Hoti: Në kohën e "nostalgjisë perandorake", Evropa nuk dëshiron tensione të reja nacionaliste në Ballkan

Dritan Hoti, ligjerues në Universitetin Mesdhetar në Tiranë, tha se lënia jashtë e elementëve kombëtarë nga raporti mbi progresin e Maqedonisë së Veriut është një lloj mesazhi se Evropa në rrethanat e reja gjeopolitike dhe "nostalgjinë perandorake" nuk dëshiron tensione të reja nacionaliste në Ballkanin Perëndimor.

"Jemi në një situatë ku nostalgjia nacionaliste dhe perandorake është rikthyer. Rusia kërkon të ruajë një logjikë perandorake bazuar në përbërjen e saj etnike dhe elementin e saj ortodoks. Tendenca të tilla, të cilat synojnë jo vetëm ridimensionimin e Rusisë si një 'pol perandorak', por edhe rikonceptualizimin e rendit botëror bazuar në marrëdhëniet tradicionale historike, etnike dhe fetare, dhe interesat aktuale të Rusisë, mund të kenë një ndikim, si në të kaluarën, në Evropën Juglindore dhe në Ballkan", thotë Hoti për Kosovën online.

Ai shpjegon se partitë kryesore politike brenda Parlamentit Evropian vendosën të lënë jashtë termat që lidhen me identitetin kombëtar të Maqedonisë së Veriut për shkak të këtij "shqetësimi".

“Ata e morën atë vendim në mënyrë pragmatike, me qëllim që të parandalonin rifillimin e debatit nacionalist në këtë pjesë të Ballkanit, por edhe për të parandaluar ndjenjën e kërcënimit nga vendet që janë pjesë e BE-së”, theksoi Hoti.

Ai thekson se Maqedonia e Veriut dhe krijimi i këtij shteti është një “kombinim qëllimesh gjeostrategjike” që lidhen me rajonin.

“Një nga qëllimet ishte të ndaleshin luftërat me karakter kombëtar në atë që ne e quajmë pjesa qendrore dhe juglindore e Ballkanit. Në ato kushte, u ndërtua një shtet, një vend i njohur si aktor i së drejtës ndërkombëtare nën emrin Maqedoni, i cili ishte një përzierje, një amalgamë etnike e popullsisë sllave që flet një gjuhë që nuk është e afërt me serbishten, dhe pjesa tjetër që është elementi shtetformues është pjesa shqiptare”, specifikoi Hoti.

Ai shton se në të njëjtën kohë vendimi i Parlamentit Evropian duhet të interpretohet si një përpjekje për të “shmangur debatin” dhe konfliktet që do të përfshinin Bullgarinë dhe Greqinë.

"Bullgaria ka pretendime të vazhdueshme në lidhje me identitetin maqedonas, të cilin e konsideron artificial dhe në kundërshtim me interesat historike të Bullgarisë. Ata e shohin gjuhën maqedonase si një derivat të gjuhës së folur në Bullgari. Ngjashëm, konflikti do të përfshinte Greqinë, gjë që fillon nga një këndvështrim historik dhe kulturor. Ky vendim duket se është i natyrës diplomatike për të shmangur një debat ose konflikt me natyrë tradicionale nacionaliste, i cili mund të sjellë një kërcënim vetoje nga Greqia ose nga Bullgaria për të frenuar procesin e integrimit evropian të Maqedonisë së Veriut në Bashkimin Evropian dhe Ballkanin Perëndimor", beson Hoti.

I pyetur se deri në çfarë mase identiteti kombëtar i vendeve të tjera të Ballkanit Perëndimor mund të kërcënohet në këtë mënyrë, Hoti theksoi se BE-ja është krijuar në bazë të një "kombinimi elementësh", por se çdo vend ka të drejtë të ruajë identitetin e tij kombëtar ose kulturor.

“Bashkimi Evropian u krijua mbi bazën e një kombinimi elementësh, si një organizatë mbikombëtare e shteteve evropiane, por shtetet kanë të drejtë të ruajnë atë që quhet identiteti i tyre kombëtar dhe kulturor, i cili u formua gjatë shumë shekujve, nga Mesjeta deri në krijimin e Bashkimit Evropian. Identiteti maqedonas, veçanërisht për shkak se është një vend i vogël, është relativisht i ri, dhe vendimet e qeverisë në Shkup për ta paraqitur këtë identitet me një lloj madhështie, të kundërshtuara nga Sofja dhe Athina, krijuan këtë problem që mbetet konstant”, beson Hoti.

Kjo është arsyeja pse ai beson se rasti i Maqedonisë së Veriut nuk duhet të përgjithësohet ose të paralelizohet me vendet e tjera, përfshirë edhe Kosovën.

"Është një rast specifik që fillon me krijimin e Maqedonisë së Veriut si shtet në Evropën Juglindore, dhe është një rast që nuk tregon natyrën artificiale të këtij shteti, por si një rast të veçantë të këtij shteti, i cili është një vend i vogël në rajon. Nuk mund të krijojmë ngjashmëri me identitetet e shteteve historike evropiane, por as me vendet e Ballkanit, të cilat krijuan shtete kombëtare gjatë shekullit të 19-të, dhe në rastin e Shqipërisë në vitin 1912. Kemi edhe rastin e Kosovës, ku identiteti shqiptar i shtetit më të ri në Evropën Juglindore nuk mund të vihet në dyshim ose nuk mund të krijohet një tendencë për të divergjuar ose reaguar", përfundoi Hoti.