit.

"Në të njëjtën kohë, isha në Aushvic, në përkujtimin me rastin e 80-vjetorit të çlirimit, dhe u fol për autorët. Çdo vit, Gjermania organizon një seancë përkujtimore në Bundestag në mënyrë që ato krime dhe përgjegjësia personale të mos harrohen. Nuk do të flisja për këtë nëse kjo nuk përcakton realitetin sot në Kosovë dhe në Ballkan", theksoi ajo.

Gërvalla tha se Ballkani Perëndimor duhet të vazhdojë reformat, por se është gjithashtu e nevojshme që BE të jetë gati ta fusë atë rajon në anëtarësim.

"Ndjesia ime është, dhe kam folur me shumë kolegë, se ekziston një dëshirë, një mirëkuptim se është e rëndësishme që Ballkani Perëndimor të bashkohet me Unionin, por pa reformimin e BE-së, nuk do të ketë perspektivë realiste që vendet e rajonit të bëhen anëtare", tha ajo, duke shtuar se Kosova nuk ka alternativë përveç anëtarësimit në BE dhe NATO.

"Po na bëhet gjithnjë e më e qartë se anëtarësimi në NATO është diçka që do të vijë më shpejt dhe do të jetë më e rëndësishme sesa të presim reformat e BE-së dhe hapat thelbësorë që Unioni duhet të ndërmarrë për zgjerimin", shpjegoi ajo.

Gërvalla tha se është e rëndësishme që gjithnjë e më shumë vende të BE-së të kuptojnë se është e rëndësishme të përqendrohen në siguri, kur lufta po shkatërrohet në kontinent.

"Lufta në Ukrainë është një luftë kundër Evropës dhe Evropa duhet të jetë gati të mbrohet", nënvizoi Gërvalla.

Grliq Radman: Për Kroacinë, stabiliteti i Ballkanit Perëndimor është me interes kombëtar

Ministri i Punëve të Jashtme dhe Evropiane i Kroacisë, Gordan Grliq Radman, theksoi se për vendin e tij, si anëtar i Bashkimit Evropian dhe NATO-s, stabiliteti dhe funksionaliteti i Ballkanit Perëndimor është shumë i rëndësishëm.

"Është në interesin tonë kombëtar", theksoi Grliq Radman.

Ai shtoi se nuk është vetëm për Kroacinë, por se nevojiten reagime nga vendet fqinje, të cilat përfshijnë promovimin e stabilitetit rajonal të vendeve të fqinjësisë së mirë, i cili, siç tregoi ai, duhet të jetë përparësi e vendeve kandidate për anëtarësim në Union.

Grliq Radman kujtoi se përparësia e politikës së jashtme të Kroacisë, pas luftës dhe njohjes ndërkombëtare të pavarësisë së saj, ishte anëtarësimi në NATO dhe BE, dhe shtoi se gjatë negociatave të pranimit ata punuan shumë jo vetëm për të përmbushur kriteret e përcaktuara, por edhe për të vendosur standarde të reja gjatë rrugës.

"Ky proces nuk ishte i lehtë, por në fund të udhëtimit ne ishim shumë të kënaqur dhe zbatuam reforma në interes të qytetarëve. Puna e madhe shpërblehet", tha Grliq Radman, duke shprehur mbështetjen e tij për vendet e rajonit në rrugën e tyre drejt BE-së.

Ai tha se Kroacia e ka mbështetur Malin e Zi në rrugën e tij drejt BE-së, si dhe Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, që nga fillimi.

Kur bëhet fjalë për Serbinë, ministri kroat tha se të dy vendet kanë një histori "siç është", por se ekziston dëshira për të zgjidhur çështjet e hapura, të cilat nuk janë vetëm dypalëshe.

Duke folur për Bosnjën dhe Hercegovinën, ai tha se kroatët janë një komb përbërës në atë vend dhe tha se një Bosnjë dhe Hercegovinë funksionale është e mundur vetëm nëse tre kombet përbërëse dhe të gjithë të tjerët kanë të njëjtat të drejta, në përputhje me Marrëveshjen e Dejtonit.

"Kosova, e përmend të fundit, por nuk është më pak e rëndësishmja, është shumë e rëndësishme për Kroacinë. Qëndrimi i Kroacisë ishte i qartë që nga fillimi, ne jemi një nga vendet e para që e njohën Kosovën dhe duam ta shohim atë si anëtare të organizatave ndërkombëtare. Kroacia është një mbështetëse e zëshme e integrimit evropian të Kosovës, anëtarësimit në Këshillin e Evropës", tha Grliq Radman.

Kur u pyet për Deklaratën mbi bashkëpunimin ushtarak midis Kroacisë, Shqipërisë dhe Kosovës, Grliq Radman u përgjigj se nuk e shihte se si do të vihej në dyshim.

"Shqipëria dhe Kroacia janë anëtare të NATO-s, ato ndajnë vlerat e Aleancës, të cilat ne duam t'i promovojmë edhe me Kosovën. Kjo nxit bashkëpunimin dhe nuk e shoh se si kjo mund të jetë diçka e dyshimtë. Deklarata është e hapur edhe për të tjerët në rajon", tha Grliq Radman.

Raportuesi i Parlamentit Evropian për Serbinë, Tonino Picula, i cili më parë është marrë me Malin e Zi, tha se Mali i Zi ka mbajtur prej kohësh një pozicion udhëheqës në procesin aktual, por se mundësia e Shqipërisë për ta tejkaluar atë nuk duhet nënvlerësuar.

Picula theksoi se vendi kandidat nuk po konkurron me të tjerët në rrugën evropiane, por me veten, pasi duhet të kapërcejë pengesa të shumta dhe të zbatojë reforma të vështira.

Mali i Zi, shtoi ai, është shumë ambicioz në qëllimin e tij për të mbyllur shtatë kapituj deri në fund të këtij viti dhe për të përfunduar procesin e pranimit deri në fund të vitit të ardhshëm.

Picula tha se që nga zgjedhjet e vitit 2020, ka pasur probleme të brendshme që kanë ngadalësuar përparimin e Malit të Zi në rrugën evropiane.

Ai theksoi se Mali i Zi duhet të jetë i kujdesshëm për shkak të disa ndikimeve negative të jashtme që mund të rrezikojnë përparimin e tij drejt anëtarësimit në BE.

Ai gjithashtu i bëri thirrje Brukselit të mos i injorojë ngjarjet në Ballkan dhe të mos lejojë të krijohet një boshllëk që mund të mbushet nga të tjerët.

Sekretari i Përgjithshëm i Këshillit për Bashkëpunim Rajonal, Amer Kapetanoviq, tregoi se rajoni ka arritur rezultate të caktuara në fushën e bashkëpunimit, por se ende përballet me probleme dhe sfida.

Ai kujtoi se dhjetë vjet më parë, PBSH-ja e Ballkanit Perëndimor krahasuar me BE-në ishte 25 përqind, dhe sot është në 38 përqind.

Megjithatë, ai paralajmëron se me një rritje të vogël prej 1 deri në 2 përqind në vit, rajoni nuk mund ta arrijë BE-në brenda 60 vjetësh, dhe se qëllimi është të arrihet një rritje më e madhe ekonomike përmes bashkëpunimit.

Sipas tij, problemet janë zbatimi i ngadaltë dhe çështjet dypalëshe ende të hapura.

Këtë vit, edicioni i 18-të i Forumit të Dubrovnikut mbahet nën sloganin "Drejtimi i ndryshimeve - menaxhimi i ndryshimeve".

Forumi i kushtohet ndryshimeve dhe sfidave globale në një kohë të paqëndrueshmërisë në rritje.

Më shumë se 400 pjesëmarrës nga e gjithë bota mbërritën në Duborvnik, midis tyre shumë ministra të punëve të jashtme dhe përfaqësues të organizatave ndërkombëtare.