Mazreku: Do të jemi të ekspozuar ndaj presionit për të shmangur përshkallëzimin në Ballkanin Perëndimor

Profesori i së drejtës evropiane, Avni Mazreku, vlerëson se bota sot po lëviz nga unipolariteti drejt multipolaritetit, në funksion të një konfigurimi të ri global, gjë që do të ketë edhe pasoja juridike. Sa i përket reperkusioneve të zhvillimeve globale në rajon, veçanërisht në marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe Kosovës, ai vlerëson se faktorët politikë në Kosovë dhe në Serbi do të jenë të ekspozuar ndaj presionit politik dhe diplomatik me qëllim që të shmanget përshkallëzimi në Ballkanin Perëndimor.

Duke folur për ngjarjet në Venezuelë dhe çështjen e Grenlandës, Mazreku thotë se nuk sheh një lidhje të drejtpërdrejtë ndërmjet asaj që ndodhi në Venezuelë, në përgjithësi në hemisferën perëndimore, dhe Kosovës. Për të, rasti i Venezuelës është një tregues i qartë i ndarjes së roleve të fuqive globale, në kontekstin e marginalizimit të Kinës dhe Rusisë.

“Jemi në një kohë kur bota po lëviz nga unipolariteti drejt multipolaritetit, në funksion të një konfigurimi të ri global, dhe do të shohim edhe veprime të tjera, të cilat mbështeten në parimet mbi të cilat janë krijuar Kombet e Bashkuara”, ka thënë Mazreku për Kosovo online.

Ai thekson se veprimi amerikan në Venezuelë mund të konsiderohet si antidiktatorial, por nga ana tjetër, vë në dukje edhe interpretimet që lidhen me shkeljen e parimeve të Kartës së OKB-së për sovranitetin shtetëror, përkatësisht ndërhyrjen e drejtpërdrejtë të një shteti në punët e brendshme të një shteti tjetër sovran.

Sipas tij, gjithmonë gjithçka përfundon në konfliktin ndërmjet legalitetit dhe legjitimitetit.

“Pyetja është nëse legjitimiteti duhet të mbizotërojë në terrenin global apo duhet të mbizotërojë rendi botëror i krijuar pas Luftës së Dytë Botërore, në të cilin ekzistonte një ekuilibër tjetër forcash dhe i cili kishte mungesë në zhvillimin e të drejtave të njeriut. Pas Luftës së Dytë Botërore, sistemi kolonial mori fund, u krijua një botë bipolare që funksiononte sipas interesave të dy poleve – atij lindor të udhëhequr nga Bashkimi Sovjetik dhe atij perëndimor të përfaqësuar nga SHBA-të. Dhe interpretimet gjithmonë vareshin nga interesat dhe pozicionimi i qeverive të tyre”, ka thënë Mazreku.

Bota, sipas tij, ndodhet në një “kontekst të zhvillimit të vet”, gjë që do të ketë pasoja juridike, për këtë arsye Perëndimi nuk mund të lejojë përshkallëzimin e një krize të re evropiane. Si “pikë fragjille”, përveç asaj që po ndodh në Ukrainë, ai përmend pikërisht Ballkanin, ku ekzistojnë dy çështje të hapura.

Çështja e parë, thekson ai, është Bosnje e Hercegovina, ku Marrëveshja e Dejtonit i dha fund luftës, por jo edhe mënyrës së qeverisjes, ndonëse kanë kaluar tri dekada dhe faktorët politikë në vend nuk kanë gjetur një gjuhë të përbashkët për të arritur stabilitetin.

“E dyta është marrëdhënia e Kosovës me Serbinë. Kosova dhe Serbia kanë qëndrime diametralisht të kundërta lidhur me statusin, sepse Serbia pretendon se Kosova është pjesë përbërëse e saj, ndërsa Kosova ka ndërmarrë të gjitha veprimet që e çojnë drejt pavarësisë nga Serbia. Duket se faktorët politikë në Kosovë dhe në Serbi do të jenë të ekspozuar ndaj presionit politik dhe diplomatik gjatë kësaj periudhe për të shmangur përshkallëzimin në Ballkanin Perëndimor”, përfundoi Mazreku.