Ognjanoska Stavrovska: BE e njeh rëndësinë strategjike të Ballkanit Perëndimor

Asistentja në Universitetin Ndërkombëtar të Ballkanit dhe doktorante në të drejtën e BE-së dhe integrime evropiane nga Shkupi Leposava Ognjanoska Stavrovska vlerësoi se konteksti më i rëndësishëm gjeopolitik për anëtarësimin e Ballkanit Perëndimor në BE është se BE-ja e njeh rëndësinë strategjike të këtij rajoni.

“Ajo që ka ndryshuar vitet e fundit është pikërisht konteksti gjeopolitik që rriti presionin për zgjerimin e Bashkimit Evropian”, thekson Ognjanoska Stavrovska.

Ajo shpjegon se kjo mund të shihet përmes platformave të ndryshme si komuniteti politik evropian që prezantoi presidenti francez Emmanuel Macron pas fillimit të luftës në Ukrainë në vitin 2022, por edhe Forumi për diskutime strategjike dhe politike midis vendeve të Bashkimit Evropian dhe kandidatët nga rajoni.

“Por fakti është se një presion i tillë gjeopolitik, i cili siguroi disa vendime strategjike ndaj Ukrainës dhe Moldavisë, nuk u reflektua dhe u replikua në mënyrë adekuate në procesin ndaj vendeve të Ballkanit Perëndimor, të cilat ende mbetën në një situatë të caktuar pasigurie në lidhje me kursin e ardhshëm. të procesit të zgjerimit. Megjithatë, nga ana tjetër, forume dhe platforma të tilla janë tregues se ka një ndryshim në disponimin dhe ndërgjegjësimin e Bashkimit Evropian për rëndësinë strategjike të këtij procesi, dhe veçanërisht për rëndësinë strategjike të rajonit, për Ballkanin Perëndimor”, thekson Ognjanoska Stavrovska.

Ajo rikujton se procesi i zgjerimit të Bashkimit Evropian gjithmonë ka qenë i bazuar në dy fjalë kyçe: kushtëzimi ose nevoja për përmbushjen e disa kritereve për anëtarësim dhe rrethanat gjeopolitike.

“Gjithmonë kanë pasur ndikim rrethanat gjeopolitike, në presion për pranimin e shteteve të reja anëtare. Për sa i përket Ballkanit Perëndimor, fakti është se procesi ka ngecur vitet e fundit, domethënë Bashkimi Evropian nuk ka arritur të përsërisë suksesin që pati me vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore dhe të sigurojë një rrugë të parashikueshme për pranimin e kandidatë nga rajoni”, thekson kjo analiste.

Ajo beson se një strategji e suksesshme ndaj Ballkanit Perëndimor mund të jetë vetëm ajo që do ta çojë procesin përpara, pra do të rrisë impulsin e brendshëm për zbatimin e reformave dhe nga ana tjetër do të sigurojë një parashikueshmëri të caktuar.

“Për të folur për besueshmërinë e Bashkimit Evropian, ne duhet ta kemi atë parashikueshmëri dhe duhet të dimë se ku, si dhe kur po lëvizim. Nuk jam dakord që asgjë nuk ka lëvizur dhe është një ngecje e plotë, kjo nuk është e vërtetë. Megjithatë, fakti është se kjo nuk ndihet në të gjitha vendet e rajonit. Për shembull, Mali i Zi gjithmonë ka pasur rezultate të caktuara nga procesi i integrimit evropian, tani e kemi parë që edhe Shqipëria po përparon, ndoshta kjo situatë më së paku ndihet në Maqedoninë tonë, prandaj ndjesia dhe euroskepticizmi për të cilin flitet, megjithëse do të nuk pajtohem fare me këtë formulim”, thotë Ognjanoska Stavrovska.

Ai saktëson se për të kuptuar realisht procesin e integrimit evropian, duhet ditur se si zhvillohet ai.

“Duhet të dimë se si do të bëhet, nëse do të ketë një datë specifike për pranimin e vendeve të rajonit, nëse do të bazohet në parimin e diferencimit apo do të jetë një zgjerim i bllokut dhe në në fund procesi do të sjellë përfitime të caktuara. Kam ndjesinë se përfitimi i fundit nga procesi i integrimit evropian në vend dhe rajon ishte liberalizimi i vizave, megjithëse Bashkimi Evropian ndërkohë ka zbatuar politika të tjera për të mbajtur të angazhuar rajonin, si në fazën e zbatimit të Planit për Rritja e Ballkanit Perëndimor, me të cilat fonde të caktuara. Por duhet të gjejmë një mënyrë që të gjitha këto politika të kenë një reflektim real dhe të reflektohen në nivelin e qytetarëve dhe perceptimit të tyre për Bashkimin Evropian”, përfundon Ognjanoska Stavrovska.