Muhadri: Iniciativa për ndryshimin e emrit të Kosovës në Dardania është e justifikuar në kuptimin historik

Historiani Bedri Muhadri nga Instituti Historik në Prishtinë beson se iniciativa qytetare për ndryshimin e emrit të Kosovës në Dardania është e justifikuar në kuptimin historik. Siç shprehet ai, një praktikë e tillë ka ekzistuar ndër të tjera dhe si shembull përmend polakët që ndryshuan disa herë emrin e vendit.

"Njerëzit që kanë historinë e tyre me të drejtë përpiqen dhe kërkojnë kthimin e identitetit të tyre. Duhet të gjejmë një emër që i përket identitetit, që ka kuptim historik, politik dhe etnik. Besoj se kjo nismë qytetare është e justifikuar në kuptimin historic dhe si do të shkojnë gjërat në pragmatizmin politik modern dhe nëse është mirë dhe kur do të krijohen rrethanat për të, kjo është çështje tjetër. Sigurisht që kërkon shpjegime më të qarta historike dhe shkencore”, thotë Muhadri për Kosovo online.

Ai thotë se të dhënat dhe burimet historike dëshmojnë se në kohët e lashta, territori i Kosovës, jo saktësisht brenda kufijve të sotëm, por në një hapësirë ​​më të gjerë quhej Dardania dhe se fisi dardan që banonte në këtë zonë është një nga fiset e shumta të ilirëve.

“Dardania ka vazhdimësinë e vet historike – që nga parahistoria, rënia e Perandorisë Romake e deri në mesjetë, territori i Kosovës quhej Dardania. Në shekullin IV p.e.s., Dardania përfshinte shumë qytete të zhvilluara ekonomikisht të asaj epoke, si Shkupin, Nishin, Prishtinën apo Ulpianën. Madje ajo formoi mbretërinë e saj, e cila pati ulje-ngritjet e veta derisa ra nën Perandorinë Romake. Me pushtimin e Dardanisë, Perandoria Romake përfshiu një pjesë të madhe të Ballkanit, por në vitin 279 pas Krishtit, në kohën e sundimit të Dioklecianit, i cili krijoi prefekturën ilire, e cila përfshinte të gjitha fiset ilire, ajo u nda në katër provinca. Njëra prej tyre ishte Dardania, kryeqyteti i së cilës ishte Shkupi”, thotë Muhadri.

Sipas vlerësimit të tij, vazhdimësia historike e “popullit të Kosovës që nga lashtësia e deri më sot e ka pasur bazën identitare nga Dardania”.

“Në mesjetë në mbarë Ballkanin u krijuan entitete të tjera etnike, si shqiptare, serbe, bullgare dhe rumune. Në këtë kontekst edhe populli shqiptar krijoi të vetin, këtë e dokumentojnë burimet historike dhe arkeologjike. Burimi i fundit arkeologjik nga Ulpiana u gjet në një kishë të krishterë në një mozaik në dysheme, me mbishkrimin e perandorëve Justinian dhe Dardania, e periudhës 527-557. vit. Arbërit janë trashëgimtarë të popullit ilir dhe mund të themi se Dardania që përfshin konceptin etnik dhe gjeografik ka ekzistuar deri në mesjetë”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Pas kësaj, siç shton ai, pasojnë trazira të mëdha në mesin e popujve në Ballkan me ardhjen e popujve sllavë “të cilët po përhapen në territorin e Ballkanit, veçanërisht në territorin e Serbisë dhe të Kosovës”.

“Për sa i përket emrit Dardania, për nga kontinuiteti historik, gradualisht marrim një thyerje në burimet e dokumentuara. Në fund të shekullit XIV, pas betejës në Kosovë në vitin 1389, toponimi i këtij vendi njihet si Kosova. Beteja u zhvillua në fushën e Kosovës. Etimologjia e fjalës Kosovë në kuptimin gjuhësor nuk i përket periudhës shqiptare. Të gjitha të dhënat e shkencëtarëve më të mëdhenj e klasifikojnë termin Kosovë nga ana gjuhësore në gjuhët sllave, jo shqipe. Dhe kështu Kosova fillon të përmendet në shënime të ndryshme dhe në harta, por jo në kuptimin e gjithë territorit të Kosovës, por një pjesë të Zveçanit, Pirštinës, Vuçitrnit...Edhe në hartat e shekullit XVI përmendet territori i Kosovës nëpër të cilin kalonin disa rrugë”, thotë Muhadri.