Jevtiq: Mbijetesa e qëndrueshme është vendimtare për kthimin e të zhvendosurve

Mbijetesa e qëndrueshme është çelësi i kthimit të qëndrueshëm të të zhvendosurve, i cili është i mundur vetëm nëse hiqen pengesat politike, por edhe nëse sigurohen të gjitha parakushtet e nevojshme, nga ndërtimi apo renovimi i shtëpive të tyre, te kujdesi i mirë shëndetësor dhe mundësitë arsimore, thotë kryetari i komunës së Shtërpcës dhe ish-ministri për Komunitete dhe Kthim Dallibor Jevtiq.

“Gjithmonë e kam theksuar, edhe në kohën kur merresha me këtë çështje përmes departamentit që drejtoja, se pa mbijetesë të qëndrueshme nuk mund të ketë as kthim të qëndrueshëm. Për të pasur realisht një situatë ku të kthyerit do të jenë aty, duhet të sigurohet jo vetëm ndërtimi ose rinovimi i shtëpive të tyre, por edhe një kujdes i mirë shëndetësor, siguri ekonomike dhe mundësi arsimore. Pra, diçka që është shtyllë e jetës së çdo individi, pavarësisht nëse është i zhvendosur apo jeton atje dhe nuk ka lëvizur kurrë. Në këtë kontekst, një kthim i qëndrueshëm do të jetë i mundur kur nuk i kemi të gjitha këto probleme të tjera që kemi. Dhe ne kemi shumë probleme që janë të natyrës politike”, thekson Jevtiq në një intervistë për Kosovo online.

Duke komentuar rastin e fundit – sulmin ndaj Dragica Gashiqit, e vetmja e kthyer në Gjakovë, Jevtiq thotë se shembuj të tillë ka shumë.

“Unë jam marrë me kthimin në Lubozhdë, një vend afër Istogut ku kemi kthyer serbët që janë shpërngulur nga ai vend për shkak të luftës. Kanë kaluar të gjitha procedurat, kontrollet, gjithçka që kërkon procesi i kthimit. Rindërtuan shtëpi, ndërtuan të reja, njerëzit u kthyen. Çfarë ndodh pas gjithë këtyre viteve? Arrestojnë përfaqësuesin e atij fshati të kthyer dhe e akuzojnë për krime lufte. E kam fjalën për Zharko Zariqin, i cili tani është në paraburgim. Dhe ai nuk është shembulli i vetëm. Në thelb, një kthim i qëndrueshëm do të jetë i mundur kur krahas këtyre parakushteve të sigurojmë dhe heqim këto pengesa dhe probleme politike që qëndrojnë në rrugën e kthimit”, thekson Jevtiq.

Sipas tij, në situatën aktuale, kthimi i të zhvendosurve është i mundur vetëm në zonat ku serbët janë shumicë e popullsisë.

“Në këto rrethana, si është situata sot, është e qartë se serbët, në mënyrë që ai rikthim të jetë i qëndrueshëm në njëfarë kuptimi, mund të kthehen në ato zona, vendbanime apo vende me shumicë serbe, dhe ku janë të gjitha shtyllat e jetës për të cilat fola, dhe e kujdesit shëndetësor, arsimit dhe atij aspekti ekonomik”, beson Jevtiq.

Ai thotë se kthimi në mjediset urbane është shumë më i komplikuar.

“Në Prishtinë nuk keni shkollë në gjuhën serbe. Nuk keni shkollë në gjuhën serbe as në qytetet tjera. Shihni çfarë ndodh me të vetmin e kthyer në Gjakovë. Prandaj serbët sot mund të kthehen në vendin ku janë këto kushte minimale për jetë normale dhe mbijetesë”, thekson kryetari i komunës së Shtërpcës.

Ai thotë se për kthimin e mundshëm, si dhe për mbijetesën e serbëve në Kosovë, është thelbësore që serbët të mos e shesin pronën e tyre, sepse vetëm kështu mund të kenë mundësi që një ditë të kthehen në të.

“Është e rëndësishme që ne të mos e shesim pronën tonë, atë që na kanë lënë të parët tanë. Sa herë që shet një pjesë të asaj prone, shitet mundësia që të kemi më shumë në të ardhmen”, thekson Jevtiq.

Prandaj, thotë ai, është e rëndësishme që jeta e serbëve në Kosovë të mos shikohet nga prizmi i ngjarjeve ditore politike apo planifikimit afatshkurtër.

“Duhet të mendojmë për të ardhmen e largët, prandaj duhet të jemi këmbëngulës”, thotë Jevtiq.