Plaka: Kriza politike e zhvendos plotësisht përkushtimin e Francës ndaj çështjes së Ballkanit

Ligjërues në Universitetin „Epoka” në Tiranë dhe analist politik, Armand Plaka, ka vlerësuar se rajoni duhet të jetë i shqetësuar, pasi për shkak të krizës aktuale në Francë, por edhe në shtetet e tjera kyçe të BE-së, „e ardhmja e Ballkanit ndodhet në periferi të interesave të tyre“.

„Duhet të jemi të shqetësuar për situatën në Francë, duke pasur parasysh interesat tona. Duket sikur e ardhmja e Ballkanit është në periferi të interesave të këtij vendi. Shkak janë problemet aktuale dhe sfidat e forta me të cilat përballet Parisi zyrtar, e për shkak të të cilave duket sikur zhvendoset plotësisht përkushtimi francez ndaj çështjes së Ballkanit“, tha Plaka për Kosovo online.

Duke komentuar krizën aktuale politike në Francë, e cila kulmoi me shkarkimin e kryeministrit, ky analist thekson se problemi kyç i qeverisë së re do të jetë „definimi i politikës së jashtme në masën sa është e mundur“.

„E dimë se shtyllat e politikës së jashtme duhet të kenë kontinuitet. Çdo kabinet i ri qeveritar ka mundësinë ta ridimensionojë këtë politikë, gjithmonë duke ruajtur prioritetet tradicionale. Në këtë kontekst, mendoj se Franca dhe Gjermania, që janë duo kryesor i BE-së, do të vazhdojnë t’i kushtojnë vëmendje zhvillimeve në rajonin tonë dhe ngjarjeve në nivel global, veçanërisht krizës në Ukrainë“, është i bindur Plaka.

Ai thotë se Ballkani Perëndimor është në rrezik gjatë dhjetë viteve të fundit, për shkak të „rritjes së euroskepticizmit dhe rritjes eksponenciale të grupeve radikale të djathta“.

„Ajo që po ndodh aktualisht në Francë e shoh si një shans të ri që i jepet këtij vendi dhe rajonit tonë. Shpresoj që pozitat e qeverisë së re të forcohen dhe të zgjidhen problemet më të menjëhershme, si buxheti apo pensionet, pra problemet e brendshme“, është i bindur ky analist.

Optimizmin e tij e bazon në faktin që kryeministri i ri francez, Sébastien Lecornu, është ish-ministër i mbrojtjes dhe „i përputhshëm me planet e reja dhe frymën e NATO-s“.

„Bëhet fjalë për një plan „reformash për mbrojtjen e përbashkët“, përballë asaj që njihet si kërcënimi rus ose rendi i ri global. Sinqerisht shpresoj që Franca të mbajë të njëjtin kurs dhe që perspektiva jonë të mos cenohet, madje të forcohet edhe më shumë, e kam fjalën për të gjithë rajonin, duke pasur parasysh se si Shqipëria, ashtu edhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, kanë një qëndrim të qartë pro-evropian“, vlerëson Plaka.

Shkaqet e krizës në Francë, Plaka pjesërisht i shpjegon edhe me forcimin e partive të djathta në Evropë, që nuk e ka anashkaluar as këtë vend, me rritjen e popullaritetit të Bashkimit Kombëtar të Marine Le Pen-it.

„Nëse nuk gjendet një formulë e përshtatshme dhe nëse nuk plotësohen kërkesat e grupeve radikale të majta, sindikatave dhe grupeve të reja protestuese, vendi mund të shkojë në zgjedhje të parakohshme“, paralajmëron Plaka.

Si moment tjetër të rëndësishëm për fatin e ardhshëm të Francës, ai thekson zgjedhjet presidenciale që sipas planit duhet të mbahen në vitin 2027.

„Zgjedhjet presidenciale të vitit 2027 mund të sjellin një tronditje shumë të madhe. Do të kemi një president të ri, e ndoshta edhe një linjë politike krejtësisht ndryshe. Nuk dua një skenar të tillë të fitores së grupeve radikale të djathta, sepse kjo do të ishte një fatkeqësi shumë e madhe për rajonin tonë, e sidomos për Shqipërinë. Qëndrimet e tyre publike, në vazhdimësi, kanë qenë bllokuese, e shpesh edhe të errëta për perspektivën evropiane të Ballkanit Perëndimor“, thekson Plaka.

Ai kujton se Franca prej vitesh vuan nga paqëndrueshmëria e brendshme politike.

„Kjo nuk është vetëm për shkak të situatës aktuale, por edhe për shkak të krizave të vazhdueshme që kanë ndodhur, veçanërisht gjatë mandatit të fundit të presidentit Macron. Kujtojmë protestat e mëdha të ‘jelekëve të verdhë’, por edhe mënyrën si zhvillohen protestat në Evropë. E gjithë kjo e ka tronditur shtetin në themele, atë që njihet si Republika e Pestë franceze, themelet e së cilës i vuri udhëheqësi i pavdekshëm, i lavdishmi gjeneral De Gaulle“, vlerëson Plaka.

Emërimin e kryeministrit të ri francez, Sébastien Lecornu, ai e sheh si një hap pozitiv.

„Jo vetëm sepse ka përvojë të gjatë dhe ka qenë pjesë e një partie të rëndësishme, por edhe sepse lëvizjet e tij brenda kabinetit të mëparshëm qeveritar i kanë sjellë popullaritet të madh, sidomos mes grupeve dhe partive të majta“.