Gogiq: Çmimin më të lartë për zbatimin e rregullores së BQK e kanë paguar më të cenuarit

Çmimin më të lartë për zbatimin e dekretit të BQK-së e kanë paguar qytetarët më të rrezikuar, thotë politologu Ognjen Gogiq për Kosovo online, duke përmbledhur dy muajt e fundit që nga hyrja në fuqi e dekretit për heqjen e dinarit. Ai shpjegon se është një taktikë e Prishtinës e përdorur më herët “për të krijuar kriza”, për të kërkuar një rrugëdalje nga kriza në një marrëveshje ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, e cila do të nënkuptonte së paku njohje de facto.

Gogiq rikujton se që nga hyrja në fuqi e vendimit të BQK-së, problemi kryesor është se ka qenë fizikisht i pamundur importimi i dinarëve në territorin e Kosovës, gjë që ua ka pamundësuar tërheqjen e dinarëve qytetarëve që kanë të ardhura nga Serbia.

“Ky është në fakt ndryshimi më i madh që ka ndodhur dhe që ua ka vështirësuar jetën njerëzve. Sigurisht që ndërkohë qytetarët po kërkonin disa metoda alternative të përballimit për të kapërcyer këtë situatë, ndaj filluan të organizohen për shembull, për të shkuar në Serbinë qendrore, për të shkuar atje për të tërhequr para. Ndërkohë, objektet e parafabrikuara Postës së Kursimeve u vendosën pranë vendkalimeve administrative dhe Posta e Kursimeve arriti t'i paguajë një pjesë të qytetarëve në euro", kujton Gogiq.

Siç thekson ai, në këtë mënyrë janë amortizuar deri diku pasojat negative që vendimi i BQK-së kishte tek qytetarët serbë dhe komunitetet tjera që marrin para nga Serbia.

“Ende nuk i ka prodhuar pasojat e plota, por çmimin më të lartë e kanë paguar qytetarët më vulnerabël, në radhë të parë personat me aftësi të kufizuar apo p.sh. të moshuarit që marrin pensione përmes Postës dhe ende nuk është gjetur një zgjidhje. Në ndërkohë, Prishtina, natyrisht, ka mbajtur një qëndrim të papajtueshëm, të pakompromis, por ka bërë disa lëshime, së pari, fakti që në fund të fundit ka pranuar të diskutojë për këtë temë, edhe pse fillimisht është refuzuar kjo mundësi, sepse është konsideruar se të jetë çështje e brendshme e Kosovës që Kosova mund ta bëjë në mënyrë të njëanshme”, thekson bashkëbiseduesi ynë.

Sipas fjalëve të tij, BQK-ja kinse ka miratuar disa masa përshtatëse “për të cilat askush nuk e di nëse kanë hyrë fare në fuqi, nëse janë duke u zbatuar fare dhe sigurisht që në asnjë mënyrë nuk e kanë lehtësuar këtë situatë”.

“Kjo periudhë kalimtare prej tre muajsh është futur, kur Kosova ka marrë përsipër të përmbahet nga masat represive për zbatimin e kësaj rregulloreje. Pra, në fillim të muajit kemi pasur ato veprime të Policisë së Kosovës, e cila ka konfiskuar dinarë të dedikuar për pagesa e pensioneve dhe e ndihmës sociale në Ugljar të Fushë Kosovës dhe në Gorazhdec të Metohisë. Kjo nuk u përsërit më pas. Kështu që pati një reagim shumë të ashpër, mbi të gjitha nga SHBA-të, dhe pas kësaj PK nuk u përdor më për të siguruar zbatimin të atij vendimi dhe përgjithësisht institucionet e Kosovës janë përmbajtur që, p.sh., të dënojnë subjektet ekonomike – objektet e hotelerisë apo dyqanet që, para së gjithash në veri të Kosovës, por edhe në viset tjera serbe, vazhdojnë të pranojnë dinarë si mjet pagese me para në dorë“, shpjegoi Gogiq.

Sipas fjalëve të tij, Prishtina për momentin ka vendosur për taktikën që të përpiqet të sigurojë respektimin e kësaj mase duke penguar ardhjen e dinarit në Kosovë dhe me këtë duke shkaktuar zhdukjen e plotë të dinarit.

“Deri më tani, zbatimi i asaj mase ka pasur ndikimin më të madh në aftësinë e popullsisë për të paguar dhe pikërisht këtu ndihet realisht rënia e aktivitetit ekonomik si pasojë – që njerëzit kanë më pak burime në dispozicion, janë disi më shumë konservatorë dhe më pak të prirur për të shpenzuar para, pikërisht për shkak të frikës se do të mbeten plotësisht pa to, gjë që më pas u reflektua në ato subjekte ekonomike që bëjnë biznes në zonat serbe”, thotë Gogiq.

Ai beson se Prishtina në fakt fshihet pas sundimit të ligjit.

“Një term që përdoret si mbulesë për të thënë se ka qenë vendim i një institucioni të pavarur siç është BQK-ja e Kosovës dhe se qeveria, pra ekzekutivi nuk mund të ndërhyjë në të, gjë që nuk është aspak e vërtetë, sepse BQK e ka marrë atë dekret, siç dihet tashmë jashtë ligjit, prandaj BQK nuk ka mundur ta përcaktojë çështjen juridike me dekret, që është çështja e valutës. Këtë mund ta bëjë vetëm Kuvendi përmes ligjit", shpjegon bashkëbiseduesi ynë.

Një taktikë tjetër e përdorur nga Prishtina është se i gjithë problemi paraqitet si çështje teknike, por në fakt, siç thotë ai, kërkojnë zgjidhje teknike brenda kornizës së imponuar.

“Pra, qëndrimi i Prishtinës është se vendimi i BQK-së është i parevokueshëm dhe ka hyrë në fuqi dhe pastaj gjoja janë të gatshëm të kërkojnë zgjidhje teknike në kuadër të atij vendimi, në kuadër të realitetit të ri që ka krijuar. Është kryesisht një çështje politike që "Prishtina ka dashur të ushtrojë presion mbi Serbinë dhe serbët në Kosovë në dialog", mendon Gogiq.

Ai rikujton se Prishtina e ka përdorur këtë taktikë “për të krijuar kriza” edhe më parë, gjithmonë me shpresën se në këtë mënyrë do të ketë në anën e saj komunitetin ndërkombëtar, se dalja nga kriza më pas do të kërkohet në ndonjë marrëveshje ndërmjet Beogradit dhe Prishtinë, e cila do të përfshinte të paktën njohjen de facto.

“Pra edhe në këtë situatë, Prishtina ka lënë të kuptohet se rrugëdalja nga kjo situatë mund të jetë njohja reciproke e Serbisë dhe Kosovës. Dhe kjo është në të vërtetë taktika dhe strategjia që Prishtina ka aplikuar dhe e cila ka sjellë rezultate deri më tani, sepse i gjithë Marrëveshja e Bruksel - Ohrit, e cila para pak kohësh mbushi një vit, në fakt ishte përgjigja e vendeve të Kuintit ndaj krizës që po ndodhte në Kosovë dy-tre vitet e mëparshme dhe ata menduan se do ta zgjidhin atë krizë duke e detyruar disi Serbinë të hyjmë në një marrëveshje me Kosovën që do të nënkuptonte njohje reciproke”, thotë Gogiq.

Ky synim, shton ai, nuk u arrit sepse askush në bashkësinë ndërkombëtare nuk e shihte marrëveshjen si njohje të Kosovës nga Serbia, prandaj nuk pasuan njohjet e reja nga shtetet tjera që nuk e njohën Kosovën.

"Kjo është arsyeja pse Prishtina është shumë e pakënaqur dhe pse Prishtina provokoi këtë krizë të re në radhë të parë - për ta rikthyer temën e njohjeve në agjendë si një mënyrë për të zgjidhur këtë krizë dhe gjithçka tjetër. Kjo lëvizje nuk u lavdërua dhe nuk u miratua nga bashkësia ndërkombëtare dhe këtë e dëshmon fakti se për këtë çështje u mbajt një seancë e Këshillit të Sigurimit të OKB-së, prandaj kjo çështje u njoh si rrezik potencial për paqen ndërkombëtare, sigurinë dhe respektimin e të drejtave të njeriut dhe realisht u pasua me dënime të forta dhe të ashpra nga vendet që normalisht e njohin pavarësinë e Kosovës”, thekson Gogiq.

Megjithatë, siç thekson ai, përveç disa dëmeve diplomatike dhe reputacionit që ka pësuar Kosova, përsëri mungojnë hapat konkretë.

"Kuinta sërish refuzon të zbatojë masa konkrete, të cilat në fakt do ta bindin Prishtinën që të heqë dorë nga lëvizjet e tilla. Po i referohem konkretisht mekanizmave që ka për shembull BE-ja në dispozicion, si liberalizimi i vizave. Nëse do të vihej në pikëpyetje. Prishtina do ta kishte tërhequr këtë vendim, e njëjta gjë vlen edhe për procesin e anëtarësimit të mundshëm të Kosovës në Këshillin e Evropës”, ​​thekson ai.

Siç thotë ai, Kosovës gjatë gjithë kohës po i dërgohen mesazhe të ftohta dhe të nxehta, ku nga njëra anë dënohet për disa masa si ndalimi i dinarit, dhe nga ana tjetër anëtarësimi i Kosovës në organizata ndërkombëtare si Këshilli i Evropës po promovohet pa pengesa.

“Sikur të kishte ardhur një mesazh nga BE-ja se Kosova nuk mund të llogarisë në anëtarësimin në Këshillin e Evropës derisa të zgjidhet kjo situatë dhe mbi të gjitha të mbrohen ato grupe më të cenueshme të popullsisë në Kosovë që janë të prekura nga kjo masë. Por “më duket se po punojnë për ta futur Kosovën në BE sipas një procedure të përshpejtuar dhe prandaj ato kërcënime dhe paralajmërime që vijnë nga Perëndimi nuk janë të besueshme për askënd në Kosovë”, përfundon Gogiq.