Milliq: Strategjia e Prishtinës për të bërë presion shtesë ndaj serbëve mund të çojë në një eskalim të ri

Politologu Dimitrije Milliq ka vlerësuar sot, duke komentuar sulmin e mëngjesit të sotëm të Policisë së Kosovës në Qendrën Klinike dhe Spitalore të Mitrovicës së Kosovës dhe në disa objekte private në veri, se pas incidentit në Banjskë, kryeministri i Kosovës Albin Kurtiji vazhdon me aksionet që kanë për qëllim të konfirmojë përfaqësimin e tij të popullatës serbe si "militante", dhe paralajmëroi se presionet shtesë nga Prishtina mund të provokojnë një reagim nga serbët vendas dhe ripërshkallëzimin e situatës.

“Situata nga mëngjesi i sotëm është produkt i drejtpërdrejtë i situatës që patëm në Banjska sepse në njëfarë mënyre konfirmoi qëndrimet e qeverisë Kurti në përshkrimin se si është në të vërtetë komuniteti serb në veri – dëshira ishte që të përkufizohej si komuniteti militant që nuk dëshiron të marrë pjesë në një sistem që dëshiron të jetë subversive në raport me sistemin. Në këtë kuptim, tani u ka dhënë legjitimitet situatave të tilla", tha Milliq.

Se deri ku do të shkojë Prishtina, thotë ai, varet se sa presioni perëndimor do ta kufizojë atë lloj veprimesh të Prishtinës, në aspektin e shkeljes së lirive dhe të drejtave personale në kontekstin, siç pretendojnë autoritetet kosovare të luftës kundër terrorizmit.

Milliq thotë se reagimi i komunitetit serb ndaj veprimeve të reja të Policisë së Kosovës mund të jetë i dhunshëm, gjë që do të shkaktonte një përshkallëzim të ri.

“Kur tensionet janë kaq të larta, kjo mund të sjellë edhe një herë reagimin e nxituar të serbëve vendas, gjë që vendos “kornizën” që Albin Kurti dëshiron t’ia imponojë popullatës serbe. Rreziku më i madh është që përshkallëzimi që ndodhi në Banjskë dhe tani me reagimin e ri të Kurtit do të çojë në një përshkallëzim të ri përmes një reagimi më të vendosur të komunitetit serb në veri të Kosovës”, theksoi Milliq.

Lidhur me paralajmërimin e presioneve të mundshme shtesë ndaj Beogradit nga SHBA dhe BE për uljen e tensioneve, Milliq mendon se presionet duhet të drejtohen në radhë të parë ndaj qeverisë së Albin Kurtit dhe shumë më tepër se më parë, pasi janë arritur disa rezultate të matshme.

“Para së gjithash, kur është fjala për formimin e Bashkësisë së Komunave Serbe, kjo është rrënja e problemit aktual në kontekstin se, duke pasur parasysh se nuk u zbatua, pasoi reagimi i serbëve, se po bënin lëvizje për t'u larguar nga komunat, e para kësaj edhe nga institucionet vendore. Tani ju keni një hapësirë ​​të hapur për përshkallëzimin që ndodh sepse nuk keni një mënyrë institucionale për të artikuluar interesat tuaja. Në këtë kuptim, presioni ndaj Beogradit do të ishte më shumë në kontekstin e presionit indirekt ndaj serbëve në veri, sepse konsiderohet se Serbia ka ndikim në komunitetin serb, në radhë të parë në listën serbe”, tha Milliq.

Ai thekson se nëse do të ketë presione nga bashkësia ndërkombëtare, do të synohet që të dyja palët të pranojnë “masa kontroverse”.

Kur bëhet fjalë për sanksionet, Milliq beson se vështirë se do të ketë një konsensus brenda BE-së për vendosjen e mundshme të masave më serioze ndaj Serbisë.

Duke iu referuar informacioneve se disa vende të BE-së kanë kërkuar që të shqyrtohen sanksione ndaj Serbisë, tregon se ndoshta bëhet fjalë për anëtarë që tashmë kanë skepticizëm në lidhje me politikën e Beogradit.

“Gjithmonë duhet të shikojmë në drejtim të disa vendeve të rajonit, në drejtim të shteteve baltike që kanë marrëdhënie armiqësore me Rusinë, këto janë vende që kanë skepticizëm edhe ndaj Serbisë. Pra këto sanksione individuale, të cilat i kemi pasur në radhë të parë nga SHBA, nuk dha fryt që Serbia të ndryshojë politikën e saj të rrethimit të atyre personave, gjë që nuk ndodhi, ndaj besoj se ky lloj sanksionesh personale nuk do të jenë efektive. Por sigurisht që vetëm të flasim për këtë është një mesazh për Serbinë. Arsyeja e kësaj situate të veçantë, përfshirë edhe ngjarjet e mëngjesit, për veprime të tilla pothuajse si lufta, është se Kurti dëshiron të imponojë perceptimin se serbët në veri janë një organizatë militante, dhe se të gjitha masat e zbatuara nga Prishtina janë vetëm masa antiterroriste”, shpjegon Milliq.

Ai shton se rasti në Banjskë u dha argumente vendeve perëndimore që të japin pëlqimin e heshtur për lëvizje të tilla të Prishtinës.

“Kush përfiton nga ngjarjet në Banjskë? Aktualisht Serbia nuk ka asnjë përfitim nga kjo situatë e fundit”, ka përfunduar Milliq.

Ai thekson se pozita e komunitetit serb në Kosovë aktualisht është shumë e vështirë, pavarësisht nëse do të ketë masa për Beogradin apo jo. Nga njëra anë, thotë ai, serbët në Kosovë nuk kanë përfaqësim institucional, ndërsa nga ana tjetër, për shkak të mënyrës së përfaqësimit të popullit serb pas incidentit në Banjskë, mund të pritet zvogëlimi i empatisë nga bashkësia ndërkombëtare.

“Në atë situatë, duhet të ketë më shumë besim se çështja e veriut do të zgjidhet në nivel të lartë, se sa serbët e Kosovës aktualisht mund të ndikojnë në fatin e tyre. Është shumë keq kur nuk keni kontroll mbi fatin tuaj. Por, derisa të zgjidhet në nivel të lartë çështja e veriut, qoftë për praninë e forcave të Kosovës, për kryetarët e komunave apo për këtë situatë të fundit, në kuptimin se si do të përfundojë në aspektin e veprimeve të Prishtinës, sepse strategjia mund të jetë nga ana e Prishtinës për të bërë presion shtesë ndaj serbëve në veri për të provokuar një reagim tjetër të ngjashëm si ky dhe që disi rrumbullakosin imazhin e komunitetit serb si militant dhe kriminogjen, i cili nuk dëshiron të përfshihet në sistemin e Kosovës. Pra, ajo që duhet të bëjnë serbët është të mos bien në kurthe të tilla, sado e vështirë të jetë”, ka bërë të ditur Milliq.

Ai beson se ekziston mundësia që bashkësia ndërkombëtare të vendosë masa shtesë për Prishtinën.

Por, sipas vlerësimit të tij, kjo nuk do të çonte në përmirësim të situatës, duke qenë se as masat e mëparshme nuk kanë ndikuar që Albin Kurti të ndryshojë politikën ndaj komunitetit serb.

“Mund të ndodhë që të ketë më shumë masa ndëshkuese për Prishtinën, por Kurti ka treguar se të gjitha këto masa kufizuese nuk kanë pasur efekt, në kuptimin që ai po udhëheq një politikë maksimaliste”, tha Milliq.