Mur: BKS duhet të formohet sa më shpejt

Ish-diplomati amerikan dhe ish-shefi i misionit të Osbe në Bosnje dhe Hercegovinë, Xhonatan Mur, deklaroi për Kosovo online se viti 2024 do të jetë “i vështirë dhe domethënës” dhe tha se Bashkësia e Komunave Serbe, si obligim i Kosovës, duhet të formohet sa me shpejt te jete e mundur, me deklaratën se disi duhet ecur përpara në normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Serbisë dhe Kosovës.

“Ky ishte një vit i vështirë dhe viti i ardhshëm do të jetë i vështirë dhe domethënës. Situata është e komplikuar jo vetëm në Ballkan, Kosovë, Serbi, BeH. Vitin e ardhshëm mund të presim zgjedhje në veri të Kosovës. Duhet të ketë zgjedhje të reja për kryebashkiakë të rinj, të ligjshëm”, tha Mur.

Ai kujton se zgjedhjet lokale po vijnë edhe në BeH.

“Zgjedhjet do të ketë edhe në SHBA në vitin 2024. Në atë kontekst dhe në kontekstin e zgjedhjeve në Serbi para dy javësh, duhet disi të ecim përpara. Do të varet nga qytetarët, nga institucionet vendore, lokale dhe partitë që fituan zgjedhjet - të ecim përpara”, tha Mur.

Kur bëhet fjalë për zgjedhjet e ardhshme në SHBA dhe BE, ai thotë se zgjedhjet janë shumë të rëndësishme, madje pjesë kyçe e një shoqërie demokratike, por mund të jenë edhe justifikime për politikanët që të mos bëjnë asgjë në pritje të rezultateve të zgjedhjeve. 

"Është e rëndësishme, dhe kjo është e qartë në Beograd dhe Prishtinë, se ka shumë hapa pozitivë drejt mirëkuptimit ndërmjet Serbisë dhe Kosovës. Diçka më pozitive në të gjitha nivelet e mundshme. Ne kemi parë hapa pozitivë nga Serbia me targa. Autoritetet në Beograd dhe Prishtina duhet të jetë më e kujdesshme, sepse nuk është vetëm çështja e Kosovës, është edhe çështja se çfarë marrëdhëniesh janë me BE, cila është situata strategjike në Evropë...”, vëren Mur.

Sa i përket zgjedhjeve amerikane, ai nuk beson se politika kryesore amerikane për Ballkanin do të ndryshojë, sepse si republikanët ashtu edhe demokratët kanë të njëjtat pikëpamje për këtë çështje.

“Ne i kushtuam shumë rëndësi Ballkanit, duam të shohim edhe progres, si dikush që kam më shumë se 30 vjet në Ballkan, besoj se është edhe çështje sovraniteti, integrimi në strukturat evropiane, BE ", tha Mur dhe shtoi se është e qartë se kush është në krye të qeverisë së Serbisë, kush është kryeministër në Kosovë dhe se këta persona janë përgjegjës për gjetjen e zgjidhjeve praktike për qytetarët.

Duke folur për Albin Kurtin, ai thekson se i vjen keq që nuk ka pikëpamje dhe perspektivë tjetër ndaj SHBA-së, por është zgjedhur legjitimisht.

“Ai është zgjedhur, Vetëvendosja e tij, sepse populli ka votuar për ta, nuk është zgjedhur nga SHBA, por nga populli i Kosovës. Prandaj Kurti duhet të bëjë hapa pozitivë, të jetë i durueshëm, praktik, të tregojë aftësi për të marrë rezultate, sepse kjo është ajo që njerëzit duan të shohin, jo retorika”, tha Mur.

Është e rëndësishme të tregosh aftësinë për të bërë kompromis, sepse kompromisi, thotë ai, nuk është gjë e keqe.

“Ndoshta në vend të kompromisit duhet të flasim për fitore të përbashkëta, të cilat do të ishin në interes të qytetarëve të Kosovës dhe të gjithë qytetarëve në Ballkan. Ky duhet të jetë prioriteti i tij”, është i bindur Mur.

Në pyetjen nëse Kurti do ta formojë BKS, ai përgjigjet - BKS duhet të formohet sa më shpejt, sepse është koha për këtë.

“Për BKS kemi folur që nga viti 2013, 10 vite, është koha të kemi një komunitet të tillë. Ky ka qenë obligim i Kurtit që në fillim. BKS do të ketë kompetenca në nivel komunal. Nuk është çështje shtetërore apo sovrane, nuk është entitet siç kanë thënë disa... E gjitha është vetëm retorikë, Bashkësia e Komunave Serbe duhet të formohet sa më shpejt”, tha Mur.

Si ish-shefi i misionit Osbe në Bosnje dhe Hercegovinë, i pyetur nëse ai vend ka të ardhme, ai përgjigjet se është i sigurt që ka, duke vënë në dukje se e kaluara, e tashmja, madje edhe e ardhmja e Bosnje dhe Hercegovinës janë të ndërlikuara.

Sipas tij, Marrëveshja e Dejtonit i dha fund luftës, por shumë nuk janë të kënaqur me atë marrëveshje, pasi nuk ishin të kënaqur as në vitin 1995.

"Ky është korniza për BeH. Nuk mund të them që Kushtetuta është perfekte, politikanët në BeH, nëse janë të aftë, në të dy entitetet, kanë të drejtë të ndryshojnë Kushtetutën, ligjin zgjedhor e të tjera, se BeH do të ishte më funksionale.

Fatkeqësisht, deri më tani, për arsye të ndryshme egoiste, partiake, ata nuk kanë mundur ta bëjnë këtë pozitivisht”, tha Mur.

Siç thotë ai, BeH është një shtet sovran, dhe entitetet nuk kanë të drejtë të shkëputen.

"Nëse dëshira e politikanëve të BeH është që të kenë një shtet funksional, në BE, atëherë ata duhet ta bëjnë atë në mënyrë më efikase dhe më të mirë sa më shpejt të jetë e mundur. Cilat janë shanset për këtë në vitin zgjedhor... Është e vështirë, por BeH është dhe do të jetë një shtet i bashkuar sovran”, është i bindur ai Mur.

I pyetur nëse Osbe mund t'i mbijetojë gjithë trazirave në atë organizatë, ai shprehet se është e vështirë kur një nga vendet, duke iu referuar Rusisë, nuk luan rolin që duhet, as në OSBE dhe as në kontekste të tjera, për shkak të pushtimit të pajustifikuar të Ukrainë.

Megjithatë, ai thotë se Osbe, falë misioneve dhe zyrave të saj, ka ende një rol të rëndësishëm dhe në një kontekst neutral do të vazhdojë ta luajë atë rol.

I pyetur nëse ka mirëkuptim në SHBA për qëndrimin e Serbisë për mos vendosjen e sanksioneve ndaj Moskës, ai thotë se kjo varet konkretisht nga individët, dhe se ata në Amerikë që ndjekin situatën në Ballkan e dinë se Serbia dhe vendet fqinje luajnë një rol të rëndësishëm dhe duan të shohin më shumë bashkëpunim dhe marrëdhënie më të mira mes vendeve të Ballkanit.

"Serbia është në një pozitë të vështirë. Ne duhet të respektojmë rezultatet demokratike dhe zgjedhjet. Kur pjesëmarrja në zgjedhje nuk ishte e madhe, është e qartë se shumica e popullsisë ka qëndrime pozitive ndaj Rusisë, në radhë të parë për arsye ortodokse...Prandaj, nuk është praktike të kërkosh që Serbia të vendosë sanksione ndaj Rusisë, siç kanë bërë vendet e tjera”, përfundoi Xhonatan Mur.