Ish-anëtar i Misionit Verifikues Shifaneli: Reçaku ishte bastion i fortë i UÇK

Ish-anëtari i forcave speciale amerikane dhe pjesëtari i Misionit Verifikues në Kosovë, Mark Schifanelli, thotë për Kosovo online se ngjarjet në Reçak nuk janë shpjeguar asnjëherë plotësisht. Ai thekson se në vitin 1998 dhe 1999 kishte prova të forta se në atë fshat kishte një bastion të fortë të UÇK-së, ku kishte së paku 20-25 shqiptarë të kapur të cilët më parë ishin rrëmbyer nga UÇK-ja.

Nga tetori 1998 deri në mars 1999, Shifanelli ka punuar në Qendrën Logjistike (Fusion Center) të Misionit Verifikues të Kosovës (KVM) në Prishtinë, ku ai dhe disa kolegë të tjerë analizuan në baza ditore të gjitha të dhënat e mbledhura nga verifikuesit nga të gjitha pjesët e Kosovës. Nga ato bënin raporte ditore dhe javore.

Duke folur për 15 janarin, kur pjesëtarët e policisë dhe ushtrisë filluan aksionin në Reçak, Shifanelli thotë se arsyeja konkrete ka qenë një ngjarje e ndodhur pesë ditë më parë kur UÇK-ja i ka zënë pritë policëve serbë në afërsi të Suharekës, ku u vranë disa policë dhe u plagosën.

Shifanelli thekson se Misioni Verifikues tashmë kishte informacione se në atë rajon, duke përfshirë edhe Raçakun, ekziston një bazë e fortë e UÇK-së nga ku kryhen aksione, përfshirë kidnapimet, dhe se atje mbaheshin serbët e kapur dhe shqiptarët jolojal.

“Më herët kemi marrë vesh se në rajonin e Shtimjës, por edhe të Reçakut, ka pasur edhe fshatra të tjera ku UÇK-ja ka rrëmbyer njerëz. Jo vetëm serbët, por edhe civilët shqiptarë, të cilët ata besonin se ishin përkrahës të autoriteteve jugosllave. Ata konsideroheshin tradhtarë, simpatizantë KVM intervistoi disa të rinj të cilët ishin rrëmbyer nga UÇK-ja. Ata thanë se po të kishin konstatuar se nuk janë përkrahës të serbëve, do t'i lironin. Ata u raportuan vëzhguesve tanë se në zonën e Reçakut kishte të paktën 20-25 persona, të cilët u kapën nga UÇK-ja dhe u shpallën fajtorë si simpatizant të qeverisë. Të gjithë u dënuan me punë të detyruar. Prandaj në ato fshatra ka pasur njerëz, përfshirë edhe Reçakun, të cilët janë rrëmbyer nga UÇK-ja”, thotë Shifanelli.

Sipas tij, Ministria e Punëve të Brendshme e Serbisë dhe UJ kanë raportuar në Misionin Verifikues për aksionin në Reçak, i cili sipas të dhënave ka përfunduar në orët e vona të mbrëmjes së 15 janarit.

Shifanelli thotë se në bazë të gjitha raportimeve ka “bërë një fotografi” të asaj që ka ndodhur atë ditë dhe se pa mëdyshje është vërtetuar se ka pasur një përleshje mes UÇK-së dhe forcave të sigurisë serbe.

Ai thotë se tashmë rreth orës shtatë të 15 janarit, Reçaku ishte i rrethuar dhe se ushtria jugosllave kishte vendosur tanke, artileri dhe trupa në kodrat përreth.

Ai thotë se vëzhguesve iu ishte ndaluar të afroheshin në qendër të qytetit, por se gjatë gjithë ditës ishin regjistruar luftime ndërmjet forcave serbe dhe UÇK-së dhe se të gjithë e kishin të qartë se ishte bastioni i tyre.

“Policia është dashur të hyjë në Reçak dhe mendoj se tashmë është plotësisht e qartë se ishte bastion i fortë i UÇK-së, ata hasën në rezistencë kur hynë. UÇK-ja pranoi se në ato beteja u vranë tetë luftëtarë. Lufta zgjati gjithë ditën. Me sa kuptoj, pjesëtarët e KVM-së në terren nuk mundën ta vëzhgonin atë aksion, por gjatë mbrëmjes policia u tërhoq, si dhe ushtria që ndodhej në kodrat përreth fshatit. Një patrullë e KVM arriti të hynte në qytet dhe u ndesh me vendasit, mendoj se ishin vetëm gjysma e numrit të përgjithshëm në qytet. I kanë futur në automjete dhe i kanë dërguar në spitale pasi kanë mbetur të plagosur. Ata panë të paktën një trup në tokë dhe e raportuan. Dhe kjo ishte e gjitha. Kur perëndoi dielli, ushtria u kthye në garnizon, kishte vetëm pak patrulla. Por aksioni kishte përfunduar”, thotë Schifanelli.

Sipas fjalëve të tij, të nesërmen shefi i Misionit Verifikues është paraqitur në Reçak i shoqëruar nga pjesëtarë të UÇK-së dhe gazetarë dhe kamera që kanë regjistruar dhjetëra trupa të pajetë.

Schifanelli thotë se një numër i viktimave kanë qenë me uniformë, por më së shumti me rroba civile dhe se në bazë të plagëve padyshim që është krim sepse shumë janë vrarë nga të shtënat në kokë.

Schifanelli thekson se pyetja kryesore është se kush e ka kryer krimin dhe ka frikë se përgjigjja nuk do të gjendet kurrë.

“Është një tragjedi, pa asnjë dyshim. Kush e bëri çfarë është një pyetje për të cilën nuk mendoj se do ta marrim ndonjëherë përgjigjen. E di që kur Walker tha atë që tha ishte shumë shpejt. Në hetime, ju mund të merrni informacion shpejt dhe pa verifikim ose ngadalë, por të dokumentuar. Ai bëri siç bëri. E di që ka interes përse e bëri atë deklaratë. Nuk mund të flas për ambasadorin Walker, nuk e di. Ndoshta ka të drejtë. Nuk mund të dal në një përfundim dhe të drejtoj gishtin te ndonjë palë si përgjegjëse për atë që ndodhi në Reçak”, thotë Schifanelli.

Ai thotë se e ka patur të çuditshme pse Walker ka fajësuar menjëherë palën serbe, por se nuk beson se pas kësaj ka pasur ndonjë qëllim.

“Nuk mendoj se rasti i Reçakut ishte i planifikuar. Një incident i quajtur masakër është krim. Nuk e di kush e bëri, si ndodhi. Deri më sot nuk kam përgjigje. Kam parë shumë hetime ndër vite dhe ky është një krim i pazbardhur për mua. Por sinqerisht besoj se Walker po reagonte emocionalisht. Ajo që pa e tronditi qartë dhe akuzoi forcat serbe të sigurimit për vrasjet, sepse disa nga të vdekurit vërtet ishin vrarë. Kjo është pa dyshim. Por nuk besoj se e ka bërë me qëllim, për të provokuar reagimin e NATO-s apo për të krijuar më shumë presion nga bashkësia ndërkombëtare që NATO të ndërhyjë”, beson Schifanelli.

Ai thotë se rasti i Raçakut ka shërbyer patjetër për të bërë presion më të madh ndaj RFJ-së dhe Serbisë së atëhershme dhe se ka iniciuar dy takime të përfaqësuesve të RFJ-së dhe UÇK-së në Rambuje.

Ai thekson se vendimi kryesor për bombardimin e mëvonshëm të RFJ-së u mor pasi përfaqësuesit e UÇK-së të udhëhequr nga Hashim Thaçi nënshkruan një marrëveshje armëpushimi gjatë grupit të dytë të negociatave, me nxitjen e Bob Dole dhe Madeleine Albright.

“Ata e bindën Hashim Thaçin dhe delegacionin shqiptar që të nënshkruanin marrëveshjen dhe më pas erdhi një pikë kthese kur qeveria jugosllave refuzoi. Kishte sinjale shumë të qarta se nëse qeveria jugosllave nuk e nënshkruan atë dokument, do të pasojë vetëm një pasojë, ajo është bombardimi i NATO-s, që padyshim ndodhi”, thotë Schifanelli.

Duke folur për punën e Misionit Verifikues, ai thotë se misioni i tij fillestar dhe kyç ishte regjistrimi i shkeljeve të marrëveshjes së nënshkruar më parë nga Richard Holbrooke dhe Slobodan Millosheviq, sipas së cilës një pjesë e forcave jugosllave duhej të tërhiqej nga Kosova, dhe se Njësitë e mbetura mund t'i përgjigjeshin zjarrit vetëm në rast sulmi.

“Kanë qenë rreth 1.200 verifikues në terren, ndoshta edhe më shumë në janar dhe të gjithë kanë dërguar informacion nga sektorët e tyre. I kemi përpunuar dhe kemi bërë raporte ditore dhe javore prej tyre”, thotë Schifanelli.

Ai thekson se Misioni Verifikues shumë shpejt pas mbërritjes në Kosovë u përball me konflikte të vazhdueshme ndërmjet UÇK-së dhe forcave të sigurisë serbe e jugosllave dhe se shpejt e ndryshoi misionin e tij bazë dhe u bë një lloj misioni paqeruajtës që tentoi t'i jepte fund konflikteve.

“Shumë prej tyre nuk u raportuan kurrë. Ashtu si konflikti i madh në Podujevë në dhjetor të vitit 1998, ambasadori Walker arriti të lehtësojë një armëpushim afatshkurtër, por një formë e tillë konflikti zhvillohej çdo ditë në mbarë Kosovën. Është shumë e rëndësishme të theksohet se KVM përfundimisht u shndërrua në një mision paqeruajtës. Nuk ishte ky qëllimi, por u kthye në atë. “Në shumë raste KVM është kritikuar se nuk ka mundur të ruajë paqen, por kjo për shkak se kjo nuk ishte detyra e saj”, thotë Schifanelli.

Ai shpjegon se për shkak të shtrirjes së konfliktit, puna e tij është rritur në përpjekje për të parashikuar se në cilën pjesë të Kosovës mund të ndodhin konflikte të mëdha ndërmjet UÇK-së dhe shërbimeve të sigurimit jugosllav.

“Kështu, në një nga raportet para janarit, kam deklaruar se Shtimlja është një vend i mundshëm i dhunës në të ardhmen për shkak të asaj që ka ndodhur atje. UÇK-ja erdhi atje, u hap dhe pati raportime për shqiptarë etnikë, si dhe serbë, të rrëmbyer, të mbajtur si të burgosur dhe të gjykuar për gjoja besnikëri ndaj autoriteteve dhe të dënuar me punë të rënda. Në ato vende, si në Reçak, në kodrat rreth Shtiljmljes”, shprehet ai.

Schifanelli mohon pretendimet se Misioni Verifikues, përveç monitorimit të zbatimit të marrëveshjes Holbrook-Miloševiq, ka pasur edhe karakter sekret - inteligjencë.

“Ju duhet ta dini se ishte një mision i përbërë nga përfaqësues të disa shteteve: SHBA-së, Britanisë së Madhe, Francës, Rusisë... Por secili nga vendet e Grupit të Kontaktit kishte misionet e veta në Kosovë. Ndoshta disa kanë pasur “detyra sekrete”, por unë nuk e kam parë dhe as kam dëgjuar”, thekson Schifanelli.

Sipas tij, as në Qendrën Operative ku ai punonte nuk kishte asgjë sekrete.

“Qendra ishte një burim i hapur i të dhënave të inteligjencës. Pra, nuk kishte fare dokumente të klasifikuara, sekrete tepër sekrete apo sekrete. Në fakt, ushtria jugosllave, bazuar në marrëveshjen Holbrook - Millosheviq, mund të shihte çdo dokument që kishim. Asgjë nuk ishte e mbrojtur”, thotë Schifanelli.

Mark Schifanelli kaloi 22 vjet në Forcat Speciale të Forcave të Armatosura të SHBA.

Gjatë karrierës së tij, ai qëndroi në Azi, Lindjen e Mesme dhe Amerikën e Jugut.

Ai para dy muajsh ka botuar në SHBA librin “I konfirmuar – me detyrë me Misionin Verifikues të Kosovës”.

Ky libër ende nuk është promovuar dhe Schifanelli shpjegon se e ka krijuar në bazë të dokumenteve që ka mbledhur gjatë qëndrimit në Kosovë.

Në të, ai flet në detaje për të gjitha ngjarjet e njohura dhe më pak të njohura që i paraprinë bombardimit të RFJ-së në vitin 1999.

Ai thekson se libri nuk është në funksion të asnjë pale në Kosovë.

“Unë nuk punoj për asnjë qeveri, nuk jam lobist, nuk kam lidhje me asnjë grup. Libri im “I konfirmuar” nuk është as “pro-serb”, as “pro-shqiptar” dhe as “proamerikan”. Unë kam njëzet vjet që jam avokat dhe jam i preokupuar me të. Ky është thjesht një libër për atë që ndodhi kur isha në Kosovë në vitin 1998 dhe 1999”, thekson Shifanelli.